Pengenalan

Nama kajian: Impact of color-coded and warning nutrition labelling schemes: A systematic review and network meta-analysis

Objektif: Merumuskan bukti tentang kesan label tafsiran berkod warna dan label amaran terhadap perubahan tingkah laku pembelian pengguna melalui kajian sistematik dan meta-analisis rangkaian.

Negara kajian: Tidak berkaitan dengan satu negara (kajian sistematik merangkumi kajian dari pelbagai negara)

Kajian bertajuk “Impact of color-coded and warning nutrition labelling schemes: A systematic review and network meta-analysis” diketuai oleh Jing Song bersama sepuluh penyelidik lain dan diterbitkan dalam PLOS Medicine pada tahun 2021. Objektif kajian ini ialah merumuskan bukti tentang bagaimana label berkod warna dan label amaran di bahagian hadapan pembungkusan mempengaruhi tingkah laku pembelian pengguna. Kajian ini menggabungkan data daripada pelbagai negara dan tidak dijalankan di satu negara tertentu.

Pelabelan bahagian hadapan pembungkusan (front-of-pack) bertujuan membantu pengguna menilai kualiti pemakanan sesuatu produk dalam beberapa saat sahaja. Terdapat pelbagai jenis label di dunia, termasuk sistem lampu isyarat di United Kingdom, Nutri-Score di Eropah, label amaran hitam di Chile, dan logo pilihan lebih sihat di Malaysia.

Mengapa Kajian Ini Penting

Menurut abstrak, diet yang tidak optimum merupakan salah satu faktor risiko utama kematian dan kecacatan. Pelabelan nutrisi dilihat sebagai kaedah yang berpotensi menggalakkan pengguna memperbaiki tingkah laku pemakanan tanpa perlu memaksa mereka.

Masalahnya, setiap negara memilih jenis label yang berbeza dan perdebatan tentang label mana yang paling berkesan masih berterusan. Meta-analisis rangkaian membolehkan penyelidik membandingkan beberapa jenis label secara serentak, walaupun tidak semua label diuji dalam kajian yang sama. Ini memberi panduan yang lebih jelas kepada pembuat dasar.

Kaedah Kajian

Penyelidik mencari artikel yang diterbitkan antara 1 Januari 1990 hingga 24 Mei 2021 dalam PubMed, Embase melalui Ovid, Cochrane Central Register of Controlled Trials dan SCOPUS. Ujian terkawal rawak (RCT) dan kajian kuasi-eksperimen dimasukkan untuk hasil utama, iaitu perubahan dalam tingkah laku pembelian dan pengambilan pengguna.

Sebanyak 156 kajian, termasuk 101 RCT dan 55 kajian bukan RCT dalam 138 artikel, dimasukkan dalam kajian sistematik. Daripada jumlah ini, 134 kajian dalam 120 artikel layak untuk meta-analisis. Kaedah meta-analisis rangkaian frekuentis digunakan untuk menggabungkan keputusan.

Label yang dinilai termasuk sistem lampu isyarat (TLS), Nutri-Score (NS), amaran nutrien (NW) dan amaran kesihatan (HW).

Dapatan Utama

1. Kebarangkalian Memilih Produk Lebih Sihat

Sistem lampu isyarat, amaran nutrien dan amaran kesihatan dikaitkan dengan peningkatan kebarangkalian memilih produk yang lebih sihat. Nisbah odds (OR) yang dilaporkan ialah 1.5 bagi lampu isyarat (95% CI: 1.2 hingga 1.87), 3.61 bagi amaran nutrien (95% CI: 2.82 hingga 4.63), dan 1.65 bagi amaran kesihatan (95% CI: 1.32 hingga 2.06).

Nutri-Score dan label amaran pula kelihatan berkesan mengurangkan kebarangkalian memilih produk yang kurang sihat. Nisbah odds ialah 0.66 bagi Nutri-Score (0.53 hingga 0.82), 0.65 bagi amaran nutrien (0.54 hingga 0.77), dan 0.64 bagi amaran kesihatan (0.53 hingga 0.76).

2. Kualiti Keseluruhan Pembelian

Nutri-Score dan amaran nutrien dikaitkan dengan peningkatan tahap kesihatan keseluruhan produk yang dibeli, masing-masing sebanyak 7.9% dan 26%, berdasarkan penarafan model profil nutrien.

Label lampu isyarat, Nutri-Score dan amaran nutrien juga dikaitkan dengan pengurangan jumlah tenaga dalam pembelian, iaitu -6.5% bagi lampu isyarat, -6% bagi Nutri-Score dan -12.9% bagi amaran nutrien. Bagi tenaga setiap 100 g atau ml, pengurangannya ialah -3%, -3.5% dan -3.8%.

3. Natrium, Lemak dan Lemak Tepu

Jumlah natrium atau garam dalam pembelian berkurang sebanyak 6.4% dengan lampu isyarat, manakala natrium setiap 100 g atau ml berkurang 7.8% dengan Nutri-Score. Jumlah lemak berkurang 15.7% dengan Nutri-Score, dan lemak setiap 100 g atau ml berkurang 2.6% dengan lampu isyarat serta 3.2% dengan Nutri-Score.

Bagi jumlah lemak tepu, pengurangan yang dilaporkan ialah 12.9% bagi lampu isyarat, 17.1% bagi Nutri-Score dan 16.3% bagi amaran nutrien.

4. Label Berwarna Menggalakkan, Label Amaran Menghalang

Perbandingan antara jenis label menunjukkan bahawa label berkod warna lebih baik dalam mendorong pengguna membeli produk lebih sihat (Nutri-Score berbanding amaran nutrien: OR 1.51; 1.08 hingga 2.11). Label amaran pula mempunyai kelebihan dalam menghalang pembelian produk kurang sihat (amaran nutrien berbanding lampu isyarat: 0.81; amaran kesihatan berbanding lampu isyarat: 0.8).

Penyelidik menjelaskan bahawa kesan ini mungkin berlaku kerana label meningkatkan kefahaman tentang maklumat nutrisi, yang seterusnya mencetuskan persepsi negatif terhadap produk tidak sihat atau sikap positif terhadap makanan sihat.

Implikasi Kepada Pengguna dan Kesihatan Awam di Malaysia

Malaysia kini menggunakan logo Pilihan Lebih Sihat (Healthier Choice Logo) secara sukarela, iaitu label positif yang menandakan produk lebih sihat dalam kategorinya. Dapatan kajian ini menunjukkan bahawa label positif dan label amaran mempunyai kekuatan berbeza: label positif menarik pengguna kepada produk sihat, manakala label amaran lebih berkesan menjauhkan pengguna daripada produk tidak sihat.

Bagi pengguna, memahami simbol pada pembungkusan boleh mempercepatkan pilihan di pasar raya. Bagi pembuat dasar, dapatan ini boleh menjadi input apabila menilai sama ada sistem label sedia ada perlu diperkukuh atau dilengkapkan dengan jenis label lain.

Batasan Kajian

Penyelidik sendiri mengakui heterogeniti dan ketidakkonsistenan yang tinggi dalam perbandingan antara jenis label. Sebanyak 95% kajian ialah kajian makmal atau tetapan eksperimen, bukan pembelian sebenar di kedai, dan tiada penilaian kesan jangka panjang. Oleh itu, saiz kesan di dunia sebenar mungkin lebih kecil.

Langkah Praktikal

Apabila membeli-belah, gunakan label di bahagian hadapan sebagai panduan pantas, kemudian semak panel nutrisi di belakang untuk perincian gula, garam dan lemak. Bandingkan dua atau tiga produk dalam kategori yang sama sebelum memilih. Ajar ahli keluarga mengenali logo Pilihan Lebih Sihat.

Ringkasan Angka Penting

• 156 kajian (101 RCT, 55 bukan RCT); 134 kajian dalam meta-analisis.

• Memilih produk lebih sihat: lampu isyarat OR 1.5; amaran nutrien OR 3.61; amaran kesihatan OR 1.65.

• Memilih produk kurang sihat: Nutri-Score OR 0.66; amaran nutrien OR 0.65; amaran kesihatan OR 0.64.

• Jumlah tenaga pembelian: -6.5% (lampu isyarat), -6% (Nutri-Score), -12.9% (amaran nutrien).

• Jumlah lemak tepu: -12.9% (lampu isyarat), -17.1% (Nutri-Score), -16.3% (amaran nutrien).

• 95% kajian dijalankan dalam tetapan makmal.

Kesimpulan

Meta-analisis rangkaian ini memberi bukti menyeluruh bahawa label berkod warna dan label amaran boleh mendorong pengguna ke arah pembelian yang lebih sihat, dengan setiap jenis label mempunyai kekuatan tersendiri. Namun, kebanyakan bukti datang daripada tetapan makmal. Dapatan ini dilaporkan sebagai hasil kajian dan sesuai dijadikan rujukan dalam perbincangan dasar pelabelan.

Sumber Rujukan

Song, J. et al. (2021). Impact of color-coded and warning nutrition labelling schemes: A systematic review and network meta-analysis. PLOS Medicine, 18(10). DOI: 10.1371/JOURNAL.PMED.1003765

Pautan SciSpace: https://scispace.com/papers/impact-of-color-coded-and-warning-nutrition-labelling-4hzcr5rrne

Kata Kunci

label nutrisi, front-of-pack, Nutri-Score, label amaran, lampu isyarat, tingkah laku pembelian