Pengenalan

Nama kajian: Safety of Lactiplantibacillus plantarum K014 in Healthy Adults: A Randomized, Double-Blind, Placebo-Controlled, Parallel-Group Trial

Objektif: Menilai keselamatan dan toleransi probiotik L. plantarum K014 dalam kalangan orang dewasa sihat di Malaysia, termasuk kesan terhadap ukuran badan, indeks darah, fungsi hati dan buah pinggang, kesihatan pencernaan serta simptom berkaitan imun.

Negara kajian: Malaysia

Probiotik sering dipasarkan secara umum, seolah-olah semua bakteria baik memberi kesan yang sama. Hakikatnya, kesan probiotik bergantung kepada strain. Dua bakteria daripada spesies yang sama boleh berkelakuan sangat berbeza dalam usus manusia. Oleh sebab itu, setiap strain baharu perlu diuji secara klinikal, bermula dengan aspek paling asas: adakah ia selamat untuk diambil oleh manusia dalam jangka masa panjang?

Kajian berjudul “Safety of Lactiplantibacillus plantarum K014 in Healthy Adults: A Randomized, Double-Blind, Placebo-Controlled, Parallel-Group Trial” diterbitkan dalam jurnal Nutrients pada tahun 2026 oleh Goh dan rakan-rakan. Objektifnya ialah menilai keselamatan dan toleransi L. plantarum K014 dalam kalangan orang dewasa sihat di Malaysia. Strain ini diasingkan daripada sayur-sayuran yang ditapai secara tradisional, dan belum pernah diuji pada manusia sebelum kajian ini.

Mengapa Kajian Ini Penting

Malaysia mempunyai kekayaan makanan fermentasi tradisional, dan bakteria daripada makanan ini berpotensi dibangunkan sebagai probiotik tempatan. Namun, sebelum sesuatu strain boleh dipromosikan untuk manfaat kesihatan, keselamatannya mesti dibuktikan melalui ujian yang terkawal. Kajian ini ialah contoh langkah awal yang betul dalam pembangunan produk probiotik berasaskan sumber tempatan.

Kajian keselamatan juga penting untuk pengawal selia. Pihak berkuasa memerlukan data tentang kesan sesuatu produk terhadap fungsi hati, buah pinggang dan darah sebelum produk itu boleh dipasarkan dengan tuntutan kesihatan. Tempoh enam bulan dalam kajian ini lebih panjang berbanding banyak kajian probiotik yang hanya berlangsung beberapa minggu.

Kaedah Kajian

Ini ialah ujian rawak, dwi-buta, terkawal plasebo dan berkumpulan selari di satu pusat kajian, selama enam bulan. Daripada 304 orang dewasa sihat yang disaring, 152 orang dipilih dan dibahagikan secara rawak dengan nisbah 1:1 untuk menerima sama ada L. plantarum K014 (sekurang-kurangnya 1 × 10⁹ CFU sehari) atau plasebo (maltodekstrin), dalam bentuk paket serbuk setiap hari. Seramai 125 peserta menamatkan kajian.

Pemeriksaan klinikal, ukuran badan dan ujian darah dibuat pada permulaan, bulan ke-4 dan bulan ke-6. Simptom pencernaan, ciri najis dan simptom berkaitan imun, termasuk kekerapan dan keterukan selesema biasa, dipantau setiap minggu melalui soal selidik dalam talian berstruktur.

Dapatan Utama

1. Diterima baik tanpa kesan sampingan berkaitan probiotik

Dapatan utama kajian ini ialah L. plantarum K014 diterima baik oleh peserta, dan tiada kesan sampingan berkaitan probiotik dilaporkan sepanjang enam bulan pengambilan harian. Ini memenuhi objektif utama kajian, iaitu membuktikan keselamatan strain tersebut.

2. Tiada perubahan klinikal pada berat badan, darah dan buah pinggang

Tiada perubahan yang signifikan secara klinikal diperhatikan pada berat badan, BMI, indeks hematologi (darah) atau fungsi buah pinggang dalam mana-mana kumpulan. Dapatan ini memberi keyakinan bahawa pengambilan jangka panjang tidak mengganggu fungsi asas badan.

3. Petanda awal manfaat pencernaan dan imun (analisis eksploratori)

Analisis eksploratori menunjukkan peserta yang mengambil K014 mempunyai perbezaan signifikan dalam beberapa penanda fungsi hati, serta keterukan cirit-birit dan sakit perut yang lebih rendah berbanding plasebo. Peserta kumpulan probiotik juga melaporkan penilaian mingguan yang lebih rendah bagi gangguan simptom selesema terhadap kerja atau pelajaran.

Namun, penyelidik sendiri menegaskan bahawa dapatan ini bukan titik akhir keberkesanan yang ditetapkan lebih awal, dan perlu ditafsir dengan berhati-hati. Ia lebih sesuai dianggap sebagai petunjuk untuk kajian keberkesanan pada masa hadapan, bukan bukti manfaat.

Implikasi Kepada Pengguna dan Kesihatan Awam di Malaysia

Kajian ini menunjukkan bahawa Malaysia mampu membangunkan probiotik daripada sumber makanan fermentasi tempatan melalui proses saintifik yang teratur. Bagi industri, ini membuka peluang mengkomersialkan strain tempatan dengan sokongan data keselamatan yang dijana dalam populasi sendiri.

Bagi pengguna, mesej pentingnya ialah ‘selamat’ tidak sama dengan ‘berkesan’. Kajian ini membuktikan keselamatan K014, tetapi manfaat kesihatannya masih perlu diuji dalam kajian keberkesanan khusus. Pengguna wajar berhati-hati dengan produk yang membuat tuntutan kesihatan besar tanpa sokongan kajian klinikal yang setara.

Batasan Kajian

Kajian dijalankan di satu pusat sahaja, dan 27 daripada 152 peserta tidak menamatkan kajian. Peserta ialah orang dewasa sihat, jadi dapatan keselamatan tidak semestinya terpakai kepada pesakit yang lemah daya tahan, warga emas yang uzur atau kanak-kanak. Dapatan pencernaan dan imun adalah eksploratori, dan angka khusus tidak dinyatakan dalam abstrak.

Langkah Praktikal

Apabila memilih produk probiotik, semak sama ada nama strain dinyatakan dengan jelas, bukan sekadar nama spesies. Cari juga maklumat sama ada strain itu pernah diuji pada manusia. Individu dengan sistem imun yang lemah atau penyakit kronik perlu berbincang dengan doktor sebelum mengambil sebarang suplemen probiotik. Simpan produk mengikut arahan label, kerana bakteria hidup boleh berkurangan jika terdedah kepada haba atau kelembapan.

Ringkasan Angka Penting

• 304 orang disaring; 152 orang dirawakkan; 125 orang menamatkan kajian.

• Dos: sekurang-kurangnya 1 × 10⁹ CFU sehari selama 6 bulan.

• Plasebo: maltodekstrin.

• Penilaian darah dan klinikal pada permulaan, bulan ke-4 dan ke-6.

• Tiada kesan sampingan berkaitan probiotik dilaporkan.

Kesimpulan

Kajian ini mendapati pengambilan harian L. plantarum K014 pada dos sekurang-kurangnya 1 × 10⁹ CFU selama enam bulan adalah selamat dan diterima baik oleh orang dewasa sihat di Malaysia. Petanda awal manfaat terhadap ketidakselesaan pencernaan dan simptom selesema menjadikan strain ini calon yang wajar untuk kajian keberkesanan seterusnya.

Sumber Rujukan

Goh, K. S. et al. (2026). Safety of Lactiplantibacillus plantarum K014 in Healthy Adults: A Randomized, Double-Blind, Placebo-Controlled, Parallel-Group Trial. Nutrients, 18(9), 1406. DOI: 10.3390/nu18091406

Pautan SciSpace: https://scispace.com/papers/safety-of-lactiplantibacillus-plantarum-k014-in-healthy-p40h6vqt200z

Kata Kunci

Lactiplantibacillus plantarum K014, probiotik tempatan, keselamatan probiotik, makanan fermentasi, Malaysia, ujian rawak terkawal