Pengenalan
Nama kajian: Diet, physical activity, and behavioural interventions for the treatment of overweight or obesity in preschool children up to the age of 6 years
Objektif: Menilai kesan intervensi diet, aktiviti fizikal dan tingkah laku untuk merawat berat badan berlebihan atau obesiti dalam kalangan kanak-kanak prasekolah berumur sehingga 6 tahun.
Negara kajian: Tidak dinyatakan dalam abstrak (ulasan sistematik Cochrane)
Kebanyakan perbincangan tentang berat badan kanak-kanak tertumpu kepada murid sekolah, tetapi berat badan berlebihan boleh bermula lebih awal, iaitu pada usia prasekolah. Pada usia ini, hampir semua keputusan tentang makanan dibuat oleh ibu bapa dan penjaga, menjadikan pendekatan keluarga sangat penting.
Jill L. Colquitt dan rakan-rakan menerbitkan ulasan Cochrane ini pada Mac 2016 dalam Cochrane Database of Systematic Reviews. Ulasan ini menghimpunkan ujian klinikal rawak tentang rawatan berat badan berlebihan atau obesiti dalam kalangan kanak-kanak berumur 0 hingga 6 tahun.
Mengapa Kajian Ini Penting
Kanak-kanak kecil sedang membesar dengan pantas, jadi rawatan untuk mereka perlu berhati-hati supaya tidak menjejaskan pertumbuhan. Matlamatnya biasanya bukan menurunkan berat badan secara drastik, tetapi membantu kanak-kanak membesar ke arah berat badan yang lebih sihat mengikut umur dan ketinggian. Oleh sebab itu, ukuran seperti skor-z BMI lebih sesuai berbanding berat badan semata-mata.
Bukti tentang rawatan bagi kumpulan umur ini jauh lebih sedikit berbanding kanak-kanak yang lebih besar. Ulasan ini membantu menunjukkan apa yang sudah diketahui dan apa yang masih perlu dikaji.
Kaedah Kajian
Penyelidik membuat carian sistematik dalam Cochrane Library, MEDLINE, EMBASE, PsycINFO, CINAHL dan LILACS serta daftar ujian klinikal, tanpa sekatan bahasa. Carian terakhir dibuat pada Mac 2015. Dua penulis menilai risiko bias, kualiti bukti (GRADE) dan mengekstrak data secara bebas.
Sebanyak 7 RCT dengan 923 peserta dimasukkan: 529 dalam kumpulan intervensi dan 394 dalam kumpulan perbandingan. Saiz ujian antara 18 hingga 475 peserta. Enam ujian ialah ujian selari dan satu ujian kluster, manakala dua ujian mempunyai tiga lengan. Kanak-kanak disusuli antara enam bulan hingga tiga tahun.
Penyelidik membahagikan perbandingan kepada dua kumpulan, iaitu intervensi pelbagai komponen dan intervensi diet. Kualiti keseluruhan bukti dinilai rendah atau sangat rendah, dan enam ujian mempunyai risiko bias yang tinggi bagi sekurang-kurangnya satu kriteria.
Dapatan Utama
1. Intervensi Pelbagai Komponen Menurunkan Skor-z BMI
Berbanding rawatan biasa, rawatan biasa yang dipertingkat atau kawalan berbentuk maklumat, intervensi pelbagai komponen menghasilkan penurunan skor-z BMI yang lebih besar. Pada akhir intervensi (6 hingga 12 bulan), perbezaan min ialah −0.3 unit (selang keyakinan 95%: −0.4 hingga −0.2) dalam 4 ujian dengan 210 peserta.
Kesan ini masih kelihatan pada susulan 12 hingga 18 bulan (−0.4 unit; 4 ujian, 202 peserta) dan pada susulan 2 tahun (−0.3 unit; 1 ujian, 96 peserta). Semua dapatan ini dinilai sebagai bukti berkualiti rendah.
2. Keselamatan dan Kualiti Hidup
Satu ujian menyatakan tiada kesan sampingan dilaporkan, manakala ujian lain tidak melaporkan kesan sampingan. Tiga ujian melaporkan kualiti hidup berkaitan kesihatan dan mendapati penambahbaikan dalam sesetengah aspek, tetapi bukan semua. Hasil lain seperti perubahan tingkah laku dan hubungan ibu bapa-anak diukur secara tidak konsisten.
3. Diet Kaya Tenusu berbanding Diet Sekatan Tenaga
Satu ujian tiga lengan, dengan bukti berkualiti sangat rendah, membandingkan dua jenis diet dengan kumpulan kawalan. Kedua-dua diet kaya tenusu (perbezaan skor-z BMI −0.1; 59 peserta) dan diet sekatan tenaga (−0.1; 57 peserta) menghasilkan penurunan BMI yang lebih besar berbanding kawalan pada akhir intervensi.
Pada susulan 36 bulan, hanya diet kaya tenusu yang mengekalkan kesan ini (−0.7; 52 peserta). Diet sekatan tenaga pula menunjukkan hasil BMI yang lebih buruk berbanding kawalan (+0.1; 47 peserta). Tiada perbezaan ketara dalam purata perbelanjaan tenaga harian antara kumpulan.
Implikasi Kepada Pengguna dan Kesihatan Awam di Malaysia
Bagi ibu bapa kanak-kanak prasekolah di Malaysia, dapatan ini menyokong pendekatan yang melibatkan keluarga dan menggabungkan pemakanan, aktiviti dan perubahan tingkah laku. Kanak-kanak pada usia ini bergantung sepenuhnya kepada orang dewasa, jadi perubahan dalam rutin keluarga ialah kunci.
Dapatan tentang diet sekatan tenaga yang memberi hasil lebih buruk pada jangka panjang, walaupun berdasarkan satu ujian sahaja, mengingatkan bahawa sekatan makanan yang ketat bukanlah pendekatan yang sesuai untuk kanak-kanak kecil tanpa pemantauan profesional. Taska, tadika dan klinik kesihatan ibu dan anak boleh menjadi saluran penting untuk menyokong keluarga.
Batasan Kajian
Bilangan ujian sangat kecil (7 ujian) dan jumlah peserta terhad. Kualiti bukti rendah atau sangat rendah, dan intervensi serta kumpulan perbandingan sangat berbeza antara ujian. Kualiti hidup, kesan sampingan, pandangan peserta dan amalan keibubapaan tidak diukur dalam ujian diet. Tiada ujian melaporkan kematian, morbiditi atau kesan sosioekonomi. Penulis menegaskan semua keputusan perlu ditafsir dengan berhati-hati.
Langkah Praktikal
Fokus kepada rutin keluarga: waktu makan yang tetap, hidangan bersama dan pilihan makanan sihat di rumah.
Elakkan diet ketat untuk kanak-kanak kecil; dapatkan nasihat doktor kanak-kanak atau pakar dietetik sebelum membuat perubahan besar.
Galakkan bermain aktif setiap hari dan hadkan masa skrin mengikut cadangan kesihatan.
Pantau pertumbuhan anak melalui buku rekod kesihatan semasa lawatan ke klinik.
Ringkasan Angka Penting
7 RCT dengan 923 kanak-kanak berumur 0–6 tahun; carian hingga Mac 2015.
Intervensi pelbagai komponen: skor-z BMI −0.3 (6–12 bulan), −0.4 (12–18 bulan), −0.3 (2 tahun).
Diet kaya tenusu: −0.7 skor-z BMI pada 36 bulan (52 peserta).
Diet sekatan tenaga: +0.1 berbanding kawalan pada 36 bulan (47 peserta).
Kualiti bukti: rendah hingga sangat rendah.
Kesimpulan
Ulasan Cochrane ini mendapati intervensi pelbagai komponen boleh menurunkan skor-z BMI kanak-kanak prasekolah, dengan kesan yang masih kelihatan sehingga dua tahun dalam sebilangan kecil ujian. Namun, bukti masih terhad dan berkualiti rendah, jadi lebih banyak ujian yang kukuh diperlukan untuk kumpulan umur ini.
Sumber Rujukan
Colquitt, J. L. et al. (2016). Diet, physical activity, and behavioural interventions for the treatment of overweight or obesity in preschool children up to the age of 6 years. Cochrane Database of Systematic Reviews, 3(3), CD012105. DOI: 10.1002/14651858.CD012105
Pautan SciSpace: https://scispace.com/papers/diet-physical-activity-and-behavioural-interventions-for-the-4b7wkwb2ro
Kata Kunci
kanak-kanak prasekolah, obesiti awal kanak-kanak, ulasan Cochrane, skor-z BMI, intervensi keluarga, diet kaya tenusu
