Pengenalan

Nama kajian: The Potential of Fermented Local Food Consumption on the Gut Microbiota Status of Adolescents

Objektif: Menganalisis potensi kesan pengambilan makanan fermentasi tempatan terhadap status mikrobiota usus remaja.

Negara kajian: Tidak dinyatakan dalam abstrak

Makanan fermentasi tempatan seperti tempe, tapai ubi dan yogurt tradisional ialah sumber probiotik semula jadi yang telah lama menjadi sebahagian daripada diet masyarakat Nusantara. Makanan ini mengandungi mikroorganisma yang berpotensi menyokong pertumbuhan bakteria baik dalam saluran penghadaman. Zaman remaja pula ialah tempoh tabiat makan sering berubah, dengan pengambilan makanan segera dan minuman manis yang meningkat, sementara makanan tradisional semakin jarang dimakan.

Kajian berjudul “The Potential of Fermented Local Food Consumption on the Gut Microbiota Status of Adolescents” oleh Safridha Kemala Putri dan Nurhaedah diterbitkan dalam International Journal of Health Sciences (Jilid 4, Bil. 2) pada tahun 2026. Objektifnya ialah menganalisis potensi kesan pengambilan makanan fermentasi tempatan terhadap status mikrobiota usus remaja. Abstrak tidak menyatakan negara tempat kajian dijalankan.

Mengapa Kajian Ini Penting

Kebanyakan kajian tentang makanan fermentasi dan usus dijalankan di negara Barat atau Asia Timur dengan makanan seperti kefir, kimchi dan yogurt komersial. Kajian ini memberi tumpuan kepada makanan fermentasi tempatan yang lebih dekat dengan budaya makan di rantau Asia Tenggara, termasuk tempe dan ubi kayu yang ditapai.

Kumpulan sasaran remaja juga penting. Tabiat makan yang terbentuk pada usia ini cenderung dibawa hingga dewasa. Jika makanan tradisional yang murah dan mudah didapati boleh dikaitkan dengan kesihatan usus yang lebih baik, ia memberi alasan kukuh untuk mengekalkannya dalam diet generasi muda.

Satu lagi sebab kajian ini relevan ialah kos. Tempe, tapai dan yogurt buatan rumah jauh lebih murah berbanding suplemen probiotik atau minuman probiotik berjenama. Jika makanan seperti ini dikaitkan dengan usus yang lebih sihat, ia menjadi pilihan yang lebih mampu milik bagi keluarga berpendapatan rendah dan sederhana, yang sering terkesan dengan kenaikan harga makanan. Ini menjadikan dapatan kajian, walaupun masih awal, bermakna dari sudut kesihatan awam.

Kaedah Kajian

Kajian ini menggunakan reka bentuk analitik dengan pendekatan keratan rentas, iaitu data dikumpul pada satu masa sahaja. Sampel terdiri daripada 90 orang remaja yang dipilih menggunakan teknik persampelan bertujuan (purposive sampling), bukan pemilihan rawak.

Data dikumpul melalui soal selidik tentang kekerapan pengambilan makanan fermentasi serta pemeriksaan penunjuk kesihatan penghadaman. Data dianalisis menggunakan ujian khi kuasa dua (chi-square) untuk melihat hubungan antara kekerapan pengambilan makanan fermentasi dan status mikrobiota usus.

Dapatan Utama

1. Pengambilan Kerap Dikaitkan Dengan Status Mikrobiota Lebih Baik

Remaja yang kerap mengambil makanan fermentasi mempunyai status mikrobiota usus yang lebih baik berbanding mereka yang jarang mengambilnya. Ini ialah dapatan utama kajian.

2. Hubungan Signifikan Secara Statistik

Ujian statistik menunjukkan nilai p=0.015 (p<0.05), bermakna hubungan antara kekerapan pengambilan makanan fermentasi dan status mikrobiota usus adalah signifikan secara statistik dalam sampel ini.

3. Kesimpulan Penulis

Penulis menyimpulkan bahawa pengambilan makanan fermentasi tempatan berpotensi memperbaiki keseimbangan mikrobiota usus dalam kalangan remaja. Mereka juga menekankan bahawa makanan fermentasi tempatan merupakan sumber probiotik semula jadi yang boleh menyokong kesihatan penghadaman.

Cara Memahami Kajian Keratan Rentas

Latar belakang umum: kajian keratan rentas hanya mengambil ‘gambar’ pada satu masa. Ia boleh menunjukkan bahawa dua perkara berlaku bersama, tetapi tidak dapat membuktikan bahawa satu perkara menyebabkan yang lain. Contohnya, remaja yang kerap makan tempe mungkin juga makan lebih banyak sayur, kurang makanan segera atau lebih aktif secara fizikal. Mana-mana faktor ini juga boleh mempengaruhi kesihatan usus.

Abstrak tidak menerangkan bagaimana ‘status mikrobiota usus’ diukur. Ia menyebut ‘pemeriksaan penunjuk kesihatan penghadaman’, yang mungkin berbeza daripada analisis bakteria secara langsung melalui penjujukan DNA. Pembaca yang ingin menilai kekuatan bukti perlu merujuk kaedah penuh dalam kertas asal.

Implikasi Kepada Pengguna dan Kesihatan Awam di Malaysia

Malaysia mempunyai warisan makanan fermentasi yang kaya, seperti tempe, tapai pulut, tapai ubi, tempoyak, budu, cincalok dan jeruk sayur. Dapatan ini memberi sokongan awal bahawa makanan seperti ini wajar dikekalkan dalam diet remaja, bukan sahaja sebagai warisan budaya tetapi juga sebagai sebahagian daripada pemakanan sihat. Program pemakanan di sekolah dan kantin boleh mempertimbangkan menu yang memasukkan tempe atau yogurt.

Namun, sesetengah makanan fermentasi tempatan tinggi garam (budu, cincalok) atau gula (tapai), dan tapai boleh mengandungi sedikit alkohol hasil penapaian. Pengguna Muslim perlu merujuk panduan pihak berautoriti agama berkenaan tapai, dan semua pengguna perlu mengawal saiz hidangan makanan yang tinggi garam atau gula.

Batasan Kajian

Saiz sampel kecil (90 orang) dan dipilih secara bertujuan, jadi keputusan mungkin tidak mewakili semua remaja. Reka bentuk keratan rentas tidak dapat membuktikan sebab-akibat. Abstrak tidak menyatakan jenis dan jumlah makanan fermentasi yang dimakan, faktor yang dikawal, atau cara status mikrobiota dinilai.

Langkah Praktikal

Ibu bapa boleh memperkenalkan semula makanan fermentasi tradisional kepada anak remaja, contohnya tempe dalam masakan harian atau yogurt tanpa gula sebagai snek. Pilih versi rendah garam dan gula, dan seimbangkan dengan sayur, buah dan bijirin penuh.

Ringkasan Angka Penting

• Reka bentuk: keratan rentas analitik.

• Sampel: 90 remaja, dipilih secara persampelan bertujuan.

• Makanan fermentasi yang disebut: tempe, ubi kayu fermentasi, yogurt tradisional.

• Hubungan kekerapan pengambilan dengan status mikrobiota: p=0.015.

Kesimpulan

Kajian ini mendapati remaja yang kerap mengambil makanan fermentasi tempatan mempunyai status mikrobiota usus yang lebih baik, dengan hubungan yang signifikan secara statistik. Walaupun reka bentuknya tidak dapat membuktikan sebab-akibat, dapatan ini menyokong usaha mengekalkan makanan fermentasi tradisional dalam diet generasi muda.

Sumber Rujukan

Putri, S. K. & Nurhaedah (2026). The Potential of Fermented Local Food Consumption on the Gut Microbiota Status of Adolescents. International Journal of Health Sciences, 4(2), 360–367. DOI: 10.59585/ijhs.v4i2.1205 [nama pengarang kedua diambil daripada PDF yang dipaparkan oleh SciSpace]

Pautan SciSpace: https://scispace.com/papers/the-potential-of-fermented-local-food-consumption-on-the-gut-1s93s83ar2hw

Kata Kunci

makanan fermentasi tempatan, remaja, tempe, tapai, probiotik semula jadi, mikrobiota usus, kajian keratan rentas