Pengenalan

Nama kajian: Food environment and obesity: a systematic review and meta-analysis

Objektif: Mengulas bukti daripada analisis persekitaran secara spatial dan menjalankan siri meta-analisis pertama untuk menilai kesan persekitaran makanan runcit terhadap obesiti.

Negara kajian: Tidak berkaitan (ulasan sistematik dan meta-analisis; negara kajian individu tidak dinyatakan dalam abstrak)

Kajian bertajuk “Food environment and obesity: a systematic review and meta-analysis” diterbitkan pada tahun 2024 oleh Elisa Pineda bersama empat penyelidik lain. Objektifnya ialah mengulas bukti daripada analisis spatial, iaitu analisis berasaskan lokasi geografi, dan menjalankan siri meta-analisis pertama tentang kesan persekitaran makanan runcit terhadap obesiti. Abstrak tidak menyatakan negara bagi kajian-kajian yang digabungkan.

Persekitaran makanan merujuk kepada jenis kedai dan premis makanan yang ada di sekeliling tempat tinggal atau tempat kerja kita, seperti restoran makanan segera, kedai serbaneka, pasar raya dan gerai buah. Penulis menyatakan obesiti dipengaruhi oleh sistem penentu yang kompleks, dan kerajaan memerlukan bukti untuk bertindak memperbaiki persekitaran makanan.

Mengapa Kajian Ini Penting

Nasihat pemakanan biasanya ditujukan kepada individu, seperti ‘makan lebih banyak sayur’ atau ‘kurangkan makanan bergoreng’. Namun, pilihan individu sangat dipengaruhi oleh apa yang mudah didapati. Jika satu kawasan dipenuhi kedai makanan segera tetapi jauh daripada pasar raya, pilihan sihat menjadi lebih sukar dan mahal dari segi masa.

Kajian terdahulu tentang persekitaran makanan memberi keputusan yang bercampur-campur, sebahagiannya kerana cara pengukuran yang berbeza. Meta-analisis ini cuba menyusun bukti mengikut jenis premis makanan dan kaedah pengukuran supaya perbandingan lebih adil.

Kaedah Kajian

Penyelidik menjalankan ulasan sistematik dan meta-analisis kesan rawak, dengan tumpuan kepada kaedah geografi-statistik yang menilai hubungan antara ketersediaan premis makanan dan obesiti. Mereka mencari pangkalan data OvidSP-Medline, Scielo, Scopus dan Google Scholar sehingga Januari 2022.

Daripada 4,118 kertas yang ditemui, 103 kajian dimasukkan. Ukuran utama yang digunakan ialah kepadatan premis (52 kajian, 50%) dan regresi linear serta logistik (68 kajian, 66%). Analisis berbilang aras atau autokorelasi digunakan dalam 35 kajian (34%). Saiz kesan digabungkan secara berasingan mengikut jenis premis makanan serta ukuran geografi dan statistik. Ulasan ini didaftarkan di PROSPERO (CRD42018111652).

Dapatan Utama

1. Kedekatan kedai makanan segera dikaitkan dengan obesiti

Kedekatan kepada premis makanan segera dikaitkan secara positif dan signifikan dengan obesiti, dengan OR 1.15 (95% CI: 1.02–1.30; p = 0.02). Ini bermakna tinggal berhampiran kedai makanan segera dikaitkan dengan odds obesiti kira-kira 15 peratus lebih tinggi.

2. Kedai buah dan sayur serta pasar raya dikaitkan dengan obesiti lebih rendah

Kepadatan premis buah-buahan dan sayur-sayuran segar dikaitkan secara songsang dengan obesiti (OR 0.93; 95% CI: 0.90–0.96; p < 0.001). Kedekatan kepada pasar raya juga dikaitkan dengan obesiti lebih rendah (OR 0.90; 95% CI: 0.82–0.98; p = 0.02). Akses kepada makanan sihat nampaknya memberi kesan perlindungan dari segi statistik.

3. Tiada hubungan bagi restoran, kedai serbaneka dan ukuran BMI

Tiada hubungan signifikan ditemui bagi restoran, kedai serbaneka atau mana-mana ukuran indeks jisim badan (BMI). Ini menunjukkan hubungan paling jelas adalah dengan status obesiti, bukan perubahan nilai BMI secara berterusan, dan dengan jenis premis tertentu sahaja.

4. Zon tanah sahaja mungkin tidak mencukupi

Penulis menyimpulkan premis yang kebanyakannya menjual makanan tidak sihat dan ultra-proses dikaitkan dengan obesiti lebih tinggi, manakala ketersediaan buah-buahan, sayur-sayuran dan akses kepada pasar raya dikaitkan dengan obesiti lebih rendah. Mereka berpendapat peraturan zon bagi premis makanan mungkin tidak cukup, dan dasar yang meningkatkan ketersediaan makanan sihat di dalam kedai juga perlu diberi perhatian.

Implikasi Kepada Pengguna dan Kesihatan Awam di Malaysia

Di Malaysia, kedai makanan segera, kedai serbaneka 24 jam dan gerai makanan bergoreng sangat mudah ditemui di kawasan bandar, terutamanya berhampiran sekolah dan stesen pengangkutan awam. Dapatan ini menunjukkan bahawa perancangan bandar dan pelesenan premis makanan boleh menjadi sebahagian daripada strategi mencegah obesiti, selain pendidikan pemakanan.

Bagi pengguna, kesedaran tentang pengaruh persekitaran boleh membantu merancang. Contohnya, menyimpan buah di pejabat, membeli barangan dapur secara mingguan di pasar raya atau pasar tani, dan merancang menu sebelum keluar rumah supaya tidak bergantung kepada makanan segera apabila lapar. Bagi pihak berkuasa tempatan, menggalakkan pasar tani, gerai buah dan pilihan makanan sihat di kawasan perumahan selaras dengan dapatan ini.

Batasan Kajian

Kebanyakan kajian yang digabungkan menggunakan reka bentuk pemerhatian, jadi hubungan yang ditemui tidak membuktikan sebab dan akibat. Orang yang tinggal berhampiran kedai makanan segera mungkin berbeza dari segi pendapatan, pekerjaan atau gaya hidup.

Kaedah pengukuran persekitaran makanan juga sangat pelbagai, dan abstrak tidak menyatakan negara kajian individu. Rekod SciSpace tidak memaparkan nama jurnal; berdasarkan awalan DOI, ia diterbitkan dalam BMJ Nutrition, Prevention & Health.

Langkah Praktikal

Kenal pasti premis makanan sihat yang terdekat dengan rumah dan tempat kerja, seperti pasar pagi, gerai buah atau kedai runcit yang menjual sayur segar. Jadikan premis ini pilihan utama untuk pembelian harian. Jika laluan pulang kerja melalui banyak kedai makanan segera, sediakan snek sihat dalam beg supaya tidak tergoda ketika lapar.

Ibu bapa boleh berbincang dengan pihak sekolah dan persatuan penduduk tentang jenis makanan yang dijual di sekitar kawasan sekolah.

Ringkasan Angka Penting

• 4,118 kertas disaring; 103 kajian dimasukkan; carian sehingga Januari 2022.

• Kedekatan makanan segera: OR 1.15 (95% CI 1.02–1.30; p = 0.02).

• Kepadatan kedai buah dan sayur: OR 0.93 (95% CI 0.90–0.96; p < 0.001).

• Kedekatan pasar raya: OR 0.90 (95% CI 0.82–0.98; p = 0.02).

• Restoran, kedai serbaneka dan ukuran BMI: tiada hubungan signifikan.

Kesimpulan

Meta-analisis ini mendapati persekitaran makanan runcit berkait dengan obesiti: kedekatan kepada kedai makanan segera dikaitkan dengan risiko lebih tinggi, manakala akses kepada buah, sayur dan pasar raya dikaitkan dengan risiko lebih rendah. Dapatan ini menyokong pendekatan yang menggabungkan pendidikan individu dengan dasar persekitaran makanan.

Sumber Rujukan

Pineda, E. et al. (2024). Food environment and obesity: a systematic review and meta-analysis. BMJ Nutrition, Prevention & Health [nama jurnal dikenal pasti daripada awalan DOI; tidak dipaparkan oleh SciSpace]. DOI: 10.1136/bmjnph-2023-000663

Pautan SciSpace: https://scispace.com/papers/food-environment-and-obesity-a-systematic-review-and-meta-q8qic95unb

Kata Kunci

persekitaran makanan, makanan segera, obesiti, pasar raya, analisis spatial, meta-analisis