Pengenalan

Nama kajian: Effectiveness of probiotics in preventing antibiotic-associated diarrhea in children: a systematic review and meta-analysis

Objektif: Menilai keselamatan dan keberkesanan probiotik dalam mengurangkan cirit-birit berkaitan antibiotik (AAD) dalam kalangan kanak-kanak berumur 0 hingga 18 tahun.

Negara kajian: Tidak dinyatakan dalam abstrak (ulasan sistematik)

Cirit-birit berkaitan antibiotik (AAD) ialah kesan sampingan biasa rawatan antibiotik pada kanak-kanak, dan kebanyakannya berpunca daripada gangguan terhadap mikrobiota usus. Probiotik sering disyorkan sebagai langkah pencegahan, tetapi keselamatan dan keberkesanannya dalam populasi muda masih diperdebatkan.

Kajian oleh Qashan dan rakan-rakan yang diterbitkan pada tahun 2026 (halaman 2908–2919) ini mengemas kini bukti tersebut. Nama jurnal dipaparkan secara terpotong di SciSpace sebagai ‘International Journal of Medicine in Dev…’, dan awalan DOI (ijmdc) menunjukkan International Journal of Medicine in Developing Countries.

Mengapa Kajian Ini Penting

Ramai ibu bapa diberi nasihat untuk memberikan probiotik kepada anak semasa mengambil antibiotik. Kajian ini penting kerana ia menilai sama ada amalan ini disokong oleh ujian terkawal rawak, dan pada masa yang sama menilai aspek keselamatan, yang sangat penting bagi kanak-kanak.

Dapatan kajian ini juga menarik kerana ia tidak memberikan jawapan ‘ya’ yang mudah. Ini mengingatkan bahawa bukti saintifik sering lebih bernuansa daripada mesej pemasaran.

Kaedah Kajian

Ulasan sistematik dan meta-analisis ini dijalankan mengikut piawaian PRISMA dan didaftarkan dalam PROSPERO (CRD420251207959). Pangkalan data elektronik dicari untuk RCT yang menggunakan probiotik bersama antibiotik bagi mencegah AAD dalam kalangan kanak-kanak berumur 0 hingga 18 tahun.

Meta-analisis menghasilkan nisbah odds (OR) gabungan dengan selang keyakinan 95% menggunakan model kesan rawak dalam Review Manager (RevMan) versi 5.3. Sebanyak 10 RCT dimasukkan.

Dapatan Utama

1. Trend Penurunan AAD yang Tidak Signifikan

Penggunaan probiotik menunjukkan kecenderungan untuk mengurangkan kejadian AAD berbanding kumpulan kawalan, tetapi keputusan ini tidak signifikan secara statistik (OR 0.58; 95% CI 0.33–1.02; p = 0.06). Selang keyakinan yang merangkumi nilai 1.0 bermakna kemungkinan tiada kesan sebenar tidak dapat diketepikan.

Namun, nilai OR 0.58 menunjukkan arah yang memihak kepada probiotik, jadi kajian lanjut yang lebih besar mungkin dapat menjelaskan sama ada kesan ini benar-benar wujud.

2. Kepelbagaian Tinggi Antara Kajian

Kepelbagaian antara kajian adalah tinggi (I² = 71%). Apabila satu kajian dikeluarkan dalam analisis sensitiviti, kepelbagaian menurun kepada 43%. Ini menunjukkan keputusan sangat dipengaruhi oleh perbezaan antara kajian, seperti jenis strain probiotik, dos, jenis antibiotik dan definisi AAD yang digunakan.

3. Profil Keselamatan yang Memuaskan

Tiada perbezaan signifikan dalam kesan sampingan antara kumpulan probiotik dan kawalan (OR 0.91; 95% CI 0.40–2.10; p = 0.83). Ini mencadangkan profil keselamatan yang memuaskan bagi probiotik dalam kajian-kajian yang dianalisis.

Penulis menyimpulkan bahawa probiotik selamat tanpa peningkatan kesan sampingan, walaupun keberkesanannya dalam mencegah AAD belum terbukti secara statistik.

4. Keperluan Ujian yang Lebih Teliti

Penulis menekankan keperluan ujian rawak berskala besar yang direka dengan lebih teliti, menggunakan strain probiotik yang khusus dan definisi AAD yang jelas, untuk menilai kesan pencegahan dengan lebih tepat.

Implikasi Kepada Pengguna dan Kesihatan Awam di Malaysia

Bagi ibu bapa di Malaysia, dapatan ini bermakna probiotik mungkin selamat untuk diberikan kepada kanak-kanak semasa rawatan antibiotik, tetapi manfaatnya belum pasti berdasarkan analisis ini. Keputusan untuk menggunakannya sebaiknya dibincangkan dengan doktor atau ahli farmasi, terutamanya bagi bayi, kanak-kanak dengan penyakit kronik atau sistem imun lemah.

Bagi pengamal kesihatan dan pengeluar produk, kajian ini menekankan kepentingan memilih strain yang mempunyai bukti khusus dan bukannya menganggap semua probiotik setara. Ia juga mengingatkan bahawa penggunaan antibiotik yang berhemat merupakan cara utama untuk mengurangkan AAD.

Dari sudut kesihatan awam, kajian ini juga menyokong usaha mengurangkan preskripsi antibiotik yang tidak perlu, contohnya bagi jangkitan virus seperti selesema biasa. Apabila antibiotik digunakan hanya apabila benar-benar diperlukan, risiko gangguan mikrobiota usus dan cirit-birit berkaitan antibiotik dapat dikurangkan sejak awal, tanpa bergantung kepada produk tambahan.

Batasan Kajian

Hanya 10 RCT dimasukkan dan kepelbagaiannya tinggi. Abstrak tidak menyatakan strain probiotik, dos, jenis antibiotik atau umur purata kanak-kanak dalam setiap kajian, menyukarkan perbandingan. Pangkalan data yang dicari juga tidak dinamakan dalam abstrak.

Selain itu, beberapa simbol dalam abstrak di SciSpace dipaparkan dengan tidak betul (contohnya ‘≤’ di tempat ‘=’); angka dalam artikel ini ditulis berdasarkan tafsiran yang paling munasabah.

Langkah Praktikal

Jika anak diberi antibiotik, habiskan rawatan seperti yang diarahkan doktor, pastikan anak mendapat cecair yang mencukupi jika cirit-birit berlaku, dan tanya doktor atau ahli farmasi sama ada probiotik tertentu sesuai. Dapatkan rawatan segera jika cirit-birit teruk, berdarah atau disertai tanda dehidrasi.

Ringkasan Angka Penting

• 10 RCT; kanak-kanak berumur 0–18 tahun; didaftarkan PROSPERO CRD420251207959.

• Kejadian AAD: OR 0.58 (95% CI 0.33–1.02), p = 0.06 (tidak signifikan).

• Kepelbagaian: I² = 71%, menurun kepada 43% selepas satu kajian dikeluarkan.

• Kesan sampingan: OR 0.91 (95% CI 0.40–2.10), p = 0.83 (tiada perbezaan).

Kesimpulan

Meta-analisis ini mendapati probiotik mempunyai trend yang tidak signifikan dalam mengurangkan cirit-birit berkaitan antibiotik pada kanak-kanak, dan didapati selamat tanpa peningkatan kesan sampingan. Kepelbagaian yang tinggi antara kajian menunjukkan perlunya ujian yang lebih besar dengan strain dan definisi yang jelas. Dapatan ini bukan nasihat perubatan; keputusan rawatan perlu dibuat bersama pengamal kesihatan.

Sumber Rujukan

Qashan, F. et al. (2026). Effectiveness of probiotics in preventing antibiotic-associated diarrhea in children: a systematic review and meta-analysis. International Journal of Medicine in Developing Countries (nama jurnal terpotong di SciSpace; dikenal pasti daripada awalan DOI), hlm. 2908–2919. DOI: 10.24911/ijmdc.51-1784926623

Pautan SciSpace: https://scispace.com/papers/effectiveness-of-probiotics-in-preventing-antibiotic-x37agouwtq5d

Kata Kunci

probiotik, cirit-birit berkaitan antibiotik, kanak-kanak, keselamatan probiotik, meta-analisis, mikrobiota usus