Pengenalan

Nama kajian: Interventions to prevent obesity in children aged 5 to 11 years old

Objektif: Menilai kesan intervensi yang bertujuan mencegah obesiti dalam kalangan kanak-kanak dengan mengubah pengambilan diet, tahap ‘aktiviti’ (aktiviti fizikal, tingkah laku sedentari dan/atau tidur) atau gabungan kedua-duanya terhadap perubahan BMI, skor zBMI dan kesan sampingan serius.

Negara kajian: Tidak dinyatakan dalam abstrak (ulasan sistematik; 146 daripada 172 kajian dijalankan di negara berpendapatan tinggi)

Mencegah berat badan berlebihan dalam kalangan kanak-kanak ialah keutamaan kesihatan awam antarabangsa kerana keadaan ini lazim dan memberi kesan besar kepada kesihatan, perkembangan dan kesejahteraan. Intervensi pencegahan biasanya menggunakan strategi perubahan tingkah laku untuk menggalakkan pemakanan sihat, aktiviti fizikal, pengurangan masa duduk dan tidur yang mencukupi.

Francesca Spiga dan rakan-rakan menerbitkan ulasan Cochrane ini pada Mei 2024 dalam Cochrane Database of Systematic Reviews. Menurut abstrak, masih terdapat ketidakpastian tentang pendekatan mana yang paling berkesan, dan banyak kajian baharu telah diterbitkan dalam lima tahun sejak versi sebelumnya. Ulasan ini memberi tumpuan kepada kanak-kanak berumur 5 hingga 11 tahun.

Mengapa Kajian Ini Penting

Kebanyakan program pencegahan obesiti untuk kanak-kanak dilaksanakan di sekolah kerana di situlah kanak-kanak menghabiskan sebahagian besar masa mereka. Kerajaan dan sekolah melaburkan banyak sumber dalam program sebegini, jadi penting untuk mengetahui jenis program yang memberi kesan dan berapa lama kesan itu bertahan.

Ulasan ini sangat besar kerana menghimpunkan hampir 190,000 peserta. Ia juga memisahkan kesan mengikut tempoh susulan, iaitu jangka pendek, sederhana dan panjang, supaya pembaca dapat melihat sama ada manfaat bertahan atau hilang selepas program tamat.

Kaedah Kajian

Penyelidik menggunakan kaedah carian Cochrane yang menyeluruh, dengan carian terakhir pada Februari 2023. Kajian yang layak ialah ujian klinikal rawak dalam kalangan kanak-kanak dengan purata umur 5 tahun ke atas tetapi kurang daripada 12 tahun, yang membandingkan intervensi diet atau aktiviti (atau kedua-duanya) dengan tiada intervensi, rawatan biasa atau intervensi lain, di mana-mana tempat. Hasil mesti diukur sekurang-kurangnya 12 minggu selepas permulaan.

Hasil yang dinilai ialah BMI, skor zBMI dan kesan sampingan serius pada tiga tempoh: jangka pendek (12 minggu hingga kurang 9 bulan), jangka sederhana (9 hingga kurang 15 bulan) dan jangka panjang (15 bulan atau lebih). Kepastian bukti dinilai menggunakan GRADE.

Ulasan ini merangkumi 172 kajian dengan 189,707 peserta, dan 149 kajian (160,267 peserta) dimasukkan dalam meta-analisis. Sekolah ialah tempat utama pelaksanaan (111 kajian), diikuti komuniti (15), rumah (8) dan klinik (7). Sebanyak 86 intervensi dilaksanakan kurang daripada sembilan bulan, dan 24 kajian dibiayai sebahagian atau sepenuhnya oleh industri.

Dapatan Utama

1. Intervensi Diet Sahaja: Kesan Kecil atau Tiada

Berbanding kawalan, intervensi diet sahaja mungkin mempunyai kesan kecil atau tiada kesan terhadap BMI pada jangka pendek (perbezaan min 0; 5 kajian, 2,107 peserta) dan jangka sederhana (−0.01; 9 kajian, 6,815 peserta), serta terhadap zBMI pada jangka panjang (−0.05; 7 kajian, 5,285 peserta). Bukti untuk dapatan ini berkepastian rendah.

Intervensi diet juga berkemungkinan mempunyai kesan kecil atau tiada kesan terhadap BMI jangka panjang (−0.17; 2 kajian, 945 peserta) dan zBMI jangka pendek (−0.06) serta sederhana (−0.04), dengan bukti berkepastian sederhana. Daripada lima kajian yang melaporkan kesan sampingan serius, satu melaporkan kejadian seperti alahan, masalah tingkah laku dan ketidakselesaan perut.

2. Intervensi Aktiviti: Manfaat Sedikit pada Jangka Sederhana

Intervensi aktiviti mungkin tidak banyak mengubah BMI dan zBMI pada jangka pendek atau panjang, contohnya BMI jangka pendek −0.02 (14 kajian, 4,069 peserta) dan BMI jangka panjang −0.07 (8 kajian, 8,302 peserta).

Namun pada jangka sederhana, intervensi aktiviti berkemungkinan menghasilkan sedikit penurunan BMI (−0.11; 16 kajian, 21,286 peserta) dan zBMI (−0.05; 13 kajian, 20,600 peserta), dengan bukti berkepastian sederhana. Kesan sampingan yang dilaporkan termasuk dua kes terseliuh buku lali yang kecil.

3. Gabungan Diet dan Aktiviti: Manfaat Jangka Pendek dan Sederhana

Gabungan diet dan aktiviti mungkin menurunkan sedikit BMI pada jangka pendek (−0.11; 27 kajian, 16,066 peserta) dan berkemungkinan menurunkan BMI (−0.11; 21 kajian, 17,547 peserta) serta zBMI (−0.05; 24 kajian, 20,998 peserta) pada jangka sederhana.

Walau bagaimanapun, pada jangka panjang kesannya mungkin tiada atau sangat kecil, iaitu BMI +0.03 (16 kajian, 22,098 peserta) dan zBMI −0.02 (22 kajian, 23,594 peserta). Empat daripada 19 kajian melaporkan kesan sampingan serius, termasuk kecederaan dan tahap rendah tingkah laku diet melampau.

Implikasi Kepada Pengguna dan Kesihatan Awam di Malaysia

Dapatan ini relevan kepada program pencegahan di sekolah-sekolah Malaysia. Ia menunjukkan bahawa gabungan pemakanan dan aktiviti fizikal memberi manfaat yang kecil tetapi nyata dalam tempoh setahun, namun manfaat itu mungkin pudar selepas program tamat. Ini menunjukkan keperluan untuk program yang berterusan, bukan program sekali-sekala.

Laporan tentang tingkah laku diet melampau, walaupun pada tahap rendah, mengingatkan bahawa program pencegahan perlu dirancang dengan berhati-hati. Mesej tentang makanan dan badan perlu positif dan tidak menimbulkan kebimbangan berlebihan dalam kalangan kanak-kanak.

Batasan Kajian

Heterogeniti jelas kelihatan untuk semua hasil pada ketiga-tiga tempoh susulan. Kebanyakan kajian dijalankan di negara berpendapatan tinggi, jadi dapatan mungkin tidak sepenuhnya mencerminkan keadaan di negara berpendapatan sederhana seperti Malaysia. Banyak intervensi berjalan kurang daripada sembilan bulan, dan sebahagian kajian dibiayai oleh industri.

Langkah Praktikal

Sekolah boleh menggabungkan pendidikan pemakanan dengan peluang aktiviti fizikal harian, bukan memilih salah satu sahaja.

Rancang program yang berterusan sepanjang tahun persekolahan dan seterusnya, kerana kesan jangka panjang didapati semakin kecil.

Pastikan mesej kepada kanak-kanak tidak menekankan diet ketat atau rupa badan, tetapi tabiat sihat untuk semua.

Ibu bapa boleh menyokong program sekolah dengan amalan yang sama di rumah.

Ringkasan Angka Penting

• 172 kajian dengan 189,707 peserta; 149 kajian (160,267 peserta) dalam meta-analisis.

• 111 kajian dijalankan di sekolah; 146 di negara berpendapatan tinggi.

• Diet sahaja: kesan kecil atau tiada pada semua tempoh.

• Aktiviti sahaja, jangka sederhana: BMI −0.11; zBMI −0.05.

• Diet + aktiviti: jangka pendek BMI −0.11; jangka sederhana zBMI −0.05; jangka panjang tiada perbezaan jelas.

Kesimpulan

Ulasan Cochrane terkini ini menunjukkan bahawa intervensi mencegah obesiti dalam kalangan kanak-kanak berumur 5 hingga 11 tahun mempunyai kesan bermanfaat yang sederhana pada jangka pendek dan sederhana, terutamanya apabila diet dan aktiviti digabungkan, tetapi tidak pada jangka panjang. Program yang berterusan dan dirancang dengan teliti diperlukan untuk mengekalkan manfaat.

Sumber Rujukan

Spiga, F. et al. (2024). Interventions to prevent obesity in children aged 5 to 11 years old. Cochrane Database of Systematic Reviews, 5, CD015328. DOI: 10.1002/14651858.CD015328.pub2

Pautan SciSpace: https://scispace.com/papers/interventions-to-prevent-obesity-in-children-aged-5-to-11-579liy2wmm

Kata Kunci

pencegahan obesiti, kanak-kanak sekolah, ulasan Cochrane, aktiviti fizikal, pendidikan pemakanan, zBMI