Pengenalan

Nama kajian: Dietary Sugar Intake and Incident Type 2 Diabetes Risk: A Systematic Review and Dose-Response Meta-Analysis of Prospective Cohort Studies

Objektif: Menilai hubungan dos-tindak balas antara pengambilan gula diet (jumlah, bebas, tambahan, fruktosa, sukrosa) serta dua sumber minuman (minuman bergula dan jus buah) dengan risiko diabetes jenis 2.

Negara kajian: Tidak dinyatakan (meta-analisis kajian dari Eropah, Amerika Syarikat, Asia, Australia dan Amerika Latin)

Kajian bertajuk “Dietary Sugar Intake and Incident Type 2 Diabetes Risk: A Systematic Review and Dose-Response Meta-Analysis of Prospective Cohort Studies” diterbitkan oleh Karen A. Della Corte dan rakan-rakan dalam jurnal Advances in Nutrition pada Mac 2025. Objektifnya ialah menentukan bagaimana risiko diabetes jenis 2 berubah apabila pengambilan pelbagai jenis gula meningkat, sama ada gula dalam makanan atau gula dalam minuman.

Meta-analisis ini menggabungkan kajian dari banyak negara: Eropah (13 kajian), Amerika Syarikat (11), Asia (6), Australia (4) dan Amerika Latin (3). Persoalan utamanya ialah sama ada semua gula sama berbahaya, atau sumber dan bentuk gula itu lebih penting.

Mengapa Kajian Ini Penting

Mesej kesihatan awam sering menyatakan bahawa ‘gula menyebabkan diabetes’. Namun, hubungan dos-tindak balas antara gula diet dan risiko diabetes sebenarnya masih tidak pasti. Gula wujud dalam pelbagai bentuk, daripada gula dalam buah dan susu hinggalah gula yang ditambah dalam minuman ringan.

Kajian ini penting kerana ia memisahkan jenis gula dan sumbernya, serta menilai kekuatan bukti menggunakan sistem GRADE. Hasilnya membantu pembuat dasar menumpukan usaha kepada sumber gula yang paling berisiko.

Kaedah Kajian

Penyelidik mencari dalam MEDLINE, Embase, CINAHL, Web of Science dan Cochrane sehingga 9 Julai 2024 untuk kajian kohort prospektif pada orang dewasa sihat. Model dos-tindak balas linear dan spline kubik terhad digunakan bagi setiap jenis pendedahan. Risiko bias dinilai dengan alat ROBINS-E dan kepastian bukti dinilai dengan pendekatan GRADE.

Daripada 10,384 kajian yang disaring, 29 kohort dimasukkan: minuman bergula (18 kohort, n = 541,288), jus buah (14, n = 490,413), sukrosa (7, n = 223,238), jumlah gula (4, n = 109,858), fruktosa (5, n = 158,136) dan gula tambahan (2, n = 31,004).

Dapatan Utama

1. Gula Dalam Bentuk Minuman Dikaitkan Dengan Risiko Lebih Tinggi

Setiap hidangan tambahan minuman bergula dikaitkan dengan risiko diabetes jenis 2 yang lebih tinggi, dengan nisbah risiko (RR) 1.25 (95% CI 1.17 hingga 1.35). Bagi jus buah, RR ialah 1.05 (95% CI >1.00 hingga 1.11). Kedua-dua dapatan ini mempunyai kepastian bukti sederhana.

2. Jumlah Gula dan Sukrosa Tidak Menunjukkan Peningkatan Risiko

Sebaliknya, setiap 20 g sehari jumlah gula dikaitkan secara songsang dengan diabetes (RR 0.96; 95% CI 0.94 hingga 0.98; kepastian rendah). Sukrosa pada 20 g sehari juga menunjukkan perkaitan songsang (RR 0.95; 95% CI 0.91 hingga <1.00; kepastian sederhana).

Dapatan ini mungkin kelihatan mengejutkan, tetapi ia mencerminkan bahawa jumlah gula termasuk gula daripada buah, susu dan makanan lain yang turut membawa serat dan nutrien.

3. Gula Tambahan dan Fruktosa: Tiada Perkaitan Jelas

Tiada perkaitan ditemui bagi gula tambahan (RR 0.99; 95% CI 0.96 hingga 1.01; kepastian rendah) atau fruktosa (RR 0.98; 95% CI 0.83 hingga 1.15; kepastian sangat rendah). Bilangan kohort bagi gula tambahan sangat kecil, iaitu dua sahaja.

Implikasi Kepada Pengguna dan Kesihatan Awam di Malaysia

Dapatan ini menyokong langkah Malaysia mengenakan cukai ke atas minuman bergula, kerana gula dalam bentuk minuman menunjukkan perkaitan paling jelas dengan risiko diabetes. Teh tarik, sirap bandung, air kotak dan minuman bergas boleh menyumbang sejumlah besar gula tanpa memberi rasa kenyang.

Penulis menegaskan bahawa keputusan ini tidak menyokong andaian umum bahawa semua gula, tanpa mengira jenis dan jumlah, sentiasa meningkatkan risiko diabetes. Ini tidak bermakna gula boleh dimakan sesuka hati. Mesej yang lebih tepat ialah: utamakan pengurangan minuman manis, dan dapatkan rasa manis daripada makanan utuh seperti buah dalam kuantiti sederhana.

Batasan Kajian

Semua kajian yang dimasukkan ialah kajian pemerhatian, jadi dapatan menunjukkan perkaitan dan bukan sebab dan akibat. Kepastian bukti bagi kebanyakan pendedahan adalah rendah atau sangat rendah. Hanya enam kajian dari Asia, dan abstrak tidak menyatakan sama ada Malaysia termasuk.

Langkah Praktikal

Gantikan sekurang-kurangnya satu minuman manis sehari dengan air kosong. Apabila memesan minuman di kedai, minta ‘kurang manis’ atau ‘kosong’. Pilih buah utuh berbanding jus, dan semak label ‘jumlah gula’ pada minuman berbungkus sebelum membeli.

Ringkasan Angka Penting

• 29 kohort; 10,384 kajian disaring; carian hingga 9 Julai 2024.

• Minuman bergula: RR 1.25 bagi setiap hidangan (kepastian sederhana).

• Jus buah: RR 1.05 bagi setiap hidangan (kepastian sederhana).

• Jumlah gula 20 g/hari: RR 0.96; sukrosa 20 g/hari: RR 0.95.

• Gula tambahan RR 0.99; fruktosa RR 0.98 (tiada perkaitan).

Perkara Yang Sering Disalah Faham

Dapatan bahawa jumlah gula dan sukrosa dikaitkan dengan risiko lebih rendah mudah disalah tafsir sebagai ‘gula baik untuk mencegah diabetes’. Ini tidak tepat. Kepastian bukti bagi dapatan tersebut adalah rendah hingga sederhana, dan ia mungkin mencerminkan sumber gula seperti buah dan tenusu yang datang bersama nutrien lain.

Perkara yang lebih jelas daripada meta-analisis ini ialah minuman bergula menunjukkan perkaitan paling kuat. Di Malaysia, satu gelas teh tarik atau sirap bandung di kedai boleh mengandungi beberapa sudu teh gula, menjadikannya sasaran utama untuk dikurangkan.

Kesimpulan

Meta-analisis ini mendapati gula yang diambil dalam bentuk minuman, iaitu minuman bergula dan jus buah, dikaitkan dengan risiko diabetes jenis 2 yang lebih tinggi. Sebaliknya, jumlah gula dan sukrosa secara keseluruhan tidak menunjukkan perkaitan yang sama. Sumber dan bentuk gula nampaknya lebih penting daripada jumlah gula semata-mata.

Sumber Rujukan

Della Corte, K. A. et al. (2025). Dietary Sugar Intake and Incident Type 2 Diabetes Risk: A Systematic Review and Dose-Response Meta-Analysis of Prospective Cohort Studies. Advances in Nutrition, 100413. DOI: 10.1016/j.advnut.2025.100413

Pautan SciSpace: https://scispace.com/papers/dietary-sugar-intake-and-incident-type-2-diabetes-risk-a-fxhvbeio25eg

Kata Kunci

gula diet, minuman bergula, jus buah, sukrosa, diabetes jenis 2, meta-analisis dos-tindak balas