Pengenalan

Nama kajian: Does Medication Status Impact the Effectiveness of Nuts in Altering Blood Pressure and Lipids? A Systematic Review and Meta-Analysis

Objektif: Mengkaji kesan pengambilan kekacang pokok dan kacang tanah terhadap tekanan darah dan lipid darah, serta sama ada penggunaan ubat tekanan darah dan ubat penurun lipid mengubah kesan tersebut.

Negara kajian: Tidak dinyatakan dalam abstrak

Kekacang seperti badam, gajus, walnut dan kacang tanah sering disebut sebagai makanan ringan yang baik untuk jantung. Ia mengandungi lemak tak tepu, serat, protein tumbuhan dan pelbagai mikronutrien. Di Malaysia, kacang tanah amat popular, sama ada dalam nasi lemak, kuah satay atau sebagai snek.

Namun, ramai individu yang berisiko penyakit jantung sudah mengambil ubat tekanan darah atau ubat kolesterol. Kajian oleh Hoi Y Wong dan rakan-rakan yang diterbitkan dalam Nutrition Reviews pada tahun 2025 bertanya soalan yang jarang dikaji: adakah kekacang masih memberi manfaat tambahan kepada mereka yang sudah mengambil ubat?

Mengapa Kajian Ini Penting

Kebanyakan ujian pemakanan dijalankan ke atas individu yang sihat atau tidak mengambil ubat. Hakikatnya, sebahagian besar orang dewasa pertengahan umur di Malaysia mempunyai tekanan darah tinggi atau kolesterol tinggi dan sedang dirawat. Mereka perlu tahu sama ada perubahan diet seperti menambah kekacang masih bermakna.

Kajian ini juga merupakan antara meta-analisis terbesar tentang kekacang setakat ini, dengan lebih 100 kajian dimasukkan, menjadikan anggaran keseluruhannya lebih stabil.

Kaedah Kajian

Penyelidik mencari MEDLINE, EMBASE, Scopus dan Web of Science sehingga 21 Jun 2023 untuk ujian rawak terkawal yang menilai kesan pengambilan kekacang terhadap tekanan darah dan/atau lipid. Kekacang pokok dan kacang tanah dikumpulkan sebagai ‘kekacang’. Protokol didaftarkan dalam PROSPERO (CRD42022296849).

Meta-analisis kesan rawak dijalankan dengan analisis subkumpulan mengikut status ubat peserta: bergantung ubat, tidak bergantung ubat, tidak dilaporkan, dan campuran. Sebanyak 115 kajian dimasukkan dalam kajian semula, dan 109 daripadanya dimeta-analisis.

Dapatan Utama

1. Pelbagai Lipid Darah Menurun

Pengambilan kekacang menurunkan dengan signifikan trigliserida, jumlah kolesterol, kolesterol LDL, kolesterol VLDL, kolesterol bukan-HDL dan apolipoprotein B. Apolipoprotein B ialah penanda bilangan zarah lipoprotein yang boleh menyumbang kepada pembentukan plak dalam arteri.

Abstrak tidak melaporkan angka perbezaan min bagi setiap lipid, jadi saiz penurunan perlu dirujuk dalam kertas penuh.

2. Tiada Kesan Terhadap HDL dan Tekanan Darah

Kekacang tidak memberi kesan terhadap kolesterol HDL atau tekanan darah. Penulis merumuskan bahawa manfaat kekacang adalah dalam penurunan lipid, bukan penurunan tekanan darah. Ini satu dapatan penting yang membetulkan tanggapan umum bahawa kekacang membantu semua faktor risiko jantung secara serentak.

3. Kesan Terbesar Dalam Kalangan Yang Tidak Mengambil Ubat

Perbezaan signifikan bagi trigliserida dan apolipoprotein B dilihat antara kumpulan status ubat, dengan penurunan terbesar dalam kalangan peserta yang tidak mengambil ubat. Namun, hanya satu kajian dijalankan khusus ke atas peserta yang mengambil ubat, dan itu pun bagi hasil lipid sahaja.

Bagi kajian yang menggabungkan peserta bergantung ubat dan tidak, hasil mengikut status ubat tidak dilaporkan. Oleh itu, persoalan sama ada kekacang memberi manfaat tambahan kepada pesakit yang sudah dirawat masih belum terjawab sepenuhnya.

Implikasi Kepada Pengguna dan Kesihatan Awam di Malaysia

Bagi pengguna Malaysia, dapatan ini menyokong pengambilan segenggam kecil kekacang sebagai snek mesra jantung untuk membantu profil lipid. Namun, pilihan kekacang perlu bijak: kacang tanah goreng bergaram atau bersalut gula tidak sama dengan kekacang panggang tanpa garam.

Bagi pesakit yang sudah mengambil ubat kolesterol atau tekanan darah, kekacang boleh menjadi sebahagian daripada diet sihat, tetapi tidak boleh menggantikan ubat. Ahli pemakanan juga perlu mengambil kira kandungan tenaga kekacang yang tinggi, terutamanya bagi individu yang sedang mengawal berat badan.

Batasan Kajian

Satu kelebihan reka bentuk kajian ini ialah semua kajian yang dimasukkan ialah ujian rawak terkawal, iaitu jenis kajian yang lebih kukuh untuk menilai sebab-akibat berbanding kajian pemerhatian. Namun, ujian pemakanan sukar disamarkan kerana peserta tahu sama ada mereka makan kekacang atau tidak, dan ini boleh mempengaruhi tingkah laku pemakanan lain sepanjang ujian.

Heterogeniti antara kajian sangat tinggi, walaupun tiada bukti bias penerbitan. Bilangan kajian dalam kalangan peserta yang mengambil ubat amat sedikit. Jenis kekacang, dos dan tempoh ujian berbeza-beza antara kajian. Abstrak tidak menyatakan negara kajian atau saiz kesan dalam angka.

Langkah Praktikal

Pilih kekacang tanpa garam, tidak digoreng dan tanpa salutan gula. Gunakan kekacang sebagai pengganti snek bergoreng atau kuih manis, bukan sebagai tambahan kepada snek sedia ada. Taburkan kacang atau biji-bijian pada salad, bubur oat atau sayur tumis untuk menambah tekstur dan nilai pemakanan.

Ringkasan Angka Penting

• Kajian dalam kajian semula: 115; dimeta-analisis: 109.

• Carian sehingga: 21 Jun 2023.

• Menurun: trigliserida, jumlah kolesterol, LDL, VLDL, bukan-HDL dan apoB.

• Tiada kesan: HDL dan tekanan darah.

• Kajian khusus peserta bergantung ubat: hanya 1 (lipid sahaja).

Kesimpulan

Meta-analisis besar ini menunjukkan bahawa kekacang menurunkan pelbagai lipid darah tetapi tidak menurunkan tekanan darah. Kesan penurunan trigliserida dan apolipoprotein B paling besar dalam kalangan peserta yang tidak mengambil ubat. Penulis menegaskan bahawa kajian lanjut diperlukan untuk menentukan sama ada kekacang memberi manfaat tambahan kepada pesakit kardiovaskular yang sudah menerima rawatan ubat.

Sumber Rujukan

Wong, H. Y. et al. (2025). Does Medication Status Impact the Effectiveness of Nuts in Altering Blood Pressure and Lipids? A Systematic Review and Meta-Analysis. Nutrition Reviews. DOI: 10.1093/nutrit/nuaf033 (jilid dan halaman tidak dinyatakan di SciSpace)

Pautan SciSpace: https://scispace.com/papers/does-medication-status-impact-the-effectiveness-of-nuts-in-e7jsm70q9nid

Kata Kunci

kekacang, kacang tanah, lipid darah, apolipoprotein B, tekanan darah, ubat kolesterol