Pengenalan

Nama kajian: Consuming fructose-sweetened, not glucose-sweetened, beverages increases visceral adiposity and lipids and decreases insulin sensitivity in overweight/obese humans

Objektif: Membandingkan kesan pengambilan berterusan minuman bermanis fruktosa dan glukosa terhadap lemak badan, lipid darah dan kepekaan insulin dalam kalangan manusia berlebihan berat badan dan obes.

Negara kajian: Tidak dinyatakan dalam abstrak

Kajian bertajuk “Consuming fructose-sweetened, not glucose-sweetened, beverages increases visceral adiposity and lipids and decreases insulin sensitivity in overweight/obese humans” diterbitkan oleh Kimber L. Stanhope dan rakan-rakan dalam Journal of Clinical Investigation pada Mei 2009. Objektifnya ialah menilai kesan relatif fruktosa dan glukosa apabila diambil secara berterusan oleh manusia, selepas kajian haiwan menunjukkan fruktosa lebih cenderung menyebabkan dislipidemia dan rintangan insulin.

Negara kajian tidak dinyatakan dalam abstrak. Fruktosa ialah gula buah, dan juga komponen utama gula meja (sukrosa) serta sirap jagung fruktosa tinggi yang digunakan dalam banyak minuman manis. Kajian ini menjadi antara rujukan utama dalam perbincangan tentang kesan fruktosa terhadap metabolisme.

Mengapa Kajian Ini Penting

Fruktosa dan glukosa membekalkan jumlah kalori yang hampir sama, tetapi cara badan memprosesnya berbeza. Glukosa digunakan oleh hampir semua sel badan, manakala fruktosa kebanyakannya diproses oleh hati. Persoalannya ialah sama ada perbezaan laluan ini memberi kesan yang berbeza kepada kesihatan metabolik.

Kajian haiwan sebelum ini menunjukkan fruktosa lebih memudaratkan, tetapi bukti pada manusia masih terhad. Kajian ini membandingkan kedua-dua gula secara langsung dalam keadaan yang terkawal.

Kaedah Kajian

Subjek berlebihan berat badan dan obes mengambil minuman bermanis glukosa atau fruktosa yang membekalkan 25% daripada keperluan tenaga harian selama 10 minggu. Penyelidik mengukur isipadu lemak viseral (lemak di sekeliling organ dalaman), trigliserida puasa dan selepas makan, lipogenesis de novo hati (penghasilan lemak baharu oleh hati), penanda lipoprotein serta glukosa, insulin dan kepekaan insulin. Abstrak tidak menyatakan jumlah peserta.

Dapatan Utama

1. Pertambahan Berat Sama, Tetapi Lemak Viseral Hanya Meningkat Dengan Fruktosa

Kedua-dua kumpulan mengalami pertambahan berat badan yang serupa. Namun, isipadu lemak viseral meningkat dengan signifikan hanya dalam kumpulan fruktosa. Lemak viseral dianggap lebih berbahaya daripada lemak bawah kulit kerana ia dikaitkan dengan rintangan insulin dan penyakit jantung.

2. Corak Lipid Darah Berbeza

Trigliserida puasa meningkat kira-kira 10% dalam kumpulan glukosa, tetapi tidak dalam kumpulan fruktosa. Sebaliknya, lipogenesis de novo hati dan AUC trigliserida selepas makan selama 23 jam meningkat secara khusus dalam kumpulan fruktosa.

Penanda lain seperti apoB puasa, LDL, LDL kecil padat, LDL teroksida serta trigliserida dan kolesterol partikel seperti-sisa (remnant-like particles) selepas makan juga meningkat dengan signifikan dalam kumpulan fruktosa tetapi tidak dalam kumpulan glukosa.

3. Kepekaan Insulin Menurun Dengan Fruktosa

Glukosa dan insulin plasma puasa meningkat, manakala kepekaan insulin menurun, dalam kalangan subjek yang mengambil fruktosa. Perubahan ini tidak dilihat dalam kumpulan glukosa. Dapatan ini menunjukkan fruktosa dalam jumlah tinggi mungkin lebih cenderung mengganggu kawalan gula darah.

Implikasi Kepada Pengguna dan Kesihatan Awam di Malaysia

Banyak minuman manis di pasaran, termasuk minuman ringan, minuman bertenaga dan sirap, mengandungi sukrosa atau sirap fruktosa tinggi, yang membekalkan fruktosa dalam jumlah besar. Dapatan kajian ini memberi alasan kukuh untuk mengurangkan minuman manis berbanding sekadar mengira kalori.

Penting untuk diingat bahawa dos dalam kajian ini sangat tinggi, iaitu 25% daripada keperluan tenaga harian dalam bentuk minuman. Fruktosa daripada buah utuh diambil dalam jumlah yang jauh lebih kecil dan datang bersama serat. Oleh itu, dapatan ini tidak boleh dijadikan alasan untuk mengelak buah-buahan.

Batasan Kajian

Abstrak tidak menyatakan bilangan peserta atau negara kajian. Dos gula yang digunakan jauh melebihi pengambilan biasa kebanyakan orang. Peserta ialah individu berlebihan berat badan dan obes, jadi dapatan mungkin berbeza bagi individu dengan berat badan normal. Tempoh 10 minggu juga agak singkat.

Langkah Praktikal

Hadkan minuman manis berbungkus, terutamanya yang menyenaraikan ‘sirap jagung fruktosa tinggi’ atau ‘gula’ sebagai bahan utama. Pilih buah utuh untuk memenuhi keinginan manis. Gantikan minuman bertenaga dan minuman ringan dengan air kosong atau teh tanpa gula.

Ringkasan Angka Penting

• Minuman bergula membekalkan 25% keperluan tenaga harian selama 10 minggu.

• Pertambahan berat serupa dalam kedua-dua kumpulan.

• Lemak viseral meningkat dengan signifikan hanya dalam kumpulan fruktosa.

• Trigliserida puasa meningkat ~10% dalam kumpulan glukosa sahaja.

• Glukosa dan insulin puasa meningkat serta kepekaan insulin menurun dalam kumpulan fruktosa sahaja.

Perkara Yang Sering Disalah Faham

Kajian ini kadangkala dipetik untuk mendakwa bahawa buah-buahan berbahaya kerana mengandungi fruktosa. Hakikatnya, peserta mengambil minuman yang membekalkan satu perempat daripada keperluan tenaga harian dalam bentuk gula, jumlah yang hampir mustahil dicapai dengan memakan buah utuh.

Satu lagi salah faham ialah glukosa ‘lebih selamat’ sepenuhnya. Kajian ini mendapati trigliserida puasa turut meningkat kira-kira 10% dalam kumpulan glukosa, dan kedua-dua kumpulan bertambah berat badan. Mesej yang wajar ialah mengurangkan minuman manis secara keseluruhan, bukan menukar satu jenis gula kepada yang lain.

Kajian ini juga menunjukkan bahawa berat badan sahaja bukan ukuran lengkap kesihatan metabolik. Kedua-dua kumpulan bertambah berat yang hampir sama, tetapi taburan lemak dan perubahan kepekaan insulin berbeza. Ini menjelaskan mengapa sesetengah orang yang tidak kelihatan gemuk masih boleh mengalami masalah gula darah dan lemak di sekeliling organ.

Kesimpulan

Kajian ini mencadangkan bahawa fruktosa diet secara khusus meningkatkan penghasilan lemak di hati, menggalakkan dislipidemia, mengurangkan kepekaan insulin dan meningkatkan lemak viseral dalam kalangan orang dewasa berlebihan berat badan dan obes. Dapatan ini mengukuhkan alasan untuk mengehadkan minuman bermanis tinggi fruktosa.

Sumber Rujukan

Stanhope, K. L. et al. (2009). Consuming fructose-sweetened, not glucose-sweetened, beverages increases visceral adiposity and lipids and decreases insulin sensitivity in overweight/obese humans. Journal of Clinical Investigation, 119(5), 1322-1334. DOI: 10.1172/JCI37385

Pautan SciSpace: https://scispace.com/papers/consuming-fructose-sweetened-not-glucose-sweetened-beverages-2866wlemso

Kata Kunci

fruktosa, glukosa, lemak viseral, kepekaan insulin, lipogenesis hati, minuman manis