Pengenalan

Nama kajian: Kenyan School Children Have Multiple Micronutrient Deficiencies, but Increased Plasma Vitamin B-12 Is the Only Detectable Micronutrient Response to Meat or Milk Supplementation

Objektif: Menilai kesan penambahan daging, susu atau tenaga (kalori) dalam hidangan sekolah harian selama satu tahun persekolahan terhadap status mikronutrien kanak-kanak sekolah yang kekurangan zat makanan.

Negara kajian: Kenya (kawasan luar bandar endemik malaria).

Daging sering disebut sebagai sumber zat besi, zink dan vitamin B12 yang mudah diserap oleh badan. Namun, adakah menambah sedikit daging dalam makanan harian benar-benar memperbaiki status mikronutrien kanak-kanak yang kekurangan zat makanan? Kajian oleh Siekmann dan rakan-rakan, diterbitkan dalam Journal of Nutrition pada tahun 2003, cuba menjawab soalan ini melalui ujian rawak terhadap 555 kanak-kanak sekolah di kawasan luar bandar Kenya.

Kajian ini menarik kerana ia dijalankan dalam keadaan sebenar sebuah komuniti miskin, bukan di makmal. Kanak-kanak menerima satu hidangan sekolah sehari, dan kandungan hidangan itu dibezakan mengikut kumpulan: ada yang ditambah daging, ada yang ditambah susu, dan ada yang hanya ditambah tenaga. Artikel ini merumuskan dapatan utama berdasarkan abstrak kajian tersebut.

Mengapa Kajian Ini Penting

Makanan sumber haiwan seperti daging, susu dan telur membekalkan beberapa mikronutrien dalam jumlah yang lebih tinggi dan dalam bentuk yang lebih mudah diserap berbanding makanan tumbuhan. Walaupun begitu, pengambilannya sangat rendah dalam banyak populasi miskin. Menurut penulis, sebelum kajian ini, kesan sebenar makanan sumber haiwan terhadap status mikronutrien populasi yang kekurangan zat makanan belum pernah dinilai secara sistematik.

Bagi pembuat dasar, soalan ini sangat praktikal. Program makanan sekolah memerlukan kos, dan daging ialah antara bahan yang paling mahal. Jika daging memberi manfaat yang jelas, kos tambahan itu mungkin berbaloi. Jika manfaatnya terhad kepada nutrien tertentu sahaja, perancang program boleh memilih strategi yang lebih tepat dan menjimatkan.

Kaedah Kajian

Seramai 555 kanak-kanak sekolah berumur 5 hingga 14 tahun yang kekurangan zat makanan dibahagikan secara rawak kepada beberapa kumpulan. Kumpulan Daging menerima 60 hingga 85 g daging sehari, kumpulan Susu menerima 200 hingga 250 mL susu sehari, manakala kumpulan Tenaga menerima hidangan dengan kandungan kalori yang sama (240 hingga 300 kcal sehari) tanpa daging atau susu. Abstrak juga menyebut kumpulan Kawalan sebagai perbandingan. Tambahan ini diberikan melalui satu hidangan sekolah setiap hari sepanjang satu tahun persekolahan.

Sampel darah dan najis diambil pada permulaan dan selepas satu tahun. Penyelidik menilai parasit dalam najis, malaria, hemoglobin, protein C-reaktif (penanda keradangan), feritin, zat besi, zink, kuprum, vitamin B12, folat, retinol (vitamin A) dan riboflavin dalam sel darah merah. Jenis daging yang digunakan tidak dinyatakan dalam abstrak.

Dapatan Utama

1. Kekurangan Pelbagai Mikronutrien Sangat Tinggi pada Permulaan

Pada permulaan kajian, kanak-kanak ini mengalami kekurangan pelbagai mikronutrien pada kadar yang tinggi, iaitu zat besi, zink, vitamin A, vitamin B12 dan riboflavin. Ini menunjukkan masalah pemakanan di kawasan tersebut bukan kekurangan satu nutrien sahaja, tetapi gabungan beberapa kekurangan sekali gus.

Menariknya, abstrak menyatakan bahawa hanya sebilangan kecil kanak-kanak mempunyai feritin plasma yang rendah, dan tiada seorang pun yang mempunyai kuprum serum yang rendah. Feritin ialah penanda simpanan zat besi, tetapi nilainya boleh meningkat apabila badan mengalami jangkitan atau keradangan. Dalam kawasan endemik malaria, keadaan ini boleh menyukarkan tafsiran status zat besi sebenar.

2. Vitamin B12 Meningkat dengan Ketara dalam Kumpulan Daging dan Susu

Dapatan paling jelas ialah peningkatan vitamin B12 plasma dalam kanak-kanak yang menerima hidangan Daging atau Susu. Dalam kumpulan Daging, kelaziman kekurangan vitamin B12 tahap teruk dan sederhana menurun daripada 80.7% pada permulaan kepada 64.1% selepas setahun. Dalam kumpulan Susu, kelaziman tersebut menurun daripada 71.6% kepada 45.1%.

Vitamin B12 hampir secara eksklusif terdapat dalam makanan sumber haiwan. Oleh itu, tidak menghairankan bahawa penambahan daging atau susu memberi kesan paling ketara terhadap nutrien ini. Walau bagaimanapun, angka akhir masih menunjukkan bahawa lebih separuh kanak-kanak dalam kumpulan Daging kekal mengalami kekurangan, menunjukkan bahawa jumlah daging yang kecil membantu tetapi tidak menyelesaikan masalah sepenuhnya dalam tempoh setahun.

3. Tiada Peningkatan Ketara bagi Mikronutrien Lain

Bagi mikronutrien lain seperti zat besi, zink, vitamin A dan riboflavin, tiada peningkatan ketara diperhatikan berbanding kumpulan Tenaga dan Kawalan. Dapatan ini mungkin mengejutkan, kerana daging dikenali sebagai sumber zat besi heme dan zink yang baik.

Penulis mencadangkan bahawa malaria dan jangkitan lain mungkin telah mengaburi kesan tersebut. Jangkitan berulang boleh mengganggu penyerapan nutrien, meningkatkan keperluan badan dan mengubah nilai penanda darah. Dengan kata lain, ketiadaan perubahan yang ketara tidak semestinya bermakna daging tidak menyumbang zat besi atau zink, tetapi kesannya sukar dikesan dalam persekitaran yang dibebani penyakit.

4. Kesimpulan Penulis

Penulis menyimpulkan bahawa penambahan daging atau susu dalam jumlah kecil telah mengurangkan kelaziman kekurangan vitamin B12 yang tinggi dalam kalangan kanak-kanak ini. Kesimpulan ini dinyatakan dengan berhati-hati dan terhad kepada vitamin B12 sahaja, selaras dengan data yang diperoleh.

Implikasi Kepada Pengguna dan Industri di Malaysia

Malaysia tidak menghadapi beban malaria dan kekurangan zat makanan setinggi kawasan kajian, jadi dapatan ini tidak boleh dipindahkan secara terus. Namun, kajian ini mengingatkan bahawa nilai utama daging dalam diet kanak-kanak mungkin terletak pada nutrien yang sukar diperoleh daripada makanan tumbuhan, khususnya vitamin B12.

Bagi program pemakanan sekolah seperti Rancangan Makanan Tambahan (RMT), dapatan ini menyokong idea bahawa sumber protein haiwan yang sederhana, sama ada daging, ayam, ikan, telur atau susu, boleh menyumbang kepada keperluan vitamin B12. Pada masa yang sama, ia menunjukkan bahawa masalah seperti anemia memerlukan pendekatan menyeluruh termasuk kawalan jangkitan dan cacing, bukan sekadar menambah satu jenis makanan.

Bagi industri makanan, kajian ini membuka ruang untuk produk daging dan susu bersaiz kecil yang mampu milik untuk kanak-kanak, dengan syarat produk tersebut mengekalkan nilai pemakanan dan tidak tinggi garam atau lemak tepu.

Batasan Kajian

Dapatan dirumuskan daripada abstrak sahaja. Jenis daging, cara memasak dan pematuhan kanak-kanak terhadap hidangan tidak dinyatakan dalam abstrak. Kawasan kajian merupakan kawasan endemik malaria, jadi keputusan mungkin berbeza dalam populasi yang lebih sihat. Tempoh satu tahun persekolahan juga mungkin terlalu singkat untuk memperbaiki simpanan nutrien yang telah lama berkurangan.

Langkah Praktikal

Ibu bapa boleh memastikan kanak-kanak mendapat sekurang-kurangnya satu sumber makanan haiwan setiap hari, seperti ayam, daging, ikan, telur atau susu, mengikut kemampuan dan kesesuaian keluarga. Bagi keluarga yang mengamalkan diet vegetarian, sumber vitamin B12 alternatif seperti makanan diperkaya perlu dibincangkan dengan pegawai perubatan atau pakar pemakanan. Kebersihan, rawatan cacing dan pencegahan jangkitan juga penting supaya nutrien yang dimakan dapat dimanfaatkan sepenuhnya.

Ringkasan Angka Penting

• 555 kanak-kanak berumur 5–14 tahun di kawasan luar bandar Kenya.
• Tambahan harian: daging 60–85 g, susu 200–250 mL, atau tenaga 240–300 kcal.
• Kekurangan vitamin B12 (teruk + sederhana), kumpulan Daging: 80.7% kepada 64.1%.
• Kekurangan vitamin B12 (teruk + sederhana), kumpulan Susu: 71.6% kepada 45.1%.
• Tiada peningkatan ketara bagi zat besi, zink, vitamin A dan riboflavin berbanding kumpulan Tenaga dan Kawalan.

Kesimpulan

Kajian rawak di Kenya ini menunjukkan bahawa sedikit daging atau susu dalam hidangan sekolah harian mampu mengurangkan kekurangan vitamin B12 dalam kalangan kanak-kanak yang kekurangan zat makanan. Bagi mikronutrien lain, kesannya tidak dapat dikesan, mungkin akibat beban jangkitan yang tinggi. Dapatan ini menekankan peranan khusus makanan sumber haiwan sebagai sumber vitamin B12, dan perlunya pendekatan bersepadu untuk menangani kekurangan mikronutrien.

Sumber Rujukan

Siekmann, J. H., Allen, L. H., Bwibo, N. O. et al. (2003). Kenyan School Children Have Multiple Micronutrient Deficiencies, but Increased Plasma Vitamin B-12 Is the Only Detectable Micronutrient Response to Meat or Milk Supplementation. Journal of Nutrition, 133(11), 3972S. DOI: 10.1093/jn/133.11.3972S

Pautan SciSpace: https://scispace.com/papers/kenyan-school-children-have-multiple-micronutrient-3bbafzk73h

Kata Kunci

vitamin B12, kanak-kanak sekolah, makanan sumber haiwan, daging, susu, mikronutrien, Kenya