Pengenalan

Nama kajian: Association of Breakfast Skipping on Nutrient Intake and Adiposity in Malaysian Children: Findings from SEANUTS II

Objektif: Mengkaji hubungan antara amalan melangkau sarapan dengan pengambilan diet, kualiti diet dan penunjuk lemak badan dalam kalangan murid sekolah rendah berumur 6.0 hingga 12.9 tahun.

Negara kajian: Malaysia (Semenanjung Malaysia)

Sarapan sering digelar hidangan paling penting dalam sehari, tetapi ramai kanak-kanak ke sekolah tanpa makan apa-apa. Sebabnya pelbagai, daripada bangun lewat, tergesa-gesa ke sekolah, tiada selera pada waktu pagi hingga ibu bapa yang keluar bekerja awal. Persoalannya, adakah tabiat ini benar-benar memberi kesan kepada pemakanan dan berat badan kanak-kanak?

Kajian oleh Giin Shang Yeo bersama lima penyelidik lain, diterbitkan dalam jurnal Appetite pada tahun 2024, menggunakan data SEANUTS II Malaysia untuk menjawab persoalan ini. Abstrak menyatakan bahawa kanak-kanak Malaysia kerap melangkau sarapan walaupun hidangan ini membekalkan nutrien penting untuk tumbesaran.

Mengapa Kajian Ini Penting

Kajian ini menggunakan beberapa penunjuk lemak badan serentak, iaitu indeks jisim badan, lilitan pinggang, nisbah pinggang kepada ketinggian dan peratus lemak badan. Pendekatan ini penting kerana BMI sahaja tidak membezakan antara otot dan lemak. Lilitan pinggang pula memberi petunjuk tentang lemak di sekitar perut, yang dikaitkan dengan risiko metabolik. Dengan menggunakan pelbagai ukuran, penyelidik dapat menilai sama ada hubungan antara sarapan dan berat badan konsisten merentasi kaedah pengukuran yang berbeza. Dapatan yang konsisten bagi obesiti keseluruhan dan obesiti abdomen menguatkan keyakinan bahawa hubungan yang diperhatikan bukan kebetulan satu ukuran sahaja.

Obesiti kanak-kanak di Malaysia terus menjadi kebimbangan. Mengenal pasti tabiat makan yang boleh diubah, seperti sarapan, membantu ibu bapa dan sekolah mengambil langkah pencegahan yang mudah dan murah.

Kajian ini juga melihat kualiti diet secara keseluruhan menggunakan Indeks Pemakanan Sihat Malaysia. Ini memberi gambaran sama ada kanak-kanak yang melangkau sarapan dapat ‘menggantikan’ nutrien yang hilang pada waktu makan lain.

Kaedah Kajian

Seramai 1,383 kanak-kanak daripada SEANUTS II Malaysia terlibat. Maklumat sosiodemografi dan pengambilan sarapan dikumpul melalui soal selidik. Sarapan ditakrifkan sebagai hidangan pertama sebelum tengah hari, dan melangkau sarapan bermaksud tidak bersarapan sekurang-kurangnya sekali seminggu.

Ketinggian, berat badan, lilitan pinggang dan peratus lemak badan diukur. Indeks jisim badan (BMI), nisbah pinggang kepada ketinggian dan skor-z BMI mengikut umur (rujukan WHO 2007) dikira. Pengambilan diet dinilai melalui ingatan diet 24 jam selama satu hari, dan analisis regresi logistik binari digunakan.

Dapatan Utama

1. Lebih Satu Pertiga Kanak-kanak Melangkau Sarapan

Sebanyak 36.0% kanak-kanak melangkau sarapan sekurang-kurangnya sekali seminggu. Ini bermakna lebih kurang satu daripada tiga murid sekolah rendah dalam kajian ini tidak bersarapan secara konsisten.

2. Pengambilan Nutrien dan Kumpulan Makanan Lebih Rendah

Kanak-kanak yang melangkau sarapan mempunyai pengambilan tenaga dan nutrien yang lebih rendah. Mereka juga kurang mengambil bijirin, sayur-sayuran serta susu dan produk tenusu.

Menariknya, skor kualiti diet keseluruhan tidak terjejas. Ini menunjukkan bahawa walaupun jumlah nutrien berkurang, corak pemilihan makanan secara keseluruhan tidak berbeza dengan ketara mengikut skor indeks yang digunakan.

3. Risiko Berat Badan Berlebihan dan Obesiti Abdomen Lebih Tinggi

Melangkau sarapan dikaitkan dengan kebarangkalian berat badan berlebihan atau obes yang kira-kira dua kali ganda (aOR 2.04; 95% CI 1.52–2.76). Kebarangkalian obesiti abdomen juga lebih tinggi (aOR 1.87; 95% CI 1.34–2.61).

Dapatan ini kelihatan bertentangan dengan pengambilan tenaga yang lebih rendah. Abstrak tidak menghuraikan sebabnya, tetapi ia menunjukkan hubungan antara sarapan dan berat badan tidak semata-mata ditentukan oleh jumlah kalori pada hari yang direkodkan.

Implikasi Kepada Pengguna dan Kesihatan Awam di Malaysia

Sekolah juga boleh memainkan peranan dengan memberi ruang masa yang mencukupi untuk murid bersarapan sebelum kelas bermula, terutamanya bagi murid yang menaiki bas awal pagi. Guru boleh memasukkan topik kepentingan sarapan dalam pendidikan kesihatan supaya kanak-kanak memahami sebabnya, bukan sekadar mengikut arahan.

Penyelidik menekankan kepentingan mendidik ibu bapa dan kanak-kanak tentang tabiat makan sihat, khususnya keperluan bersarapan dan mematuhi saranan diet. Bagi Malaysia, dapatan ini menyokong program sarapan di sekolah dan kempen kesedaran yang melibatkan keluarga.

Kantin sekolah dan program seperti Rancangan Makanan Tambahan boleh memainkan peranan menyediakan pilihan sarapan berkhasiat yang mengandungi bijirin, susu dan sayur atau buah. Ibu bapa yang sibuk boleh menyediakan sarapan ringkas pada malam sebelumnya.

Batasan Kajian

Kajian keratan rentas tidak dapat membuktikan bahawa melangkau sarapan menyebabkan obesiti; kemungkinan kanak-kanak yang sudah berlebihan berat badan sengaja melangkau sarapan. Ingatan diet satu hari mungkin tidak mewakili pengambilan biasa. Abstrak tidak menyatakan faktor pengeliru yang diselaraskan dalam analisis.

Langkah Praktikal

Tetapkan rutin tidur awal supaya anak sempat bersarapan. Sediakan pilihan mudah seperti roti mil penuh dengan telur, oat dengan susu atau nasi lemak berporsi kecil dengan sayur. Galakkan anak membawa bekal jika tidak sempat makan di rumah. Ibu bapa juga boleh menjadi contoh dengan bersarapan bersama anak.

Ringkasan Angka Penting

• 1,383 murid berumur 6.0–12.9 tahun daripada SEANUTS II Malaysia.

• 36.0% melangkau sarapan sekurang-kurangnya sekali seminggu.

• Berat badan berlebihan/obes: aOR 2.04 (95% CI 1.52–2.76).

• Obesiti abdomen: aOR 1.87 (95% CI 1.34–2.61).

• Skor kualiti diet keseluruhan tidak terjejas.

Kesimpulan

Murid sekolah rendah di Semenanjung Malaysia yang melangkau sarapan cenderung mengambil kurang nutrien dan kumpulan makanan asas tertentu, serta mempunyai lebih banyak lemak badan. Pendidikan berterusan tentang kepentingan sarapan wajar diberi keutamaan.

Sumber Rujukan

Yeo, G. S. et al. (2024). Association of Breakfast Skipping on Nutrient Intake and Adiposity in Malaysian Children: Findings from SEANUTS II. Appetite, 107607. DOI: 10.1016/j.appet.2024.107607

Pautan SciSpace: https://scispace.com/papers/association-of-breakfast-skipping-on-nutrient-intake-and-44pjnukwec

Kata Kunci

melangkau sarapan, kanak-kanak sekolah rendah, obesiti, SEANUTS II, kualiti diet, Malaysia