Pengenalan

Nama kajian: Dietary fiber density as an important modifying factor in the association between rice intake and obesity in Japanese type 2 diabetes outpatients: a sex and age-stratified cross-sectional investigation (JDDM 80)

Objektif: Mengkaji hubungan antara pengambilan nasi dan obesiti mengikut jantina dan umur dalam kalangan pesakit luar diabetes jenis 2 di Jepun.

Negara kajian: Jepun

Kajian bertajuk “Dietary fiber density as an important modifying factor in the association between rice intake and obesity in Japanese type 2 diabetes outpatients: a sex and age-stratified cross-sectional investigation (JDDM 80)” diterbitkan oleh Efrem d’Ávila Ferreira dan 11 rakan penyelidik dalam Endocrine Journal pada tahun 2025. Objektif kajian ialah meneliti hubungan antara pengambilan nasi dan obesiti mengikut jantina dan umur dalam kalangan pesakit diabetes jenis 2.

Kajian ini dijalankan di Jepun menggunakan data pendaftaran kebangsaan pesakit luar diabetes. Jepun, seperti Malaysia, ialah negara yang menjadikan nasi sebagai makanan ruji, jadi dapatannya memberi pengajaran berguna tentang peranan nasi dalam diet pesakit diabetes.

Mengapa Kajian Ini Penting

Meta-analisis kajian kohort sebelum ini mendapati hubungan positif antara pengambilan nasi putih dan risiko penyakit kronik, terutamanya dalam kalangan wanita. Namun, hubungan antara nasi dan obesiti tidak konsisten antara populasi.

Persoalan pentingnya ialah sama ada nasi itu sendiri yang menjadi punca, atau kualiti keseluruhan diet yang mengiringinya. Jawapan ini penting untuk merangka nasihat pemakanan yang adil dan praktikal bagi masyarakat pemakan nasi.

Kaedah Kajian

Kajian keratan rentas ini menggunakan data pendaftaran kebangsaan pesakit luar diabetes jenis 2 di Jepun bagi tempoh 2014 hingga 2019. Obesiti ditakrifkan sebagai BMI 25 kg/m² atau lebih.

Seramai 1,565 pesakit luar berumur 30 hingga 89 tahun (purata umur 62.3 ± 11.6 tahun) dimasukkan, dengan 63.1% lelaki. Analisis dibuat secara berasingan mengikut jantina dan kumpulan umur, dengan pelarasan bagi faktor pemakanan termasuk ketumpatan serat.

Dapatan Utama

1. Pengambilan nasi tinggi berkait dengan kualiti diet lebih rendah

Pengambilan nasi yang tinggi dikaitkan dengan diet yang rendah tenaga daripada protein, rendah ketumpatan serat dan rendah produk tenusu. Dengan kata lain, mereka yang makan banyak nasi cenderung makan kurang lauk berprotein, sayur dan susu.

Dapatan ini menunjukkan bahawa pengambilan nasi tidak boleh dinilai secara terasing daripada keseluruhan corak makan.

Ketumpatan serat merujuk kepada jumlah serat bagi setiap unit tenaga yang dimakan. Diet yang mempunyai ketumpatan serat rendah biasanya bermaksud lebih banyak tenaga datang daripada makanan bertapis dan kurang daripada sayur, buah, kekacang serta bijirin penuh. Pemboleh ubah inilah yang kemudiannya didapati mengubah hubungan antara nasi dan obesiti dalam analisis penyelidik.

2. Wanita lebih tua: kaitan dengan obesiti hilang selepas pelarasan serat

Dalam analisis multivariat, wanita lebih tua dalam tertil pengambilan nasi tertinggi mempunyai prevalens obesiti yang lebih tinggi (95% CI 1.104–4.260; p trend = 0.042).

Namun, kaitan ini hilang signifikan selepas dilaraskan untuk ketumpatan serat (95% CI 0.864–3.558; p trend = 0.080). Ini bermakna kekurangan serat dalam diet mungkin menjelaskan sebahagian besar hubungan antara nasi dan obesiti.

3. Wanita muda dan lelaki menunjukkan corak berbeza

Dalam kalangan wanita lebih muda, kaitan songsang dengan obesiti muncul selepas pelarasan ketumpatan serat dalam analisis kuartil tambahan. Tiada kaitan signifikan ditemui dalam kalangan lelaki.

Penyelidik menyimpulkan bahawa hubungan antara nasi dan obesiti dipengaruhi oleh kualiti diet keseluruhan, bukan nasi semata-mata, dan mencadangkan agar kepelbagaian diet dipromosikan sambil mengekalkan makanan ruji tradisional seperti nasi.

Implikasi Kepada Pengguna dan Kesihatan Awam di Malaysia

Bagi Malaysia, dapatan ini memberi mesej penting bahawa nasi tidak semestinya musuh utama. Masalah sebenar mungkin timbul apabila nasi dimakan dalam kuantiti besar tanpa sayur, protein dan sumber serat yang mencukupi.

Pendekatan suku-suku separuh dalam Panduan Diet Malaysia selari dengan dapatan ini, kerana ia mengekalkan nasi tetapi memastikan separuh pinggan diisi sayur dan buah yang kaya serat.

Bagi pendidik diabetes, mesej yang lebih berkesan mungkin ialah menambah serat dan kepelbagaian, bukan sekadar menyuruh pesakit mengurangkan nasi.

Batasan Kajian

Kajian keratan rentas tidak dapat membuktikan sebab dan akibat. Data pemakanan dan obesiti diukur pada masa yang sama, jadi arah hubungan tidak dapat dipastikan.

Peserta ialah pesakit diabetes jenis 2 di Jepun, jadi dapatan mungkin tidak sama bagi populasi umum atau pesakit di Malaysia yang mempunyai corak makan berbeza. Penyelidik sendiri menyeru kajian prospektif.

Langkah Praktikal

Apabila makan nasi, pastikan pinggan turut mengandungi sayur-sayuran, kekacang atau ulam untuk menambah serat. Tambah sumber protein seperti ikan, ayam atau tauhu.

Pertimbangkan susu rendah lemak atau produk tenusu lain sebagai sebahagian daripada diet harian, mengikut kesesuaian individu.

Ringkasan Angka Penting

• Peserta: 1,565 pesakit luar diabetes jenis 2; umur 30–89 tahun; 63.1% lelaki.

• Data: pendaftaran kebangsaan Jepun, 2014–2019.

• Wanita lebih tua, tertil nasi tertinggi: 95% CI 1.104–4.260 (p trend = 0.042).

• Selepas pelarasan ketumpatan serat: 95% CI 0.864–3.558 (p trend = 0.080).

• Lelaki: tiada kaitan signifikan.

Kesimpulan

Kajian dari Jepun ini mendapati hubungan antara pengambilan nasi dan obesiti dalam kalangan pesakit diabetes jenis 2 sangat dipengaruhi oleh ketumpatan serat dan kualiti diet keseluruhan. Nasi boleh kekal sebagai makanan ruji, asalkan dimakan dalam diet yang pelbagai dan kaya serat.

Sumber Rujukan

d’Ávila Ferreira, E. et al. (2025). Dietary fiber density as an important modifying factor in the association between rice intake and obesity in Japanese type 2 diabetes outpatients: a sex and age-stratified cross-sectional investigation (JDDM 80). Endocrine Journal. DOI: 10.1507/endocrj.ej25-0237

Pautan SciSpace: https://scispace.com/papers/dietary-fiber-density-as-an-important-modifying-factor-in-ijmtqk44lepy

Kata Kunci

pengambilan nasi, obesiti, ketumpatan serat, diabetes jenis 2, Jepun, kualiti diet