Pengenalan

Nama kajian: Tropical Oil Consumption and Cardiovascular Disease: An Umbrella Review of Systematic Reviews and Meta Analyses

Objektif: Mengkaji kesan minyak tropika (minyak sawit dan minyak kelapa), lemak babi dan minyak sayuran lain yang lazim digunakan di negara tropika dan Asia (minyak kacang soya dan minyak dedak beras) terhadap profil lipid darah.

Negara kajian: Tidak dinyatakan dalam abstrak (ulasan payung yang menghimpunkan analisis meta)

Kajian bertajuk “Tropical Oil Consumption and Cardiovascular Disease: An Umbrella Review of Systematic Reviews and Meta Analyses” diterbitkan oleh Chanita Unhapipatpong dan rakan-rakan dalam jurnal Nutrients pada tahun 2021. Ia merupakan ulasan payung, iaitu kajian yang menghimpunkan dan menilai beberapa analisis meta sekaligus.

Objektif kajian ialah menilai kesan minyak tropika, iaitu minyak sawit dan minyak kelapa, serta lemak babi dan minyak sayuran lain yang banyak digunakan di negara tropika dan Asia, terhadap profil lipid. Abstrak tidak menamakan negara pelaksanaan. Kajian ini amat relevan kepada Malaysia sebagai antara pengeluar minyak sawit terbesar dunia dan negara yang menggunakan minyak sawit serta santan secara meluas dalam masakan harian.

Mengapa Kajian Ini Penting

Menurut penyelidik, kesan kesihatan lemak tepu, khususnya minyak tropika, terhadap penyakit kardiovaskular masih belum jelas. Minyak sawit dan minyak kelapa sering dikumpulkan bersama lemak haiwan sebagai ‘lemak tepu’, walhal komposisi asid lemaknya berbeza. Minyak sawit, misalnya, mengandungi kira-kira separuh lemak tepu dan separuh lemak tak tepu.

Perdebatan tentang minyak sawit di peringkat antarabangsa juga sering bercampur antara isu kesihatan, alam sekitar dan perdagangan. Ulasan payung yang membandingkan pelbagai minyak secara langsung membantu memisahkan isu kesihatan daripada isu lain dan memberi gambaran yang lebih adil.

Kaedah Kajian

Penyelidik mencari pangkalan data Medline, Scopus, Embase dan Cochrane sehingga Disember 2018 tanpa sekatan bahasa. Mereka mengenal pasti sembilan analisis meta yang mengkaji kesan minyak diet terhadap paras lipid.

Analisis tertumpu kepada kesan penggantian, iaitu apa yang berlaku kepada kolesterol apabila satu jenis minyak digantikan dengan minyak lain. Pendekatan ini penting kerana dalam kehidupan sebenar, mengurangkan satu jenis lemak hampir selalu bermakna menambah lemak atau makanan lain.

Dapatan Utama

1. Minyak Sawit: LDL Naik Sedikit, HDL Juga Naik

Apabila minyak kaya asid lemak politaktepu (PUFA) digantikan dengan minyak sawit, LDL meningkat secara signifikan sebanyak 3.43 mg/dL (0.44–6.41), manakala HDL turut meningkat sebanyak 1.89 mg/dL (1.23–2.55).

Apabila minyak kaya asid lemak monotaktepu (MUFA) digantikan dengan minyak sawit, LDL meningkat lebih banyak, iaitu 9.18 mg/dL (6.90–11.45), manakala peningkatan HDL sebanyak 0.94 mg/dL (-0.07–1.97) tidak signifikan.

2. Minyak Kelapa: HDL dan Kolesterol Total Naik, LDL Tidak

Penggantian PUFA dengan minyak kelapa meningkatkan HDL sebanyak 2.27 mg/dL (0.93–3.6) dan kolesterol total sebanyak 5.88 mg/dL (0.21–11.55), tetapi tidak meningkatkan LDL secara signifikan.

3. Lemak Babi: LDL Naik Tanpa Kenaikan HDL

Lemak babi dimasukkan dalam ulasan ini sebagai contoh lemak tepu daripada haiwan. Data ini dilaporkan sebagai dapatan kajian sahaja dan tidak terpakai sebagai pilihan makanan bagi pembaca Muslim. Penggantian MUFA dengan lemak babi meningkatkan LDL sebanyak 8.39 mg/dL (2.83–13.95), dan penggantian PUFA meningkatkan LDL sebanyak 9.85 mg/dL (6.06–13.65), tanpa peningkatan HDL.

Kepentingan dapatan ini ialah sebagai perbandingan: lemak tepu haiwan meningkatkan LDL tanpa ‘imbangan’ kenaikan HDL seperti yang dilihat pada minyak tropika berasaskan tumbuhan.

4. Minyak Soya dan Minyak Dedak Beras

Menggantikan PUFA lain dengan minyak kacang soya tidak memberi kesan terhadap paras lipid, manakala penggantian dengan minyak dedak beras menurunkan LDL.

Penyelidik membuat kesimpulan bahawa lemak tepu daripada sumber haiwan memberi kesan buruk terhadap profil lipid. Sebaliknya, menggantikan lemak tak tepu tumbuhan dengan lemak tepu tumbuhan meningkatkan LDL sedikit tetapi juga meningkatkan HDL, yang menurut mereka mungkin memberi kesan neutral terhadap kesihatan kardiovaskular.

Implikasi Kepada Pengguna dan Kesihatan Awam di Malaysia

Bagi pengguna Malaysia, dapatan ini memberi gambaran seimbang: minyak sawit dan minyak kelapa bukan minyak yang ‘paling baik’ untuk LDL, tetapi kesannya lebih sederhana berbanding lemak tepu haiwan. Minyak kaya lemak tak tepu masih menunjukkan profil LDL yang lebih baik, jadi mempelbagaikan minyak masak merupakan pendekatan munasabah.

Bagi industri sawit, kajian ini menyokong hujah bahawa minyak sawit tidak wajar disamakan sepenuhnya dengan lemak haiwan. Namun, penyelidik juga menggunakan perkataan ‘mungkin’ bagi kesan neutral, kerana ulasan ini hanya mengukur lipid darah dan bukan kejadian serangan jantung atau strok.

Dapatan tentang minyak dedak beras juga menarik bagi negara pengeluar beras seperti Malaysia, kerana dedak merupakan hasil sampingan pengilangan padi yang berpotensi dinaikkan nilainya.

Batasan Kajian

Ulasan payung bergantung sepenuhnya kepada kualiti analisis meta asal, yang mungkin bertindih dari segi ujian yang dimasukkan. Carian hanya sehingga Disember 2018. Hasil yang diukur ialah paras lipid, bukan penyakit jantung sebenar. Abstrak tidak memperincikan jumlah peserta atau tempoh ujian.

Langkah Praktikal

Pelbagaikan minyak masak di rumah dan jangan bergantung kepada satu jenis sahaja. Kurangkan lemak haiwan seperti lemak daging dan kulit ayam. Kawal jumlah minyak, terutamanya dalam masakan bergoreng dan bersantan. Bagi yang mempunyai kolesterol LDL tinggi, bincang dengan doktor atau pakar dietetik tentang pilihan minyak yang paling sesuai.

Ringkasan Angka Penting

• 9 analisis meta; carian sehingga Disember 2018.

• PUFA → minyak sawit: LDL +3.43 mg/dL; HDL +1.89 mg/dL.

• MUFA → minyak sawit: LDL +9.18 mg/dL; HDL +0.94 mg/dL (tidak signifikan).

• PUFA → minyak kelapa: HDL +2.27 mg/dL; kolesterol total +5.88 mg/dL; LDL tidak berubah signifikan.

• Lemak haiwan (lemak babi) → LDL +8.39 hingga +9.85 mg/dL tanpa kenaikan HDL.

• Minyak dedak beras: menurunkan LDL.

Kesimpulan

Ulasan payung Unhapipatpong dan rakan-rakan menunjukkan bahawa lemak tepu haiwan memberi kesan paling buruk terhadap profil lipid, manakala minyak tropika berasaskan tumbuhan meningkatkan LDL sedikit tetapi turut meningkatkan HDL. Penyelidik menyifatkan kesan bersihnya mungkin neutral, namun bukti berasaskan hasil penyakit sebenar masih diperlukan.

Sumber Rujukan

Unhapipatpong, C. et al. (2021). Tropical Oil Consumption and Cardiovascular Disease: An Umbrella Review of Systematic Reviews and Meta Analyses. Nutrients, 13(5), 1549. DOI: 10.3390/nu13051549

Pautan SciSpace: https://scispace.com/papers/tropical-oil-consumption-and-cardiovascular-disease-an-buxncwfet9

Kata Kunci

minyak sawit, minyak kelapa, minyak tropika, kolesterol LDL, minyak dedak beras, ulasan payung, lemak tepu