Pengenalan
Nama kajian: Dairy Intake Enhances Body Weight and Composition Changes during Energy Restriction in 18–50-Year-Old Adults—A Meta-Analysis of Randomized Controlled Trials
Objektif: Menyiasat kesan makanan tenusu atau suplemen tenusu semasa sekatan tenaga terhadap berat badan dan komposisi badan dalam kalangan orang dewasa berumur 18 hingga 50 tahun.
Negara kajian: Tidak dinyatakan dalam abstrak (meta-analisis kajian antarabangsa)
Kajian bertajuk “Dairy Intake Enhances Body Weight and Composition Changes during Energy Restriction in 18–50-Year-Old Adults—A Meta-Analysis of Randomized Controlled Trials” diterbitkan dalam jurnal Nutrients pada tahun 2016 oleh Welma Stonehouse dan rakan-rakan. Objektifnya ialah menilai sama ada menambah tenusu dalam diet rendah kalori membantu penurunan berat badan dan lemak badan.
Susu, yogurt dan keju sering dilihat sebagai makanan “berlemak” yang patut dielakkan semasa berdiet. Namun tenusu juga kaya dengan protein berkualiti tinggi dan kalsium. Kajian ini menggabungkan ujian klinikal rawak untuk menilai kesan sebenar tenusu apabila diambil dalam konteks diet terkawal tenaga.
Mengapa Kajian Ini Penting
Salah satu masalah utama semasa menurunkan berat badan ialah kehilangan jisim otot bersama lemak. Kehilangan otot boleh merendahkan kadar metabolisme dan menyukarkan pengekalan berat badan selepas diet tamat. Oleh itu, makanan yang membantu mengekalkan otot semasa diet sangat bernilai.
Kajian ini memberi tumpuan khusus kepada orang dewasa muda dan pertengahan umur, iaitu 18 hingga 50 tahun, dan hanya kepada ujian yang melibatkan sekatan tenaga. Ini menjadikan keputusannya relevan kepada mereka yang sedang aktif cuba menurunkan berat badan.
Kaedah Kajian
Penyelidik mencari ujian klinikal rawak (RCT) yang berlangsung sekurang-kurangnya empat minggu dan membandingkan pengambilan tenusu (makanan penuh atau suplemen) dengan diet kawalan yang lebih rendah tenusu semasa sekatan tenaga. Carian dibuat dalam MEDLINE, EMBASE, PubMed, Cochrane Central dan WHO ICTRP sehingga Mac 2016.
Laporan dikenal pasti dan dinilai secara kritis oleh dua penilai. Data digabungkan menggunakan meta-analisis kesan rawak. Meta-regresi digunakan untuk menilai kesan dos, dan kualiti bukti dinilai mengikut garis panduan GRADE.
Dapatan Utama
1. Jumlah Kajian dan Dos Tenusu
Sejumlah 27 RCT dikaji semula. Peserta mengambil antara 2 hingga 4 hidangan standard tenusu sehari, atau 20 hingga 84 g protein whey sehari, berbanding diet kawalan rendah tenusu. Tempoh median intervensi ialah 16 minggu.
2. Penurunan Berat Badan dan Lemak Lebih Besar
Dalam kajian yang kebanyakannya melibatkan wanita (90% peserta wanita), penurunan berat badan adalah lebih besar dengan tenusu, iaitu −1.16 kg (95% CI −1.66 hingga −0.66 kg, p < 0.001, I² = 11%, n = 644). Kualiti bukti dinilai tinggi.
Penurunan jisim lemak badan juga lebih besar, iaitu −1.49 kg (95% CI −2.06 hingga −0.92 kg, p < 0.001, I² = 21%, n = 521), dengan kualiti bukti tinggi. Heterogeniti yang rendah menunjukkan keputusan agak konsisten antara kajian.
3. Jisim Otot Lebih Terpelihara
Pengambilan tenusu menyebabkan kehilangan jisim tanpa lemak (lean mass) yang lebih kecil. Apabila semua ujian digabungkan, perbezaannya ialah 0.36 kg (95% CI 0.01 hingga 0.71 kg, p = 0.04, I² = 64%, n = 651), dengan kualiti bukti sederhana.
Ini bermakna kumpulan tenusu bukan sahaja kehilangan lebih banyak lemak, tetapi juga mengekalkan sedikit lebih banyak otot berbanding kumpulan kawalan.
4. Tiada Kesan Dengan Latihan Rintangan dan Tiada Kesan Dos
Kesan terhadap berat badan dan lemak tidak kelihatan dalam kajian yang turut mengenakan latihan rintangan (kualiti bukti rendah hingga sederhana). Meta-regresi juga tidak menunjukkan kesan dos-respons antara kajian, iaitu lebih banyak tenusu tidak semestinya memberi kesan lebih besar.
Penyelidik menekankan bahawa kajian lanjut dalam kalangan lelaki diperlukan untuk menilai perbezaan mengikut jantina.
Implikasi Kepada Pengguna dan Kesihatan Awam di Malaysia
Pengambilan tenusu dalam kalangan orang dewasa Malaysia secara umumnya rendah. Ramai yang hanya mengambil susu dalam bentuk susu pekat manis dalam teh atau kopi, yang tinggi gula. Dapatan kajian ini berkaitan dengan tenusu sebagai sebahagian diet terkawal tenaga, bukan tenusu bergula.
Bagi wanita dewasa yang sedang cuba menurunkan berat badan, pilihan seperti susu rendah lemak, yogurt tanpa gula atau tenusu tinggi protein boleh dipertimbangkan sebagai sebahagian pelan makan. Individu yang tidak toleran laktosa boleh memilih yogurt atau produk rendah laktosa.
Industri tenusu tempatan boleh memanfaatkan bukti ini dengan membangunkan produk tinggi protein dan rendah gula, sambil memastikan pensijilan halal bagi semua bahan termasuk protein whey.
Batasan Kajian
Kebanyakan peserta ialah wanita, jadi keputusan mungkin tidak terpakai sepenuhnya kepada lelaki. Abstrak tidak memperincikan jenis tenusu, kandungan lemaknya, atau negara tempat kajian dijalankan. Heterogeniti bagi jisim tanpa lemak adalah tinggi (I² = 64%). Sesetengah ujian menggunakan suplemen whey dan bukan makanan tenusu penuh.
Langkah Praktikal
Masukkan dua hingga tiga hidangan tenusu rendah lemak tanpa gula dalam pelan makan harian semasa mengurangkan kalori. Gantikan susu pekat manis dengan susu segar rendah lemak. Pilih yogurt biasa dan tambah buah segar untuk rasa manis. Bincang dengan pegawai dietetik jika mempunyai masalah buah pinggang atau alahan susu.
Ringkasan Angka Penting
27 RCT; median 16 minggu; 2–4 hidangan tenusu sehari
Berat badan −1.16 kg (kualiti tinggi; 90% wanita)
Jisim lemak −1.49 kg (kualiti tinggi)
Jisim tanpa lemak terpelihara +0.36 kg (kualiti sederhana)
Tiada kesan dalam kajian dengan latihan rintangan
Latar Belakang Umum: Mengapa Jisim Otot Penting
Apabila seseorang menurunkan berat badan, sebahagian berat yang hilang biasanya ialah otot dan bukan lemak semata-mata. Otot membakar lebih banyak tenaga berbanding lemak walaupun ketika berehat, jadi mengekalkan otot boleh membantu mengelakkan berat badan naik semula selepas diet. Protein tenusu, terutamanya whey, kaya dengan asid amino leucine yang sering dikaitkan dengan pembinaan otot. Penjelasan ini ialah latar belakang umum dan bukan dapatan kajian ini.
Kesimpulan
Menambah tenusu dalam diet rendah kalori dikaitkan dengan penurunan berat badan dan lemak yang lebih besar, serta kehilangan otot yang lebih kecil, dalam kalangan orang dewasa berumur 18 hingga 50 tahun. Bukti paling kukuh adalah bagi wanita, dan kajian lanjut dalam kalangan lelaki masih diperlukan.
Sumber Rujukan
Stonehouse, W. et al. (2016). Dairy Intake Enhances Body Weight and Composition Changes during Energy Restriction in 18–50-Year-Old Adults—A Meta-Analysis of Randomized Controlled Trials. Nutrients, 8(7), 394. DOI: 10.3390/nu8070394
Pautan SciSpace: https://scispace.com/papers/dairy-intake-enhances-body-weight-and-composition-changes-2te5s9ffvk
Kata Kunci
tenusu, susu, sekatan tenaga, jisim lemak, jisim otot, meta-analisis
