Pengenalan

Nama kajian: A systematic review and meta-analysis: Vinegar consumption on glycaemic control in adults with type 2 diabetes mellitus

Objektif: Mengulas secara sistematik keberkesanan pengambilan cuka dalam memperbaiki kawalan glisemik dalam kalangan orang dewasa dengan diabetes mellitus jenis 2.

Negara kajian: Tidak dinyatakan dalam abstrak (ulasan sistematik dan meta-analisis)

Cuka digunakan secara meluas dalam masakan Malaysia, contohnya dalam acar, sos cili, masakan masam manis dan jeruk buah-buahan. Dalam beberapa tahun kebelakangan ini, cuka epal (apple cider vinegar) pula menjadi popular di media sosial sebagai minuman ‘kesihatan’ untuk menurunkan gula darah dan berat badan.

Artikel ini membincangkan kajian ‘A systematic review and meta-analysis: Vinegar consumption on glycaemic control in adults with type 2 diabetes mellitus’ oleh Cheng dan rakan-rakan, diterbitkan dalam Journal of Advanced Nursing pada tahun 2020. Objektifnya ialah menilai secara sistematik keberkesanan cuka dalam memperbaiki kawalan glisemik dalam kalangan orang dewasa dengan diabetes jenis 2. Negara tidak dinyatakan dalam abstrak.

Mengapa Kajian Ini Penting

Menurut penulis, ulasan terdahulu tentang cuka hanya bersifat naratif, kurang penilaian kritikal, menggunakan hasil yang pelbagai dan tidak melaporkan gula darah puasa serta HbA1c secara khusus. Kajian ini cuba mengisi jurang tersebut dengan meta-analisis yang lebih tersusun.

Oleh sebab kajian ini diterbitkan dalam jurnal kejururawatan, ia juga mencerminkan minat profesion kejururawatan untuk mencari strategi diet yang mudah dan murah yang boleh disampaikan kepada pesakit.

Bagi kebanyakan pesakit, perubahan diet yang kecil dan mudah diamalkan lebih berkemungkinan dikekalkan dalam jangka panjang berbanding perubahan besar yang menyusahkan. Jika bahan dapur biasa seperti cuka mampu memberi sedikit manfaat tambahan, ia boleh menjadi sebahagian daripada strategi pengurusan diri pesakit diabetes yang lebih menyeluruh.

Kaedah Kajian

Penyelidik mencari kajian dalam CINAHL, EMBASE, Medline, PubMed, Scopus dan Cochrane pada April 2019. Kajian intervensi dalam bahasa Inggeris, dari mula hingga 15 April 2019, dimasukkan.

Dua penyiasat menilai kualiti kajian secara berasingan dan berbincang untuk mencapai persetujuan, mengikut piawaian Cochrane Handbook. Meta-analisis kesan rawak dijalankan dengan perisian Review Manager 5.3.5. Analisis subkumpulan dan analisis kepekaan dilakukan untuk mencari punca heterogeniti, dan kualiti bukti dinilai menggunakan pendekatan GRADE.

Dapatan Utama

1. Enam Kajian Dengan 317 Pesakit

Daripada 356 kajian yang dikenal pasti melalui carian elektronik dan senarai rujukan, hanya enam kajian yang relevan dipilih, melibatkan 317 pesakit diabetes jenis 2. Bilangan ini kecil, dan penulis sendiri mengakuinya.

2. Gula Darah Puasa dan HbA1c Lebih Baik

Meta-analisis menunjukkan bahawa pengambilan cuka dikaitkan dengan tahap gula darah puasa dan HbA1c yang lebih baik secara signifikan. Abstrak tidak menyatakan nilai perbezaan dalam angka, jadi magnitud perubahan perlu dirujuk dalam kertas penuh.

Penurunan HbA1c lebih bermakna dari sudut klinikal berbanding perubahan satu-satu bacaan gula darah, kerana ia mencerminkan kawalan dalam tempoh beberapa bulan.

3. Kolesterol Total dan LDL Turut Menurun

Dalam analisis sekunder, penulis melaporkan penurunan yang ketara dalam kolesterol total dan LDL selepas intervensi. Ini menunjukkan potensi manfaat tambahan terhadap faktor risiko kardiovaskular, yang sering wujud bersama diabetes.

4. Amaran Daripada Penulis

Penulis menegaskan bahawa kandungan cuka berbeza antara kajian dan saiz sampel kajian agak kecil. Oleh itu, mereka menasihatkan agar berhati-hati apabila cuba menggunakan keputusan ini kepada populasi yang lebih besar. Walaupun begitu, mereka mencadangkan bahawa doktor boleh memasukkan pengambilan cuka sebagai sebahagian daripada nasihat diet untuk pesakit diabetes.

Implikasi Kepada Pengguna dan Kesihatan Awam di Malaysia

Cuka ialah bahan yang murah dan sudah biasa dalam dapur Malaysia. Menggunakan cuka dalam hidangan seperti acar sayur, salad atau sos pencicah boleh menjadi cara mudah untuk menambah rasa tanpa menambah gula, garam atau lemak berlebihan. Namun, banyak sos dan acar komersial mengandungi gula tambahan yang tinggi, yang boleh membatalkan sebarang manfaat.

Bagi industri makanan, terdapat ruang untuk membangunkan produk berasaskan cuka yang rendah gula. Bagi pengamal kesihatan, dapatan ini boleh menjadi sebahagian daripada nasihat diet, tetapi perlu disampaikan bersama amaran tentang kesan cuka terhadap gigi dan perut.

Batasan Kajian

Batasan utama ialah bilangan kajian yang sedikit (enam), saiz sampel yang kecil dan jenis serta jumlah cuka yang berbeza-beza. Kajian ini juga hanya merangkumi penerbitan bahasa Inggeris sehingga April 2019. Abstrak tidak menyatakan tahap kualiti bukti GRADE yang diperoleh, tempoh intervensi atau dos cuka.

Langkah Praktikal

Gunakan cuka sebagai perasa dalam hidangan, contohnya acar timun dan lobak tanpa gula berlebihan. Jangan minum cuka pekat secara terus kerana ia boleh merosakkan enamel gigi dan merengsakan tekak serta perut; sebarang cuka untuk diminum perlu dicairkan. Pesakit dengan masalah gastrik atau yang mengambil ubat diabetes harus berbincang dengan doktor sebelum menjadikan cuka sebagai amalan harian.

Ringkasan Angka Penting

• Kajian dikenal pasti: 356; kajian dimasukkan: 6.

• Jumlah pesakit diabetes jenis 2: 317.

• Tarikh carian: sehingga 15 April 2019.

• Perisian analisis: Review Manager 5.3.5 (model kesan rawak).

• Bertambah baik secara signifikan: gula darah puasa dan HbA1c.

• Analisis sekunder: kolesterol total dan LDL menurun.

Kesimpulan

Meta-analisis enam kajian ini mendapati pengambilan cuka dikaitkan dengan gula darah puasa dan HbA1c yang lebih baik, serta penurunan kolesterol total dan LDL, dalam kalangan orang dewasa dengan diabetes jenis 2. Namun, bukti masih terhad kerana bilangan kajian dan peserta yang kecil. Cuka boleh dijadikan perisa sihat dalam hidangan, bukan pengganti rawatan.

Sumber Rujukan

Cheng, L. J. et al. (2020). A systematic review and meta-analysis: Vinegar consumption on glycaemic control in adults with type 2 diabetes mellitus. Journal of Advanced Nursing, 76(2), 459-474. DOI: 10.1111/JAN.14255

Pautan SciSpace: https://scispace.com/papers/a-systematic-review-and-meta-analysis-vinegar-consumption-on-685azq2b95

Kata Kunci

cuka, cuka epal, diabetes jenis 2, gula darah puasa, HbA1c, kolesterol LDL