Pengenalan

Nama kajian: Chemical Composition and Antioxidant Properties of Kenari (Canarium indicum) Nut

Objektif: Menentukan komposisi kimia dan sifat antioksidan kacang kenari (Canarium indicum) yang ditanam di Sangihe, Minahasa dan Maluku.

Negara kajian: Indonesia (Sangihe, Minahasa dan Maluku; kenari tumbuh banyak di Indonesia Timur).

Kenari (Canarium indicum) ialah pokok daripada keluarga Burseraceae yang tumbuh dengan banyak di Indonesia, terutamanya di bahagian timur negara itu. Isi bijinya, yang dikenali sebagai kacang kenari, dimakan secara tradisional, dijadikan kuih, dicampur dalam masakan atau diproses menjadi minyak dan pes. Di Malaysia, genus Canarium tidak asing kerana dabai (Canarium odontophyllum) dari Sarawak juga tergolong dalam kumpulan yang sama.

Kajian oleh Djarkasi dan rakan-rakan ini membandingkan kacang kenari dari tiga kawasan, iaitu Sangihe, Minahasa dan Maluku, untuk melihat sama ada kawasan asal mempengaruhi kandungan lemak, protein, asid amino dan aktiviti antioksidan.

Mengapa Kajian Ini Penting

Kacang tempatan seperti kenari sering dipandang sebagai makanan kampung dan jarang mendapat perhatian penyelidikan berbanding kacang import seperti badam atau walnut. Padahal, kacang tempatan boleh menjadi sumber nutrien yang setanding dan lebih mampu milik bagi masyarakat setempat.

Abstrak menyatakan bahawa komposisi kimia kenari dipengaruhi oleh beberapa faktor, terutamanya kawasan asal. Data perbandingan antara kawasan membantu mengenal pasti sumber bahan mentah terbaik untuk produk makanan berfungsi, dan memberi asas saintifik kepada usaha mempromosikan kacang serantau.

Kaedah Kajian

Kacang kenari dari Sangihe, Minahasa dan Maluku dianalisis untuk kandungan lipid, profil asid lemak, kandungan protein dan profil asid amino. Kehadiran sebatian fenolik dan tokoferol turut dinilai.

Aktiviti antioksidan diukur menggunakan ujian DPPH, iaitu ujian yang menilai keupayaan sampel memerangkap radikal bebas. Butiran tentang bilangan sampel dan kaedah statistik tidak dinyatakan dalam abstrak.

Dapatan Utama

1. Lipid ialah komponen terbesar, sekitar dua pertiga berat

Kandungan lipid kacang kenari ialah 66.27% (Sangihe), 65.93% (Minahasa) dan 66.59% (Maluku). Nilai yang hampir sama ini menunjukkan bahawa kandungan lemak kenari agak stabil antara kawasan.

Tahap lemak ini setanding dengan kacang pokok berlemak tinggi lain dan menjadikan kenari sumber tenaga yang sangat padat.

2. Asid oleik mendahului profil asid lemak

Asid lemak dominan ialah asid oleik, palmitik, stearik dan linoleik. Kehadiran asid oleik sebagai asid lemak utama menunjukkan bahawa kenari kaya dengan lemak tak tepu tunggal, tetapi ia juga mengandungi bahagian lemak tepu yang ketara daripada asid palmitik dan stearik.

3. Protein kedua terbanyak, dengan glutamat yang tinggi

Kandungan protein ialah 14.20% (Sangihe), 13.49% (Minahasa) dan 13.38% (Maluku). Asid amino dominan ialah glutamat, leusina, arginina dan aspartat.

Kandungan glutamat ialah 30.11% (Sangihe), 25.30% (Minahasa) dan 25.43% (Maluku). Glutamat menyumbang kepada rasa umami, yang mungkin menjelaskan rasa lemak-gurih kenari.

4. Aktiviti antioksidan berbeza mengikut kawasan

Kenari juga mengandungi sebatian fenolik dan tokoferol (vitamin E). Aktiviti antioksidan berdasarkan nilai DPPH ialah 61.3% (Sangihe), 60.2% (Minahasa) dan 53.2% (Maluku).

Kenari dari Sangihe mencatat nilai tertinggi bagi protein, glutamat dan aktiviti antioksidan, manakala Maluku mencatat aktiviti antioksidan terendah.

5. Berpotensi sebagai makanan berfungsi

Berdasarkan kandungan lemak, protein dan antioksidan, penyelidik menyimpulkan bahawa kacang kenari boleh digunakan sebagai makanan berfungsi.

Konteks Pemakanan Am

Tokoferol ialah bentuk utama vitamin E dalam makanan. Ia bertindak sebagai antioksidan larut lemak yang melindungi membran sel dan juga melindungi minyak dalam kacang itu sendiri daripada menjadi tengik. Kacang yang tinggi lemak secara semula jadi biasanya juga membawa vitamin E.

Glutamat dalam protein kacang berbeza daripada perisa MSG yang ditambah, kerana ia terikat dalam protein dan dilepaskan secara perlahan semasa pencernaan atau pemasakan. Namun, kehadirannya tetap menyumbang kepada rasa gurih semula jadi.

Implikasi Kepada Pengguna dan Industri di Malaysia

Bagi pengguna di Malaysia, kajian ini mengingatkan bahawa kacang serantau seperti kenari, dan saudaranya dabai di Sarawak, mempunyai nilai pemakanan yang tinggi. Kenari boleh dijadikan alternatif kepada kacang import dalam kuih, roti atau snek, terutamanya bagi mereka yang mempunyai akses kepada bekalan dari Indonesia.

Bagi industri, kandungan lemak yang tinggi dan rasa gurih menjadikan kenari sesuai untuk pes, mentega kacang, minyak atau perisa semula jadi dalam makanan ringan. Pengusaha di Sabah dan Sarawak, yang dekat dengan rantau Indonesia Timur, mungkin berpeluang meneroka rantaian bekalan atau produk berasaskan Canarium. Dapatan bahawa kawasan asal mempengaruhi antioksidan juga menunjukkan pentingnya menyatakan asal-usul bahan mentah.

Batasan Kajian

Rekod ini ialah rekod repositori dan nama jurnal tidak dinyatakan. Abstrak tidak melaporkan peratusan setiap asid lemak, nilai tokoferol atau jumlah fenolik secara berangka. Bilangan sampel, musim tuaian dan analisis statistik juga tidak dinyatakan, jadi tidak pasti sama ada perbezaan antara kawasan adalah signifikan.

Langkah Praktikal

Jika mencuba kacang kenari, makanlah dalam kuantiti kecil kerana kandungan lemaknya tinggi. Simpan dalam bekas kedap udara di tempat sejuk. Gunakan kenari cincang dalam kuih, roti atau taburan nasi. Bagi pengusaha, pertimbangkan sumber dari kawasan yang mencatat aktiviti antioksidan lebih tinggi.

Ringkasan Angka Penting

• Lipid: 66.27% (Sangihe), 65.93% (Minahasa), 66.59% (Maluku).
• Protein: 14.20% (Sangihe), 13.49% (Minahasa), 13.38% (Maluku).
• Glutamat: 30.11%, 25.30% dan 25.43% mengikut kawasan yang sama.
• Aktiviti DPPH: 61.3%, 60.2% dan 53.2%.

Kesimpulan

Kacang kenari ialah kacang tempatan Indonesia Timur yang kaya lemak, protein dan antioksidan. Kandungan lemaknya stabil antara kawasan, tetapi protein, glutamat dan aktiviti antioksidan berbeza, dengan kenari Sangihe mencatat nilai tertinggi. Ia berpotensi dibangunkan sebagai makanan berfungsi serantau.

Sumber Rujukan

Djarkasi, G.S.S. et al. (2024). Chemical Composition and Antioxidant Properties of Kenari (Canarium indicum) Nut. Rekod repositori Zenodo (nama jurnal tidak dinyatakan). DOI: 10.5281/zenodo.13785104

Pautan SciSpace: https://scispace.com/papers/chemical-composition-and-antioxidant-properties-of-kenari-7z3149ymo0g1

Kata Kunci

kenari, Canarium indicum, glutamat, antioksidan, tokoferol, makanan berfungsi