Pengenalan

Nama kajian: Effects of n-3 Fatty Acid Supplements in Diabetes Mellitus (ASCEND)

Objektif: Menentukan sama ada suplemen asid lemak n-3 (omega-3) sebanyak 1 g sehari mengurangkan risiko kejadian vaskular serius dalam kalangan pesakit diabetes yang belum mempunyai penyakit kardiovaskular aterosklerotik.

Negara kajian: Tidak dinyatakan dalam abstrak (dibiayai antaranya oleh British Heart Foundation)

Selama beberapa dekad, kajian pemerhatian mendapati bahawa orang yang mengambil lebih banyak asid lemak omega-3 cenderung mempunyai risiko penyakit jantung yang lebih rendah. Penemuan ini mendorong jutaan orang di seluruh dunia membeli kapsul minyak ikan dengan harapan dapat melindungi jantung. Namun, hubungan dalam kajian pemerhatian tidak semestinya bermaksud sebab dan akibat, kerana pengambil minyak ikan mungkin juga mempunyai gaya hidup yang lebih sihat secara keseluruhan.

Ujian ASCEND (A Study of Cardiovascular Events in Diabetes) yang diterbitkan dalam The New England Journal of Medicine pada tahun 2018 oleh Louise Bowman dan rakan-rakan menguji persoalan ini secara langsung melalui reka bentuk rawak terkawal. Kumpulan sasarannya ialah pesakit diabetes, iaitu golongan yang mempunyai risiko penyakit jantung yang tinggi walaupun belum menunjukkan tanda penyakit kardiovaskular.

Mengapa Kajian Ini Penting

Pesakit diabetes mempunyai risiko serangan jantung dan strok yang jauh lebih tinggi berbanding orang tanpa diabetes. Oleh itu, apa-apa langkah murah dan mudah yang boleh mengurangkan risiko ini akan memberi kesan besar kepada kesihatan awam. Kapsul omega-3 merupakan calon yang menarik kerana ia mudah didapati, agak selamat dan sudah digunakan secara meluas.

Sebelum ASCEND, abstrak kajian ini sendiri menyatakan bahawa hubungan antara omega-3 dan risiko kardiovaskular yang dilihat dalam kajian pemerhatian belum disahkan oleh ujian rawak, dan masih tidak jelas sama ada pesakit diabetes mendapat manfaat. Ujian berskala besar dengan tempoh susulan panjang diperlukan untuk memberikan jawapan yang lebih muktamad.

Kaedah Kajian

Seramai 15,480 pesakit diabetes tanpa bukti penyakit kardiovaskular aterosklerotik telah dibahagikan secara rawak kepada dua kumpulan. Kumpulan pertama menerima kapsul 1 g asid lemak n-3 setiap hari, manakala kumpulan kedua menerima kapsul plasebo yang sepadan, iaitu minyak zaitun.

Hasil utama ialah kejadian vaskular serius pertama, yang merangkumi serangan jantung tidak membawa maut, strok tidak membawa maut, serangan iskemia sementara (TIA) atau kematian vaskular, tidak termasuk pendarahan intrakranial yang disahkan. Hasil sekunder pula ialah gabungan kejadian vaskular serius atau sebarang prosedur revaskularisasi arteri. Purata tempoh susulan ialah 7.4 tahun dengan kadar pematuhan 76%.

Dapatan Utama

1. Tiada Perbezaan Dalam Kejadian Vaskular Serius

Kejadian vaskular serius berlaku kepada 689 pesakit (8.9%) dalam kumpulan omega-3 dan 712 pesakit (9.2%) dalam kumpulan plasebo. Nisbah kadarnya ialah 0.97 dengan selang keyakinan 95% antara 0.87 hingga 1.08 (P = 0.55). Ini bermakna perbezaan kecil yang dilihat tidak signifikan secara statistik dan boleh berlaku secara kebetulan.

Dalam erti kata lain, selepas lebih tujuh tahun mengambil kapsul omega-3 setiap hari, pesakit diabetes dalam kajian ini tidak mengalami kejadian serangan jantung, strok atau kematian vaskular yang lebih rendah berbanding mereka yang mengambil minyak zaitun.

2. Hasil Sekunder Juga Tidak Berubah

Gabungan kejadian vaskular serius atau revaskularisasi berlaku kepada 882 pesakit (11.4%) dalam kumpulan omega-3 dan 887 pesakit (11.5%) dalam kumpulan plasebo, dengan nisbah kadar 1.00 (95% CI 0.91 hingga 1.09). Angka ini hampir sama sepenuhnya antara kedua-dua kumpulan.

3. Kematian Atas Sebarang Sebab

Kematian atas sebarang sebab berlaku kepada 752 pesakit (9.7%) dalam kumpulan omega-3 dan 788 pesakit (10.2%) dalam kumpulan plasebo, dengan nisbah kadar 0.95 (95% CI 0.86 hingga 1.05). Walaupun angka bagi kumpulan omega-3 sedikit lebih rendah, selang keyakinan merentasi 1.0, jadi ia tidak boleh dianggap sebagai bukti manfaat.

4. Keselamatan

Abstrak melaporkan tiada perbezaan signifikan antara kumpulan dalam kadar kejadian buruk serius yang tidak membawa maut. Ini menunjukkan dos 1 g sehari agak selamat untuk diambil dalam jangka panjang, walaupun tidak menunjukkan manfaat kardiovaskular dalam populasi ini.

5. Kesimpulan Penyelidik

Penyelidik menyimpulkan bahawa dalam kalangan pesakit diabetes tanpa bukti penyakit kardiovaskular, tiada perbezaan signifikan dalam risiko kejadian vaskular serius antara mereka yang menerima suplemen n-3 dan mereka yang menerima plasebo.

Implikasi Kepada Pengguna dan Kesihatan Awam di Malaysia

Diabetes merupakan masalah kesihatan awam yang besar di Malaysia, dan ramai pesakit mengambil pelbagai suplemen termasuk minyak ikan atas cadangan rakan atau iklan. Dapatan ASCEND menunjukkan bahawa sekurang-kurangnya pada dos 1 g sehari, kapsul omega-3 tidak terbukti mencegah serangan jantung atau strok pertama dalam kalangan pesakit diabetes.

Bagi pengguna, ini bermakna wang yang dibelanjakan untuk suplemen mungkin lebih bermanfaat jika digunakan untuk perkara yang mempunyai bukti lebih kukuh, seperti pengambilan sayur dan ikan segar, aktiviti fizikal dan pematuhan kepada ubat yang diberi doktor. Bagi pengamal kesihatan pula, kajian ini menjadi rujukan penting apabila pesakit bertanya sama ada mereka perlu mengambil minyak ikan untuk melindungi jantung.

Perlu ditekankan bahawa kajian ini menilai kapsul suplemen, bukan pengambilan ikan sebagai makanan. Ikan mengandungi pelbagai nutrien lain seperti protein, vitamin D, selenium dan iodin, dan corak pemakanan yang mengandungi ikan masih boleh menjadi sebahagian daripada diet seimbang.

Batasan Kajian

Dos yang digunakan ialah 1 g sehari, iaitu dos sederhana. Abstrak tidak menyatakan nisbah EPA dan DHA dalam kapsul. Dapatan ini tidak boleh terus digunakan untuk dos yang jauh lebih tinggi atau formulasi lain seperti EPA tulen.

Kadar pematuhan sebanyak 76% bermakna sebahagian peserta tidak mengambil kapsul seperti yang ditetapkan, dan ini mungkin melemahkan kesan yang boleh dikesan. Peserta juga tidak mempunyai penyakit kardiovaskular pada permulaan, jadi dapatan ini tidak semestinya terpakai kepada pesakit yang sudah pernah mengalami serangan jantung.

Langkah Praktikal

Pesakit diabetes yang sedang mengambil kapsul minyak ikan boleh berbincang dengan doktor atau ahli farmasi tentang keperluan sebenar suplemen tersebut. Utamakan kawalan gula darah, tekanan darah dan kolesterol mengikut nasihat klinikal, dan jadikan ikan segar sebagai sebahagian daripada hidangan mingguan sebagai sumber protein yang baik.

Ringkasan Angka Penting

• Peserta: 15,480 pesakit diabetes tanpa penyakit kardiovaskular aterosklerotik.

• Intervensi: kapsul 1 g asid lemak n-3 sehari berbanding plasebo minyak zaitun.

• Tempoh susulan purata: 7.4 tahun; pematuhan 76%.

• Kejadian vaskular serius: 8.9% berbanding 9.2% (nisbah kadar 0.97; P = 0.55).

• Kematian atas sebarang sebab: 9.7% berbanding 10.2% (nisbah kadar 0.95; tidak signifikan).

Kesimpulan

Ujian ASCEND memberikan bukti kukuh bahawa suplemen omega-3 1 g sehari tidak mengurangkan risiko kejadian vaskular serius dalam kalangan pesakit diabetes tanpa penyakit jantung sedia ada. Dapatan ini mengingatkan bahawa hubungan dalam kajian pemerhatian perlu disahkan oleh ujian rawak sebelum sesuatu suplemen disyorkan secara meluas.

Sumber Rujukan

Bowman, L. et al. (2018). Effects of n-3 Fatty Acid Supplements in Diabetes Mellitus. The New England Journal of Medicine, 379(16), 1540–1550. DOI: 10.1056/NEJMoa1804989

Pautan SciSpace: https://scispace.com/papers/effects-of-n-3-fatty-acid-supplements-in-diabetes-mellitus-1c42mx81lp

Kata Kunci

omega-3, ASCEND, diabetes, kejadian vaskular, suplemen minyak ikan, ujian rawak terkawal