Pengenalan

Nama kajian: Intention and practice on breastfeeding among pregnant mothers in Malaysia and factors associated with practice of exclusive breastfeeding: A cohort study

Objektif: Menentukan prevalens niat untuk menyusukan bayi dalam kalangan ibu hamil, prevalens amalan penyusuan eksklusif selepas bersalin, serta faktor yang berkaitan dengan amalan penyusuan eksklusif.

Negara kajian: Malaysia (17 klinik kesihatan antenatal di sebuah daerah bandar)

Hampir semua ibu hamil menyatakan hasrat untuk menyusukan bayi mereka. Namun, apabila bayi lahir, pelbagai cabaran seperti keletihan, masalah pelekapan, tekanan keluarga dan kembali bekerja boleh menyebabkan ibu memperkenalkan susu formula lebih awal daripada dirancang. Jurang antara niat dan amalan inilah yang menjadi fokus kajian ini.

Kajian kohort prospektif oleh Nurul Mursyidah Shohaimi dan tujuh penyelidik lain, yang direkodkan di SciSpace pada tahun 2024, menjejaki ibu hamil di Malaysia dari akhir kehamilan hingga sebulan selepas bersalin. Abstrak menyatakan bahawa kadar penyusuan eksklusif di Malaysia masih rendah walaupun manfaatnya diketahui umum.

Mengapa Kajian Ini Penting

Reka bentuk kohort prospektif juga memberi kelebihan berbanding tinjauan biasa. Niat dan pengetahuan ibu direkodkan sebelum bayi lahir, jadi jawapan mereka tidak dipengaruhi oleh pengalaman menyusu yang sebenar. Selepas itu, amalan sebenar dinilai secara berasingan sebulan kemudian. Susunan masa ini membolehkan penyelidik melihat dengan lebih jelas sama ada faktor yang wujud semasa hamil benar-benar meramalkan apa yang berlaku selepas bersalin. Bagi pegawai kesihatan di klinik, maklumat seperti ini membantu mengenal pasti ibu yang berisiko tidak menyusukan secara eksklusif seawal lawatan antenatal trimester ketiga, ketika masih ada masa untuk memberi pendidikan dan persediaan tambahan.

Kebanyakan program promosi penyusuan menumpukan kepada membina niat, iaitu meyakinkan ibu bahawa susu ibu adalah terbaik. Jika niat sudah tinggi tetapi amalan masih rendah, maka strategi perlu diubah untuk menangani halangan sebenar selepas bersalin.

Kajian ini juga mengenal pasti kumpulan ibu yang memerlukan sokongan tambahan. Maklumat sebegini membolehkan klinik kesihatan menyusun intervensi yang lebih bersasar, bukannya pendekatan seragam untuk semua ibu.

Kaedah Kajian

Semua wanita hamil yang berada pada usia kandungan 36 minggu atau lebih di 17 klinik kesihatan antenatal dalam sebuah daerah bandar dijemput menyertai kajian. Mereka menjawab soal selidik kendiri yang merangkumi maklumat sosiodemografi, pengetahuan penyusuan, sikap dan niat untuk menyusukan.

Peserta kemudian dihubungi sebulan selepas bersalin melalui telefon atau semasa temu janji susulan pascanatal untuk merekodkan amalan penyusuan mereka. Analisis regresi logistik berganda digunakan untuk mengenal pasti faktor yang berkaitan dengan penyusuan eksklusif. Nama daerah dan nama jurnal tidak dinyatakan pada halaman SciSpace; rekod ini ialah rekod repositori (DOI 10.60692/55g1w-36f57).

Dapatan Utama

1. Hampir Semua Ibu Berniat Menyusukan

Seramai 483 ibu hamil menyertai kajian pada peringkat awal, dan 462 orang (95.7%) dapat dihubungi selepas sebulan. Daripada jumlah ini, 99.4% (459 daripada 462) menyatakan niat untuk menyusukan bayi mereka. Angka ini menunjukkan bahawa kesedaran tentang kepentingan penyusuan sudah sangat tinggi.

2. Dua Pertiga Mengamalkan Penyusuan Eksklusif pada Bulan Pertama

Sebanyak 65.4% (302 daripada 462) ibu mengamalkan penyusuan eksklusif pada satu bulan selepas bersalin. Ini bermakna kira-kira satu pertiga ibu sudah memberi susu atau makanan lain kepada bayi dalam tempoh sebulan pertama, walaupun hampir semua berniat menyusukan.

Kajian mendapati tiada hubungan yang signifikan antara niat dan amalan penyusuan eksklusif. Dalam erti kata lain, menyatakan niat semasa hamil tidak menjamin ibu akan menyusukan secara eksklusif selepas bayi lahir.

3. Pengetahuan Tinggi dan Etnik Melayu Berkait dengan Penyusuan Eksklusif

Analisis regresi menunjukkan ibu yang mempunyai pengetahuan penyusuan yang tinggi lebih berkemungkinan menyusukan secara eksklusif (AOR 1.138; 95% CI 1.008–1.284). Walaupun nisbah ini kecil, ia menunjukkan pengetahuan memberi kesan yang boleh diukur.

Ibu berbangsa Melayu pula kira-kira dua kali lebih berkemungkinan menyusukan secara eksklusif berbanding ibu bukan Melayu (AOR 2.031; 95% CI 1.066–3.868). Penyelidik mencadangkan intervensi bersasar untuk ibu bukan Melayu serta usaha meningkatkan pengetahuan penyusuan kepada semua ibu hamil.

Implikasi Kepada Pengguna dan Kesihatan Awam di Malaysia

Dapatan ini memberi isyarat bahawa kempen yang hanya membina niat mungkin sudah mencapai hadnya. Fokus seterusnya perlu kepada sokongan praktikal selepas bersalin, seperti bantuan pelekapan, kaunseling laktasi dan susulan awal di rumah atau klinik.

Perbezaan mengikut etnik menunjukkan perlunya bahan pendidikan dan sokongan yang sensitif budaya dan bahasa. Klinik kesihatan di kawasan berbilang kaum boleh mempertimbangkan pendekatan yang disesuaikan dengan amalan dan kepercayaan setiap komuniti.

Batasan Kajian

Kajian dijalankan di satu daerah bandar sahaja, jadi dapatan mungkin tidak mewakili kawasan luar bandar atau negeri lain. Tempoh susulan hanya sebulan, sedangkan saranan penyusuan eksklusif ialah enam bulan. Amalan penyusuan dilaporkan sendiri oleh ibu, yang mungkin terdedah kepada bias pelaporan. Abstrak tidak menyatakan sebab ibu berhenti menyusukan secara eksklusif.

Langkah Praktikal

Ibu hamil boleh menghadiri kelas penyusuan di klinik untuk meningkatkan pengetahuan sebelum bersalin. Selepas bersalin, ibu yang menghadapi masalah digalakkan mendapatkan bantuan segera daripada jururawat atau kaunselor laktasi. Keluarga boleh membantu dengan mengurangkan beban kerja rumah dan memberi sokongan emosi kepada ibu.

Ringkasan Angka Penting

• 483 ibu hamil menyertai; 462 (95.7%) dihubungi semula selepas sebulan.

• Niat menyusukan: 99.4%; amalan penyusuan eksklusif pada sebulan: 65.4%.

• Tiada hubungan signifikan antara niat dan amalan.

• Pengetahuan tinggi: AOR 1.138; etnik Melayu: AOR 2.031.

Kesimpulan

Kajian ini menunjukkan jurang yang jelas antara niat dan amalan penyusuan eksklusif dalam kalangan ibu di sebuah daerah bandar di Malaysia. Pengetahuan yang lebih tinggi dan faktor etnik berkait dengan amalan penyusuan eksklusif, menunjukkan keperluan pendidikan berterusan dan sokongan yang disesuaikan untuk setiap kumpulan ibu.

Sumber Rujukan

Shohaimi, N. M. et al. (2024). Intention and practice on breastfeeding among pregnant mothers in Malaysia and factors associated with practice of exclusive breastfeeding: A cohort study. Rekod repositori; nama jurnal tidak dinyatakan pada halaman SciSpace. DOI: 10.60692/55g1w-36f57

Pautan SciSpace: https://scispace.com/papers/intention-and-practice-on-breastfeeding-among-pregnant-1hugjj1voabi

Kata Kunci

penyusuan eksklusif, niat menyusukan, ibu hamil, kajian kohort, Malaysia, pengetahuan penyusuan