Pengenalan

Nama kajian: A carbohydrate-reduced high-protein diet improves HbA1c and liver fat content in weight stable participants with type 2 diabetes: a randomised controlled trial

Objektif: Membandingkan diet kurang karbohidrat tinggi protein (CRHP) dengan diet diabetes konvensional (CD) yang mempunyai jumlah tenaga yang sama, bagi menilai kesan terhadap kawalan glisemik dan penanda risiko kardiovaskular terpilih semasa enam minggu penyediaan makanan penuh.

Negara kajian: Denmark (data dikumpul di Copenhagen University Hospital, Bispebjerg dan Herlev)

Kajian bertajuk “A carbohydrate-reduced high-protein diet improves HbA1c and liver fat content in weight stable participants with type 2 diabetes: a randomised controlled trial” diterbitkan oleh Mads J. Skytte dan 12 rakan penyelidik dalam jurnal Diabetologia (Jilid 62, Isu 11, halaman 2066–2078) pada Julai 2019. Objektif kajian ialah membandingkan diet kurang karbohidrat tinggi protein dengan diet diabetes konvensional dari segi kawalan gula darah dan penanda risiko jantung.

Data kajian dikumpul di Copenhagen University Hospital, Bispebjerg dan Copenhagen University Hospital, Herlev di Denmark. Ciri unik kajian ini ialah berat badan peserta dikekalkan stabil, membolehkan penyelidik melihat kesan komposisi diet itu sendiri tanpa dipengaruhi penurunan berat badan.

Mengapa Kajian Ini Penting

Dalam kebanyakan kajian diet, peserta kehilangan berat badan. Oleh itu, sukar untuk menentukan sama ada penambahbaikan gula darah disebabkan oleh komposisi diet atau oleh penurunan berat. Kajian ini menyelesaikan masalah tersebut dengan mengekalkan berat badan peserta.

Penyelidik juga menyatakan bahawa saranan diet bagi diabetes jenis 2 masih kurang jelas, walaupun terdapat kecenderungan ke arah diet yang kurang karbohidrat. Dengan menyediakan semua makanan kepada peserta, kajian ini dapat mengawal pengambilan dengan lebih tepat berbanding kajian yang bergantung kepada nasihat diet sahaja.

Kaedah Kajian

Peserta ialah lelaki dan wanita berumur lebih 18 tahun yang menghidap diabetes jenis 2 dengan HbA1c 48–97 mmol/mol (6.5–11%). Mereka dirawakkan menggunakan undian tertutup kepada reka bentuk silang terbuka, iaitu enam minggu diet CRHP dan enam minggu diet CD, dengan jumlah tenaga yang sama bagi mengekalkan berat badan.

Diet CRHP mengandungi 30% tenaga daripada karbohidrat, 30% daripada protein dan 40% daripada lemak. Diet CD pula mengandungi 50% karbohidrat, 17% protein dan 33% lemak. Pada akhir setiap tempoh, peserta menjalani ujian makanan, dan penyelidik menilai pemboleh ubah glisemik, profil lipid, tekanan darah 24 jam serta lemak ektopik termasuk lemak hati dan pankreas. Seramai 28 peserta menamatkan kajian.

Dapatan Utama

1. HbA1c menurun 0.6% dengan diet CRHP

Berbanding diet CD, diet CRHP menurunkan HbA1c sebanyak −6.2 ± 0.8 mmol/mol (−0.6 ± 0.1%) berbanding −0.75 ± 1.0 mmol/mol (−0.1 ± 0.1%) bagi diet CD (p < 0.001). Penurunan ini berlaku dalam tempoh enam minggu sahaja dan tanpa perubahan berat badan.

2. Gula darah puasa dan selepas makan lebih rendah

Gula darah puasa menurun sebanyak −0.71 ± 0.20 mmol/L dengan diet CRHP berbanding +0.03 ± 0.23 mmol/L dengan diet CD (p < 0.05).

Luas di bawah lengkung (AUC) gula darah selepas makan juga lebih rendah: 9.58 ± 0.29 berbanding 11.89 ± 0.43 mmol/L × 240 minit (p < 0.001). AUC bersih ialah 1.25 ± 0.20 berbanding 3.10 ± 0.25 mmol/L × 240 minit (p < 0.001).

3. Lemak hati dan pankreas berkurangan

Kandungan lemak hati menurun dengan median −2.4% (julat antara kuartil −7.8% hingga −1.0%) dengan diet CRHP berbanding +0.2% (−2.3% hingga 0.9%) dengan diet CD (p < 0.01). Lemak pankreas juga menurun: −1.7% (−3.5% hingga 0.6%) berbanding +0.5% (−1.0% hingga 2.0%) (p < 0.05).

Lemak hati yang berlebihan berkait rapat dengan rintangan insulin, jadi penurunan ini mungkin menyumbang kepada kawalan gula darah yang lebih baik.

4. Hasil yang tidak berbeza

Daripada 37 hasil sekunder yang ditetapkan, sembilan dilaporkan dalam artikel ini dan lima menunjukkan perbezaan signifikan. Tekanan darah 24 jam serta tisu otot, lemak viseral dan lemak subkutan tidak berbeza antara kedua-dua diet.

Implikasi Kepada Pengguna dan Kesihatan Awam di Malaysia

Kajian ini menunjukkan bahawa peralihan sederhana daripada karbohidrat kepada protein dan lemak boleh memperbaiki kawalan gula darah walaupun berat badan tidak berubah. Bagi rakyat Malaysia, ini boleh diterjemahkan sebagai mengurangkan nasi atau mi dalam pinggan, dan menambah ikan, ayam, telur, tauhu atau kekacang. Peralihan ini lebih sederhana berbanding diet ketogenik dan lebih mudah diadaptasi dalam masakan tempatan.

Kajian ini dibiayai sebahagiannya oleh Arla Food for Health, sebuah pertubuhan berkaitan industri tenusu, dan maklumat ini wajar diambil kira. Pesakit yang mempunyai penyakit buah pinggang perlu berbincang dengan doktor sebelum meningkatkan pengambilan protein, kerana keperluan mereka mungkin berbeza.

Batasan Kajian

Saiz sampel kecil (28 peserta) dan tempoh setiap diet hanya enam minggu, jadi kesan jangka panjang tidak diketahui. Semua makanan disediakan, jadi pematuhan dalam kehidupan sebenar mungkin lebih rendah. Kajian ini berbentuk label terbuka, iaitu peserta mengetahui diet yang diambil.

Langkah Praktikal

Gunakan konsep pinggan sihat dengan mengurangkan bahagian karbohidrat dan menambah bahagian protein. Pilih sumber protein tanpa lemak berlebihan dan lemak sihat seperti kacang dan minyak tidak tepu. Pantau gula darah selepas makan untuk melihat kesan perubahan komposisi hidangan.

Ringkasan Angka Penting

• 28 peserta, reka bentuk silang 6 + 6 minggu, berat badan stabil.

• CRHP: 30% karbohidrat, 30% protein, 40% lemak; CD: 50/17/33%.

• HbA1c: −0.6% (CRHP) berbanding −0.1% (CD), p < 0.001.

• Gula darah puasa: −0.71 berbanding +0.03 mmol/L.

• Lemak hati: −2.4% berbanding +0.2% (p < 0.01).

Kesimpulan

Peralihan makronutrien yang sederhana, iaitu menggantikan sebahagian karbohidrat dengan protein dan lemak selama enam minggu, menurunkan HbA1c dan kandungan lemak hati dalam kalangan pesakit diabetes jenis 2 yang berat badannya stabil. Dapatan ini menunjukkan komposisi diet itu sendiri mempengaruhi kawalan gula darah.

Sumber Rujukan

Skytte, M. J. et al. (2019). A carbohydrate-reduced high-protein diet improves HbA1c and liver fat content in weight stable participants with type 2 diabetes: a randomised controlled trial. Diabetologia, 62(11), 2066–2078. DOI: 10.1007/S00125-019-4956-4

Pautan SciSpace: https://scispace.com/papers/a-carbohydrate-reduced-high-protein-diet-improves-hba-1c-and-4b000m0jdb

Kata Kunci

diet tinggi protein, kurang karbohidrat, lemak hati, HbA1c, diabetes jenis 2, Denmark