Pengenalan

Nama kajian: Effect of increased potassium intake on cardiovascular risk factors and disease: systematic review and meta-analyses

Objektif: Menjalankan ulasan sistematik dan analisis meta untuk mengisi jurang pengetahuan tentang pengambilan kalium dan kesihatan, termasuk kesannya terhadap tekanan darah, fungsi buah pinggang, lipid darah, katekolamin, kematian dan penyakit kardiovaskular.

Negara kajian: Tidak dinyatakan dalam abstrak (ulasan sistematik kajian antarabangsa)

Kajian bertajuk “Effect of increased potassium intake on cardiovascular risk factors and disease: systematic review and meta-analyses” diterbitkan oleh Nancy J. Aburto dan rakan-rakan dalam jurnal BMJ pada tahun 2013. Ia merupakan ulasan sistematik yang menggabungkan ujian terkawal rawak dan kajian kohort tentang pengambilan kalium.

Objektif kajian ialah mengisi jurang pengetahuan tentang hubungan antara kalium dan kesihatan, khususnya kesan pengambilan kalium yang lebih tinggi terhadap tekanan darah, fungsi buah pinggang, lipid darah, paras katekolamin, kematian, penyakit kardiovaskular, strok dan penyakit jantung koronari. Abstrak tidak menyatakan negara tertentu kerana data diambil daripada kajian di pelbagai tempat.

Mengapa Kajian Ini Penting

Perbincangan tentang darah tinggi selalunya tertumpu kepada garam atau natrium. Namun, kalium memainkan peranan yang bertentangan: ia membantu badan menyingkirkan natrium dan melonggarkan dinding salur darah. Diet moden yang tinggi makanan diproses biasanya tinggi natrium tetapi rendah kalium, kerana kalium banyak terdapat dalam buah-buahan, sayur-sayuran, kekacang dan ubi.

Sebelum kajian ini, terdapat persoalan sama ada meningkatkan kalium benar-benar menurunkan tekanan darah dan sama ada ia selamat bagi buah pinggang serta lipid darah. Jawapan kepada soalan ini penting kerana ia menjadi asas kepada cadangan pengambilan kalium oleh badan kesihatan antarabangsa.

Kaedah Kajian

Penyelidik mencari Cochrane Central Register of Controlled Trials, Medline, Embase, WHO International Clinical Trials Registry Platform, pangkalan data LILACS (Amerika Latin dan Caribbean) serta senarai rujukan ulasan terdahulu. Mereka memasukkan ujian terkawal rawak dan kajian kohort yang melaporkan kesan pengambilan kalium.

Dua penyelidik menyaring kajian secara berasingan dan mengekstrak data. Analisis meta dijalankan menggunakan kaedah varians songsang dan model kesan rawak untuk menganggar perbezaan min atau nisbah risiko.

Dapatan Utama

1. Tekanan Darah Turun, Terutama dalam Kalangan Pesakit Darah Tinggi

Sebanyak 22 ujian terkawal rawak (1,606 peserta) dan 11 kajian kohort (127,038 peserta) dewasa dimasukkan. Pengambilan kalium yang lebih tinggi menurunkan tekanan darah sistolik sebanyak 3.49 mm Hg (95% CI 1.82 hingga 5.15) dan tekanan darah diastolik sebanyak 1.96 mm Hg (0.86 hingga 3.06) dalam kalangan orang dewasa.

Kesan ini dilihat dalam kalangan individu yang mempunyai darah tinggi, tetapi tidak dalam kalangan mereka yang tekanan darahnya normal. Apabila pengambilan kalium yang lebih tinggi berada pada tahap 90–120 mmol sehari, tekanan darah sistolik menurun sebanyak 7.16 mm Hg (1.91 hingga 12.41), walaupun tiada hubungan dos dan tindak balas yang jelas.

2. Tiada Kesan Buruk terhadap Buah Pinggang dan Lipid

Pengambilan kalium yang lebih tinggi tidak memberi kesan buruk yang signifikan terhadap fungsi buah pinggang, lipid darah atau paras katekolamin dalam kalangan orang dewasa. Penyelidik menilai bukti ini sebagai berkualiti tinggi.

Dapatan ini penting kerana ia menunjukkan bahawa, dalam populasi dewasa yang dikaji, meningkatkan kalium melalui pemakanan tidak menjejaskan penanda kesihatan lain.

3. Risiko Strok Lebih Rendah

Hubungan songsang yang signifikan secara statistik ditemui antara pengambilan kalium dan risiko strok baharu (nisbah risiko 0.76; 0.66 hingga 0.89), iaitu kira-kira 24% risiko lebih rendah. Bukti ini dinilai sebagai berkualiti sederhana.

Sebaliknya, hubungan dengan penyakit kardiovaskular keseluruhan (RR 0.88; 0.70 hingga 1.11) dan penyakit jantung koronari (RR 0.96; 0.78 hingga 1.19) tidak signifikan secara statistik.

Bagi kanak-kanak, tiga ujian terkawal dan satu kajian kohort mencadangkan penurunan tekanan darah sistolik sebanyak 0.28 mm Hg, tetapi ia tidak signifikan (−0.49 hingga 1.05).

Implikasi Kepada Pengguna dan Kesihatan Awam di Malaysia

Bagi rakyat Malaysia, dapatan ini menguatkan mesej bahawa mengawal tekanan darah bukan sekadar mengurangkan garam, tetapi juga menambah makanan kaya kalium. Sumber kalium yang mudah didapati secara tempatan termasuk pisang, betik, tembikai, sayur hijau berdaun, kekacang, ubi keledek dan air kelapa.

Dari sudut kesihatan awam, kempen pemakanan boleh menggabungkan dua mesej serentak: kurangkan natrium dan tingkatkan kalium. Pendekatan ini selari dengan saranan makan lebih banyak sayur dan buah dalam Pedoman Diet Malaysia.

Sebagai pengetahuan umum, individu yang mempunyai penyakit buah pinggang kronik atau yang mengambil ubat tertentu perlu berhati-hati dengan pengambilan kalium yang tinggi, terutamanya daripada suplemen. Kajian ini melibatkan populasi umum dan tidak boleh digunakan sebagai nasihat bagi pesakit buah pinggang.

Batasan Kajian

Bilangan peserta dalam ujian rawak (1,606) agak kecil berbanding kajian kohort. Hubungan dengan strok datang daripada kajian kohort pemerhatian, jadi ia menunjukkan perkaitan dan bukan semestinya sebab-akibat.

Abstrak juga tidak memperincikan sumber kalium (makanan atau suplemen) dalam setiap ujian, dan bukti bagi kanak-kanak masih terhad kepada beberapa kajian sahaja.

Langkah Praktikal

Tambah sekurang-kurangnya satu hidangan sayur atau buah dalam setiap waktu makan. Pilih makanan segar berbanding makanan diproses, kerana pemprosesan biasanya menambah natrium dan mengurangkan kalium.

Jangan mengambil suplemen kalium tanpa nasihat doktor. Bagi kebanyakan orang dewasa, makanan seharian sudah cukup untuk meningkatkan kalium secara selamat.

Ringkasan Angka Penting

• 22 ujian rawak (1,606 peserta) dan 11 kajian kohort (127,038 peserta).

• Tekanan darah sistolik −3.49 mm Hg; diastolik −1.96 mm Hg.

• Pada pengambilan 90–120 mmol/hari: sistolik −7.16 mm Hg.

• Risiko strok: RR 0.76 (kira-kira 24% lebih rendah).

Kesimpulan

Penyelidik menyimpulkan bahawa bukti berkualiti tinggi menunjukkan pengambilan kalium yang lebih tinggi menurunkan tekanan darah dalam kalangan pesakit darah tinggi tanpa kesan buruk terhadap lipid darah, katekolamin atau fungsi buah pinggang. Pengambilan kalium yang lebih tinggi juga dikaitkan dengan risiko strok 24% lebih rendah.

Mesej utama bagi pengguna Malaysia ialah memperbanyakkan makanan semula jadi yang kaya kalium sebagai sebahagian daripada strategi menjaga kesihatan jantung dan salur darah.

Sumber Rujukan

Aburto, N. J. et al. (2013). Effect of increased potassium intake on cardiovascular risk factors and disease: systematic review and meta-analyses. BMJ, 346, f1378. DOI: 10.1136/BMJ.F1378

Pautan SciSpace: https://scispace.com/papers/effect-of-increased-potassium-intake-on-cardiovascular-risk-3nw70admu6

Kata Kunci

kalium, tekanan darah, strok, darah tinggi, analisis meta, pemakanan jantung