Pengenalan

Nama kajian: Probiotics for the prevention of Clostridium difficile-associated diarrhea in adults and children

Objektif: Menilai keberkesanan dan keselamatan probiotik dalam mencegah cirit-birit berkaitan Clostridium difficile (CDAD) atau jangkitan C. difficile dalam kalangan orang dewasa dan kanak-kanak yang menerima antibiotik.

Negara kajian: Tidak dinyatakan dalam abstrak (ulasan sistematik Cochrane yang menggabungkan ujian dari pelbagai negara)

Antibiotik menyelamatkan nyawa, tetapi ia juga mengganggu keseimbangan bakteria dalam usus. Gangguan ini boleh membuka peluang kepada bakteria Clostridium difficile (kini juga dikenali sebagai Clostridioides difficile) untuk membiak dan menghasilkan toksin yang menyebabkan cirit-birit, dan dalam kes teruk, keradangan usus besar yang mengancam nyawa. Risikonya lebih tinggi dalam kalangan pesakit hospital dan warga emas.

Kajian berjudul “Probiotics for the prevention of Clostridium difficile-associated diarrhea in adults and children” oleh Goldenberg dan rakan-rakan diterbitkan dalam Cochrane Database of Systematic Reviews pada 31 Mei 2013. Objektifnya ialah menilai keberkesanan dan keselamatan probiotik untuk mencegah cirit-birit berkaitan C. difficile (CDAD). Negara kajian tidak dinyatakan kerana ia menggabungkan ujian dari pelbagai tempat.

Mengapa Kajian Ini Penting

Jangkitan C. difficile ialah antara jangkitan berkaitan penjagaan kesihatan yang paling mencabar kerana ia boleh berulang dan sukar dirawat. Jika langkah mudah seperti pemberian probiotik semasa rawatan antibiotik boleh mencegahnya, kesannya kepada keselamatan pesakit dan kos hospital boleh menjadi besar.

Ulasan Cochrane ini juga penting kerana ia secara khusus menguji sejauh mana keputusannya kekal kukuh walaupun terdapat data yang hilang, satu masalah biasa dalam ujian probiotik.

Kaedah Kajian

Pada 21 Februari 2013, penyelidik mencari PubMed, EMBASE, CENTRAL, CINAHL, AMED dan ISI Web of Science, di samping carian literatur kelabu termasuk menghubungi wakil industri. Ujian rawak terkawal yang menguji probiotik (sebarang strain, sebarang dos) untuk mencegah CDAD atau jangkitan C. difficile diterima.

Dua penulis mengekstrak data dan menilai risiko bias secara berasingan. Data digabungkan menggunakan model kesan rawak. Analisis sensitiviti dijalankan dengan pelbagai andaian tentang peserta yang datanya hilang, dan kualiti bukti dinilai dengan kriteria GRADE.

Dapatan Utama

1. Risiko CDAD berkurang 64%

Daripada 1,871 kajian yang dikenal pasti, 31 kajian (4,492 peserta) memenuhi kriteria. Analisis peserta yang melengkapkan kajian dalam 23 ujian (4,213 peserta) menunjukkan probiotik mengurangkan risiko CDAD sebanyak 64%. Kejadian CDAD ialah 2.0% dalam kumpulan probiotik berbanding 5.5% dalam kumpulan plasebo atau tanpa rawatan (risiko relatif, RR 0.36; selang keyakinan 95%: 0.26 hingga 0.51).

2. Keputusan kukuh walaupun data hilang

Sebanyak 16 daripada 23 ujian mempunyai data CDAD yang hilang antara 5% hingga 45%. Namun keputusan kekal kukuh dalam analisis sensitiviti dengan andaian munasabah dan paling buruk. Keputusan juga serupa bagi orang dewasa dan kanak-kanak, dos rendah dan tinggi, spesies probiotik berbeza, serta kajian berisiko bias tinggi dan rendah.

3. Jangkitan C. difficile tidak berkurang

Bagi hasil sekunder, iaitu jangkitan C. difficile (kehadiran bakteria), data daripada 13 ujian (961 peserta) tidak menunjukkan pengurangan yang signifikan: 12.6% dalam kumpulan probiotik berbanding 12.7% dalam kumpulan kawalan (RR 0.89; 95% CI 0.64 hingga 1.24). Ini menunjukkan probiotik mungkin mengurangkan penyakit cirit-birit tanpa semestinya menghapuskan bakteria tersebut.

4. Kesan sampingan lebih rendah

Kesan sampingan dinilai dalam 26 kajian (3,964 peserta). Probiotik mengurangkan risiko kesan sampingan sebanyak 20% (RR 0.80; 95% CI 0.68 hingga 0.95). Kesan sampingan yang paling biasa dalam kedua-dua kumpulan termasuk kekejangan perut, loya, demam, najis lembut, kembung dan gangguan deria rasa.

5. Kualiti bukti sederhana

Penulis menilai kualiti bukti keseluruhan bagi CDAD sebagai ‘sederhana’ kerana ketidaktepatan. Bilangan kejadian agak sedikit (154), dan saiz maklumat optimum yang dikira (8,218 peserta) lebih besar daripada jumlah peserta sebenar. Kekuatan bukti dianggap sederhana bagi penggunaan jangka pendek dalam pesakit yang tidak mengalami imunokompromi atau tidak terlalu lemah.

Implikasi Kepada Pengguna dan Kesihatan Awam di Malaysia

Penggunaan antibiotik di hospital Malaysia adalah tinggi, terutamanya dalam wad perubatan dan unit rawatan rapi. Dapatan ini menunjukkan probiotik jangka pendek berpotensi menjadi langkah pencegahan tambahan bagi pesakit yang menerima antibiotik, dengan syarat mereka tidak mempunyai sistem imun yang lemah atau keadaan yang sangat teruk.

Namun pencegahan utama jangkitan C. difficile tetap bergantung kepada penggunaan antibiotik secara berhemah (antimicrobial stewardship), kebersihan tangan dan kawalan jangkitan di hospital. Keputusan untuk memberi probiotik di hospital sepatutnya dibuat oleh pasukan klinikal, bukan atas inisiatif sendiri.

Batasan Kajian

Sebelas kajian dinilai berisiko bias tinggi, kebanyakannya kerana data yang hilang. Bilangan kejadian CDAD agak kecil, dan jumlah peserta belum mencapai saiz maklumat optimum. Dapatan juga terhad kepada penggunaan jangka pendek dalam pesakit yang tidak lemah atau berimun rendah. Ulasan ini juga menggunakan carian sehingga 2013. Angka dalam artikel ini diambil daripada abstrak.

Langkah Praktikal

Ambil antibiotik hanya apabila diperlukan dan mengikut preskripsi. Jika anda atau ahli keluarga menerima antibiotik di hospital, tanya doktor sama ada probiotik sesuai, terutamanya jika terdapat sejarah cirit-birit selepas antibiotik. Dapatkan rawatan segera jika cirit-birit teruk, berdarah atau disertai demam dan sakit perut semasa atau selepas antibiotik.

Ringkasan Angka Penting

• Kajian memenuhi kriteria: 31 (4,492 peserta); analisis CDAD: 23 ujian (4,213 peserta).

• Kejadian CDAD: 2.0% (probiotik) berbanding 5.5% (kawalan); RR 0.36 (95% CI 0.26–0.51).

• Jangkitan C. difficile: 12.6% berbanding 12.7%; RR 0.89 (95% CI 0.64–1.24), tidak signifikan.

• Kesan sampingan: RR 0.80 (95% CI 0.68–0.95).

• Kualiti bukti CDAD: sederhana (GRADE).

Kesimpulan

Ulasan Cochrane ini mendapati probiotik mengurangkan risiko cirit-birit berkaitan C. difficile sebanyak kira-kira 64% dalam kalangan orang dewasa dan kanak-kanak yang menerima antibiotik, dengan kesan sampingan yang tidak meningkat. Bukti dinilai berkualiti sederhana dan terpakai kepada penggunaan jangka pendek dalam pesakit yang tidak lemah atau berimun rendah.

Sumber Rujukan

Goldenberg, J. Z. et al. (2013). Probiotics for the prevention of Clostridium difficile-associated diarrhea in adults and children. Cochrane Database of Systematic Reviews, 12(5). DOI: 10.1002/14651858.CD006095.pub3

Pautan SciSpace: https://scispace.com/papers/probiotics-for-the-prevention-of-clostridium-difficile-4xggfmqn7o

Kata Kunci

probiotik, Clostridium difficile, cirit-birit berkaitan antibiotik, ulasan Cochrane, keselamatan pesakit, pengurusan antibiotik