Pengenalan

Nama kajian: Effects of the MyBFF@school obesity intervention program with nutrition education intervention on nutrition knowledge and attitude of secondary schoolchildren: a cluster randomized controlled trial

Objektif: Mengkaji kesan program MyBFF@school dengan intervensi pendidikan pemakanan terhadap pengetahuan dan sikap pemakanan pelajar sekolah menengah yang berlebihan berat badan dan obes.

Negara kajian: Malaysia (sekolah menengah kerajaan di tengah Semenanjung Malaysia)

Kajian bertajuk “Effects of the MyBFF@school obesity intervention program with nutrition education intervention on nutrition knowledge and attitude of secondary schoolchildren: a cluster randomized controlled trial” diterbitkan oleh Rusidah Selamat bersama 11 penyelidik lain dalam BMC Public Health pada Januari 2025 (Jilid 24, Isu S1). Objektifnya ialah mengkaji kesan program MyBFF@school dengan intervensi pendidikan pemakanan (NEI) terhadap pengetahuan dan sikap pemakanan pelajar sekolah menengah yang berlebihan berat badan dan obes.

Kajian ini dijalankan di Malaysia, melibatkan sekolah menengah kerajaan di tengah Semenanjung Malaysia. MyBFF@school (My Body is Fit and Fabulous at school) ialah program intervensi obesiti berasaskan sekolah, dan ia diluluskan oleh Jawatankuasa Etika dan Penyelidikan Perubatan Kementerian Kesihatan Malaysia serta Kementerian Pendidikan Malaysia.

Mengapa Kajian Ini Penting

Menurut abstrak, peningkatan prevalens obesiti kanak-kanak di peringkat global dan kebangsaan, terutamanya dalam kalangan murid sekolah, memerlukan intervensi obesiti berasaskan sekolah yang lebih berdaya maju. Selain aktiviti fizikal, pemakanan merupakan komponen penting dalam mana-mana pakej intervensi obesiti.

Pendidikan pemakanan sering dianggap langkah asas: jika pelajar tahu apa yang sihat, mereka diharap akan memilih makanan yang lebih baik. Kajian ini menguji andaian tersebut secara saintifik dalam persekitaran sekolah Malaysia yang sebenar.

Kaedah Kajian

Ini ialah ujian klinikal rawak berkelompok yang melibatkan pelajar berumur 13, 14 dan 16 tahun daripada 15 buah sekolah, yang dipilih daripada 415 sekolah menengah kerajaan di tengah Semenanjung Malaysia. Sekolah dibahagikan secara rawak kepada enam sekolah intervensi (579 pelajar) dan sembilan sekolah kawalan (462 pelajar).

Kumpulan intervensi menerima modul pendidikan pemakanan yang dikendalikan oleh petugas terlatih selama 24 minggu, sebagai tambahan kepada kurikulum sedia ada. Kumpulan kawalan hanya mengikuti kurikulum sekolah biasa Kementerian Pendidikan. Hasil utama ialah skor pengetahuan dan sikap pemakanan, dianalisis menggunakan model kesan bercampur yang mengambil kira kesan kelompok.

Dapatan Utama

1. Tiada Peningkatan Signifikan dalam Pengetahuan Pemakanan

Selepas enam bulan, tiada peningkatan signifikan dalam perbezaan purata terlaras (AMD) skor pengetahuan pemakanan antara kumpulan intervensi dan kawalan. AMD ialah 0.33%, dengan selang keyakinan 95% antara -4.35% hingga 5.01%. Analisis ini telah mengawal skor asas, jantina, lokasi dan etnik.

Dapatan ini menunjukkan bahawa modul pendidikan pemakanan selama 24 minggu tidak memberi perbezaan yang boleh diukur kepada tahap pengetahuan pelajar berbanding kurikulum biasa.

2. Tiada Peningkatan Signifikan dalam Sikap Pemakanan

Begitu juga, tiada peningkatan signifikan dalam AMD skor sikap pemakanan secara keseluruhan (AMD 0.194; 95% CI: -1.17 hingga 1.56). Keputusan yang sama diperhatikan dalam kalangan pelajar perempuan, mengikut lokasi bandar dan luar bandar, dan dalam kalangan pelajar Melayu.

Tiada juga pengurangan signifikan dalam AMD skor sikap pemakanan dalam kalangan pelajar lelaki dan bukan Melayu.

3. Pendekatan Lebih Mendalam Diperlukan

Penulis menyimpulkan bahawa MyBFF@school dengan NEI tidak menghasilkan peningkatan signifikan dalam pengetahuan dan sikap pemakanan dalam kalangan pelajar sekolah menengah yang lebih berusia. Mereka mencadangkan bahawa usaha untuk menyampaikan pengetahuan pemakanan dan mengubah sikap pelajar memerlukan kajian yang lebih mendalam serta pendekatan pelbagai serampang yang disesuaikan.

Implikasi Kepada Pengguna dan Kesihatan Awam di Malaysia

Kajian ini sangat relevan kepada Malaysia kerana ia menilai program kebangsaan dalam sekolah tempatan. Dapatan negatif juga penting: ia menunjukkan bahawa ceramah dan modul pendidikan sahaja mungkin tidak mencukupi untuk mengubah pengetahuan dan sikap remaja terhadap pemakanan.

Bagi penggubal dasar, dapatan ini mencadangkan keperluan pendekatan yang lebih menyeluruh, contohnya menggabungkan pendidikan dengan perubahan persekitaran makanan di kantin sekolah, penglibatan ibu bapa, penggunaan media digital yang menarik bagi remaja, serta aktiviti praktikal seperti memasak dan berkebun.

Batasan Kajian

Kajian hanya melibatkan sekolah di tengah Semenanjung Malaysia dan tempoh susulan ialah enam bulan. Hasil utama ialah pengetahuan dan sikap, bukan tabiat makan sebenar atau berat badan. Pendaftaran ujian klinikal dibuat secara retrospektif pada tahun 2019, walaupun pendaftaran dalam Daftar Penyelidikan Perubatan Kebangsaan dibuat pada tahun 2013.

Langkah Praktikal

Ibu bapa boleh melibatkan remaja dalam merancang menu dan memasak di rumah supaya pengetahuan pemakanan menjadi pengalaman praktikal. Sekolah boleh menggabungkan pendidikan pemakanan dengan pilihan makanan sihat yang mampu milik di kantin. Gunakan pendekatan yang interaktif dan dekat dengan dunia remaja, bukan sekadar syarahan.

Ringkasan Angka Penting

• Sekolah: 15 daripada 415 sekolah menengah kerajaan (6 intervensi; 9 kawalan).

• Pelajar: 579 (intervensi) dan 462 (kawalan); umur 13, 14 dan 16 tahun.

• Tempoh intervensi pendidikan pemakanan: 24 minggu; susulan 6 bulan.

• Pengetahuan pemakanan: AMD 0.33% (95% CI: -4.35% hingga 5.01%), tidak signifikan.

• Sikap pemakanan: AMD 0.194 (95% CI: -1.17 hingga 1.56), tidak signifikan.

Kesimpulan

Ujian rawak berkelompok di sekolah menengah Malaysia ini mendapati bahawa intervensi pendidikan pemakanan dalam program MyBFF@school tidak meningkatkan pengetahuan dan sikap pemakanan pelajar berlebihan berat badan dan obes secara signifikan. Pendekatan pelbagai serampang yang lebih mendalam dan disesuaikan diperlukan untuk memberi kesan kepada remaja.

Sumber Rujukan

Selamat, R. et al. (2025). Effects of the MyBFF@school obesity intervention program with nutrition education intervention on nutrition knowledge and attitude of secondary schoolchildren: a cluster randomized controlled trial. BMC Public Health, 24(S1). DOI: 10.1186/s12889-024-21090-8

Pautan SciSpace: https://scispace.com/papers/effects-of-the-mybff-school-obesity-intervention-program-1fxxri9u1c6u

Kata Kunci

MyBFF@school, obesiti kanak-kanak, pendidikan pemakanan, sekolah menengah, ujian rawak berkelompok, Malaysia