Pengenalan

Nama kajian: Investigation of nutritional properties of three species of marine turban snails for human consumption

Objektif: Membandingkan komposisi proksimat, profil asid lemak, mineral dan unsur surih tiga spesies siput turban (Turbinidae) yang dituai untuk dimakan.

Negara kajian: Australia (utara New South Wales).

Siput turban (keluarga Turbinidae) ialah gastropod laut yang dituai untuk dimakan, termasuk di rantau Asia Pasifik. Di Malaysia, pelbagai jenis siput laut turut dimakan oleh masyarakat pesisir, tetapi maklumat pemakanannya masih terhad.

Kajian oleh Roslizawati Ab Lah dan rakan-rakan yang diterbitkan dalam jurnal Food Science and Nutrition pada tahun 2017 bertajuk ‘Investigation of nutritional properties of three species of marine turban snails for human consumption’. Objektifnya ialah membandingkan nilai pemakanan tiga spesies siput turban, iaitu Turbo militaris, Lunella undulata dan Lunella torquata, dari utara New South Wales, Australia.

Mengapa Kajian Ini Penting

Menurut penyelidik, sedikit sahaja yang diketahui tentang sifat pemakanan siput turban, terutamanya dari perairan Australia. Gastropod bernilai tinggi seperti abalon sudah dikaji dengan meluas, tetapi siput lain yang turut dimakan jarang mendapat perhatian.

Kajian ini juga menilai unsur toksik, menjadikannya rujukan yang berguna tentang manfaat dan risiko memakan siput laut.

Kaedah Kajian

Tiga spesies siput turban dari utara New South Wales dianalisis untuk komposisi proksimat (abu, lembapan, protein dan lipid), profil asid lemak menggunakan kromatografi gas, serta kandungan mineral dan unsur surih, termasuk logam toksik dan metaloid.

Dapatan Utama

1. Protein tinggi: 16.0% hingga 18.5%

Ketiga-tiga spesies mempunyai kandungan protein yang agak tinggi dalam isinya, iaitu 16.0% hingga 18.5% berat segar. Nilai ini setanding dengan protein dalam kebanyakan ikan.

2. Lipid berbeza antara spesies

L. torquata mempunyai kandungan lipid yang jauh lebih tinggi (8.5% w/w) berbanding L. undulata (5.2% w/w), manakala T. militaris (5.6% w/w) tidak berbeza dengan ketara daripada kedua-duanya.

3. Profil asid lemak dan nisbah omega-3 kepada omega-6

Tiada perbezaan ketara dalam asid lemak tak tepu tunggal (MUFA), dengan purata sekitar 14% daripada jumlah asid lemak dalam ketiga-tiga spesies. Asid lemak tepu (SFA) jauh lebih tinggi dalam T. militaris (41%), manakala asid lemak politaktepu (PUFA) jauh lebih tinggi dalam L. undulata (46%).

Nisbah asid lemak n-3 kepada n-6 berjulat antara 1.1 (T. militaris) hingga 1.4 (L. torquata). Penyelidik menyatakan nisbah ini baik dan setanding dengan gastropod bernilai tinggi yang lain.

4. Sumber zink, selenium dan besi; logam toksik di bawah had

Keputusan menunjukkan ketiga-tiga spesies merupakan sumber unsur penting yang baik seperti zink, selenium dan besi. Di lokasi kajian, logam toksik dan metaloid berada di bawah piawaian keselamatan yang disyorkan. Penyelidik merumuskan bahawa siput turban sesuai sebagai makanan berkhasiat untuk manusia.

Konteks Pemakanan Am

Sebagai konteks am, selenium ialah mineral surih yang penting untuk sistem antioksidan badan, manakala zink penting untuk sistem imun dan penyembuhan luka. Makanan laut, termasuk moluska, ialah antara sumber semula jadi yang baik bagi kedua-dua mineral ini. Nisbah omega-3 kepada omega-6 yang lebih tinggi sering dianggap lebih baik dalam diet moden yang cenderung tinggi omega-6.

Soalan Lazim

Adakah siput turban terdapat di Malaysia? Keluarga Turbinidae terdapat di perairan tropika termasuk Asia Tenggara, tetapi spesies dalam kajian ini dari Australia. Bolehkah dapatan ini digunakan untuk siput laut Malaysia? Hanya sebagai gambaran umum; kajian spesies tempatan diperlukan.

Mengapa logam toksik perlu diuji? Gastropod laut boleh mengumpul logam daripada persekitaran, jadi paras selamat di satu lokasi tidak menjamin keselamatan di lokasi lain.

Perbincangan

Kajian ini juga menunjukkan bahawa spesies yang berkait rapat boleh mempunyai profil asid lemak yang agak berbeza. Contohnya, T. militaris lebih tinggi lemak tepu, manakala L. undulata lebih tinggi lemak politaktepu. Ini mengingatkan bahawa nilai pemakanan siput laut tidak boleh digeneralisasikan daripada satu spesies sahaja. Selain itu, kajian seperti ini menunjukkan nilai menilai sumber makanan laut yang kurang dikenali, kerana ia boleh mempelbagaikan bekalan protein dan mengurangkan tekanan ke atas spesies popular yang sudah ditangkap secara berlebihan.

Implikasi Kepada Pengguna dan Industri di Malaysia

Walaupun kajian ini dijalankan di Australia, ia memberi contoh bagaimana siput laut yang kurang dikenali boleh menjadi sumber protein, omega-3 dan mineral. Malaysia mempunyai pelbagai jenis siput laut yang dimakan secara tradisional, dan kajian seumpama ini wajar dijalankan untuk spesies tempatan.

Bagi industri, siput laut berpotensi dijadikan produk makanan laut bernilai tambah, dengan syarat penuaian diurus secara mampan dan keselamatan logam berat dipantau.

Batasan Kajian

Keputusan keselamatan logam toksik hanya terpakai kepada lokasi kajian. Abstrak tidak memberikan nilai angka bagi zink, selenium dan besi. Bilangan sampel dan musim persampelan juga tidak dinyatakan dalam abstrak.

Langkah Praktikal

Pastikan siput laut dikutip dari kawasan yang bersih dan dibenarkan. Bersihkan dan masak sehingga masak sepenuhnya. Bagi penyelidik dan agensi tempatan, kajian nutrien dan keselamatan siput laut Malaysia boleh membantu mempromosikan sumber makanan laut ini.

Ringkasan Angka Penting

• Protein: 16.0–18.5% berat segar.
• Lipid: 8.5% (L. torquata), 5.6% (T. militaris), 5.2% (L. undulata).
• MUFA: sekitar 14% bagi semua spesies.
• SFA tertinggi: 41% (T. militaris); PUFA tertinggi: 46% (L. undulata).
• Nisbah n-3/n-6: 1.1–1.4.

Kesimpulan

Tiga spesies siput turban dari Australia mengandungi 16.0–18.5% protein, nisbah omega-3 kepada omega-6 yang baik (1.1–1.4), serta zink, selenium dan besi, dengan logam toksik di bawah had keselamatan di lokasi kajian.

Sumber Rujukan

Ab Lah, R. et al. (2017). Investigation of nutritional properties of three species of marine turban snails for human consumption. Food Science and Nutrition, 5(1), 14–30. DOI: 10.1002/FSN3.360

Pautan SciSpace: https://scispace.com/papers/investigation-of-nutritional-properties-of-three-species-of-3epcjec45e

Kata Kunci

siput laut, siput turban, protein, omega-3, zink, selenium, gastropod