Pengenalan

Nama kajian: Impact of universal salt iodization programme towards iodine status of pregnant women in Sarawak

Objektif: Menentukan status gangguan kekurangan iodin (IDD) dalam kalangan wanita hamil trimester pertama di Sarawak selepas sedekad pelaksanaan program pengiodan garam sejagat (USI).

Negara kajian: Malaysia (Sarawak)

Kajian bertajuk “Impact of universal salt iodization programme towards iodine status of pregnant women in Sarawak” dihasilkan oleh Abdul Aziz Harith, Lim Kuang Kuay, Mohd Shaiful Azlan, Nur Azna Mahmud dan Fatanah Ismail daripada Institut Kesihatan Umum dan Bahagian Pembangunan Kesihatan Keluarga, Kementerian Kesihatan Malaysia. Ia diterbitkan dalam International Journal of Public Health and Clinical Sciences (Jilid 6, Bil. 6; keluaran November/Disember 2019, dipaparkan sebagai 2020 di SciSpace).

Objektif kajian ialah menentukan status gangguan kekurangan iodin dalam kalangan wanita hamil trimester pertama di Sarawak selepas sedekad pelaksanaan program pengiodan garam sejagat. Gangguan kekurangan iodin telah lama menjadi isu kesihatan awam di Sarawak, dan program ini merupakan langkah utama kerajaan untuk menanganinya.

Mengapa Kajian Ini Penting

Iodin diperlukan untuk menghasilkan hormon tiroid, yang mengawal metabolisme dan amat penting untuk perkembangan otak janin. Semasa hamil, keperluan iodin meningkat. Kekurangan iodin pada peringkat ini dikaitkan dengan risiko masalah perkembangan otak kanak-kanak, jadi wanita hamil merupakan kumpulan sasaran utama dalam pemantauan iodin.

Program pengiodan garam sejagat bermaksud semua garam untuk kegunaan manusia ditambah iodin. Selepas sepuluh tahun, kerajaan perlu tahu sama ada program ini berjaya. Kajian penilaian seperti ini menunjukkan di mana kejayaan telah dicapai dan di mana jurang masih wujud.

Kaedah Kajian

Kajian keratan rentas ini melibatkan 30 Klinik Kesihatan Ibu dan Anak di seluruh Sarawak. Seramai 750 wanita hamil dipilih secara rawak melalui persampelan sistematik. Penyelidik mengumpul data sosiodemografi, sampel air kencing untuk iodin, pemeriksaan saiz kelenjar tiroid dan sampel garam isi rumah.

Penunjuk utama ialah kepekatan iodin air kencing median, yang mencerminkan pengambilan iodin terkini dalam populasi. Analisis menggunakan ujian Kruskal-Wallis, Khi kuasa dua dan regresi logistik untuk mengenal pasti faktor yang berkaitan.

Dapatan Utama

1. Kadar Goiter Rendah

Kadar goiter keseluruhan (total goitre rate) didapati 1.0% (n = 10). Goiter ialah pembengkakan kelenjar tiroid yang merupakan tanda klasik kekurangan iodin jangka panjang. Kadar yang rendah ini menunjukkan bahawa program telah memberi kesan positif berbanding situasi lampau apabila masalah goiter lebih ketara di Sarawak.

2. Iodin Air Kencing Median Masih di Bawah Paras Mencukupi

Kepekatan iodin air kencing median bagi Sarawak ialah 123.9 µg/L (julat antara kuartil 56.5–192.1 µg/L). Penulis menyatakan nilai ini menunjukkan kekurangan iodin bagi wanita hamil. Ini bermakna walaupun goiter jarang dilihat, pengambilan iodin harian sebahagian besar wanita hamil masih tidak mencukupi untuk keperluan kehamilan.

Penulis menyimpulkan bahawa majoriti wanita hamil di Sarawak masih mempunyai ketidakcukupan iodin. Dapatan ini menunjukkan bahawa kejayaan mengurangkan goiter tidak semestinya bermaksud masalah iodin telah selesai sepenuhnya.

3. Perbezaan Antara Bahagian dan Etnik

Dua bahagian telah mencapai pengambilan iodin yang mencukupi, iaitu Sri Aman dengan median 150.7 µg/L (julat antara kuartil 128.2–235.8) dan Mukah dengan median 170.2 µg/L (119.1–264.7). Bahagian di Sarawak dan etnik didapati mempunyai hubungan yang signifikan dengan kepekatan iodin air kencing. Penulis mencadangkan pengurus program memberi perhatian kepada lokasi yang mencatatkan kepekatan di bawah 100 µg/L.

Implikasi Kepada Pengguna dan Kesihatan Awam di Malaysia

Bagi pengguna, terutamanya wanita hamil dan yang merancang kehamilan, kajian ini mengingatkan bahawa iodin ialah nutrien penting yang mudah terlepas pandang. Menggunakan garam beriodin di rumah ialah langkah asas, walaupun pengambilan garam secara keseluruhan tetap perlu dikawal untuk kesihatan jantung. Wanita hamil boleh bertanya kepada pegawai kesihatan di klinik tentang keperluan iodin mereka.

Bagi kesihatan awam, kajian ini menyokong agar program pengiodan garam sejagat diteruskan sambil memperkukuh pemantauan di kawasan yang masih rendah. Perbezaan antara bahagian dan etnik menunjukkan keperluan pendekatan bersasar, contohnya memastikan garam beriodin sampai ke kawasan pedalaman dan memahami tabiat pemakanan masyarakat setempat.

Batasan Kajian

Reka bentuk keratan rentas hanya memberi gambaran pada satu masa dan tidak dapat membuktikan sebab-akibat. Iodin air kencing berubah dari hari ke hari, jadi ia sesuai untuk menilai populasi tetapi bukan individu. Abstrak tidak melaporkan hasil analisis garam isi rumah secara terperinci atau magnitud perbezaan antara etnik.

Langkah Praktikal

Isi rumah boleh menyemak label garam untuk memastikan ia beriodin dan menyimpannya dalam bekas tertutup, jauh dari haba dan kelembapan. Wanita hamil digalakkan menghadiri pemeriksaan antenatal secara berkala dan mengikuti nasihat klinik tentang suplemen. Makanan laut seperti ikan laut dan rumpai laut juga merupakan sumber iodin semula jadi dalam diet seimbang.

Ringkasan Angka Penting

• 750 wanita hamil trimester pertama dari 30 klinik di Sarawak.

• Kadar goiter keseluruhan: 1.0% (n = 10).

• Iodin air kencing median Sarawak: 123.9 µg/L (IQR 56.5–192.1), menunjukkan kekurangan.

• Sri Aman: 150.7 µg/L; Mukah: 170.2 µg/L, kedua-duanya mencukupi.

• Bahagian dan etnik berkait secara signifikan dengan iodin air kencing.

Kesimpulan

Selepas sedekad, program pengiodan garam sejagat telah memperbaiki situasi gangguan kekurangan iodin di Sarawak, seperti yang ditunjukkan oleh kadar goiter yang rendah. Namun, kepekatan iodin air kencing median wanita hamil masih di bawah tahap mencukupi, dan perbezaan antara bahagian serta etnik masih wujud. Penulis mengesyorkan program diteruskan dengan tumpuan kepada kawasan yang masih rendah.

Sumber Rujukan

Harith, A. A., Lim, K. K., Mohd Shaiful Azlan, Nur Azna Mahmud & Fatanah Ismail (2020). Impact of universal salt iodization programme towards iodine status of pregnant women in Sarawak. International Journal of Public Health and Clinical Sciences, 6(6), 98–108. DOI: 10.32827/ijphcs.6.6.98

Pautan SciSpace: https://scispace.com/papers/impact-of-universal-salt-iodization-programme-towards-iodine-8he34mhkhf

Kata Kunci

iodin, garam beriodin, wanita hamil, Sarawak, gangguan kekurangan iodin, iodin air kencing