Pengenalan

Nama kajian: Heavy Metal Levels and Risk Assessment from Consumption of Marine Fish in Peninsular Malaysia

Objektif: Menentukan kepekatan logam berat dan menilai risiko kesihatan dalam tisu boleh dimakan ikan laut yang biasa dimakan di seluruh Semenanjung Malaysia.

Negara kajian: Malaysia (Semenanjung Malaysia).

Ikan merupakan antara sumber protein utama di Malaysia. Namun, logam berat yang dilepaskan oleh aktiviti manusia boleh terkumpul dalam organisma laut melalui rantai makanan. Sesetengah logam seperti zink, kuprum dan selenium sebenarnya nutrien penting, manakala yang lain seperti kadmium dan plumbum tidak mempunyai fungsi dalam badan dan boleh memudaratkan.

Kajian oleh Wan Azmi dan rakan-rakan ini merupakan antara tinjauan paling luas di Semenanjung Malaysia, melibatkan 296 sampel daripada 46 spesies ikan laut yang dikumpul dari pelabuhan pendaratan ikan utama.

Mengapa Kajian Ini Penting

Data logam berat dalam ikan tempatan diperlukan untuk memastikan keselamatan makanan dan memberi keyakinan kepada pengguna. Tinjauan berskala besar meliputi banyak spesies dan lokasi memberi gambaran yang lebih menyeluruh berbanding kajian kecil di satu kawasan.

Kajian ini juga mengukur logam yang jarang dinilai seperti antimoni dan timah, selain logam yang lazim dikaji.

Kaedah Kajian

Sampel ikan dikumpul dari pelabuhan pendaratan ikan utama di seluruh Semenanjung Malaysia. Sembilan logam diukur, iaitu selenium (Se), kadmium (Cd), plumbum (Pb), kuprum (Cu), zink (Zn), antimoni (Sb), timah (Sn), kromium (Cr) dan mangan (Mn). Sampel dicerna menggunakan sistem pencernaan gelombang mikro Multiwave 3000 dan dianalisis dengan ICP-MS ELAN 9000. Penilaian risiko menggunakan anggaran pengambilan mingguan (EWI), hasil bahagi bahaya (HQ) dan indeks bahaya (HI).

Dapatan Utama

1. Zink paling tinggi, antimoni paling rendah

Kepekatan logam dalam sampel ikan didominasi oleh zink, diikuti timah, selenium, kuprum, mangan, kromium, plumbum, kadmium dan antimoni. Julatnya ialah antara 15.9612 mg/kg (zink) hingga 0.0002 mg/kg (antimoni) berat basah.

Zink dan selenium yang tinggi sebenarnya menunjukkan ikan sebagai sumber mineral penting, manakala logam toksik seperti kadmium dan plumbum berada di hujung bawah senarai.

2. Gelama panjang (Otolithoides biauritus) paling rendah logam

Antara spesies yang dikaji, Otolithoides biauritus menunjukkan kepekatan paling rendah bagi semua logam kecuali plumbum.

3. Semua EWI di bawah PTWI

Anggaran pengambilan mingguan bagi semua sampel berada di bawah pengambilan mingguan toleransi sementara (PTWI) yang ditetapkan oleh JECFA FAO/WHO.

4. HQ dan HI kurang daripada 1 bagi semua spesies

Keputusan penilaian risiko menunjukkan nilai HQ dan HI kurang daripada 1 bagi semua spesies ikan. Penyelidik merumuskan bahawa pendedahan kepada logam yang dikaji menimbulkan risiko bukan karsinogenik yang rendah, dan ikan tersebut dianggap selamat untuk dimakan.

Konteks Pemakanan Am

Selenium dalam ikan dipercayai turut membantu mengurangkan kesan toksik merkuri, satu sebab mengapa penilaian risiko ikan semakin mengambil kira nutrien dan bahan pencemar secara bersama. (Konteks am, bukan dapatan kajian.)

Perbincangan

Kajian berskala besar seperti ini penting kerana ia meliputi pelbagai spesies dan lokasi pendaratan ikan, jadi ia lebih mewakili bekalan ikan sebenar di pasaran Semenanjung Malaysia. Dapatan bahawa semua nilai HQ dan HI kurang daripada 1 selaras dengan pandangan umum bahawa ikan laut merupakan makanan yang berkhasiat dan selamat apabila dimakan dalam jumlah biasa. Namun, kajian ini tidak memasukkan merkuri, iaitu logam yang paling sering dikaitkan dengan ikan. Oleh itu, keputusan ini wajar dibaca bersama kajian lain yang menilai merkuri dalam ikan tempatan, seperti kajian dalam kalangan wanita usia reproduktif di Selangor, untuk mendapat gambaran yang lengkap.

Implikasi Kepada Pengguna dan Industri di Malaysia

Dapatan ini memberi jaminan kepada pengguna bahawa ikan laut yang biasa dimakan di Semenanjung Malaysia secara umumnya selamat dari segi logam berat yang dikaji. Ia juga menyokong peranan ikan sebagai sumber mineral seperti zink dan selenium.

Bagi industri perikanan, keputusan ini boleh digunakan untuk menyokong keyakinan pasaran, termasuk pasaran eksport, sambil meneruskan pemantauan berkala.

Batasan Kajian

Kajian ini tidak memasukkan merkuri dan arsenik dalam senarai logam yang dilaporkan dalam abstrak. Penilaian risiko juga bergantung kepada anggaran pengambilan purata, jadi pengguna tegar mungkin mempunyai pendedahan yang lebih tinggi. Abstrak tidak memperincikan nilai bagi setiap spesies.

Langkah Praktikal

Teruskan memakan pelbagai jenis ikan laut sebagai sebahagian daripada diet seimbang. Beli ikan daripada sumber yang dipercayai dan pelbagaikan spesies serta lokasi asal ikan untuk mengurangkan pendedahan kepada mana-mana satu sumber pencemaran.

Soalan Lazim

Adakah zink dan selenium dalam ikan berbahaya? Pada paras yang dilaporkan, kedua-duanya ialah mineral penting untuk badan. Kajian ini mendapati semua pengambilan mingguan logam yang dikaji berada di bawah had toleransi.

Mengapa HQ dan HI penting? HQ menilai risiko bagi satu logam, manakala HI menggabungkan beberapa logam. Nilai kurang daripada 1 menunjukkan risiko bukan karsinogenik yang rendah.

Persoalan Untuk Kajian Lanjutan

Kajian lanjutan boleh memasukkan merkuri dan arsenik organik, menilai pengguna tegar seperti komuniti nelayan, dan memantau perubahan paras logam dari tahun ke tahun di pelabuhan pendaratan utama.

Ringkasan Angka Penting

• Sampel: 296 ikan daripada 46 spesies.
• Logam dikaji: 9 (Se, Cd, Pb, Cu, Zn, Sb, Sn, Cr, Mn).
• Julat: 15.9612 mg/kg (Zn) hingga 0.0002 mg/kg (Sb) berat basah.
• HQ dan HI: kurang daripada 1 bagi semua spesies.

Kesimpulan

Tinjauan 296 sampel daripada 46 spesies ikan laut di Semenanjung Malaysia mendapati pengambilan mingguan semua logam di bawah PTWI dan risiko bukan karsinogenik yang rendah, dengan zink sebagai mineral paling dominan.

Nota Untuk Pembaca

Artikel ini meringkaskan abstrak kajian sahaja. Bahagian Konteks Pemakanan Am, Perbincangan, Soalan Lazim dan Langkah Praktikal ialah konteks am yang ditambah, bukan dapatan kajian. Pembaca disarankan merujuk teks penuh kajian untuk nilai terperinci dan kaedah lengkap, serta mendapatkan nasihat profesional kesihatan bagi keperluan individu.

Sumber Rujukan

Wan Azmi, W.N.F. et al. (2019). Heavy Metal Levels and Risk Assessment from Consumption of Marine Fish in Peninsular Malaysia. Journal of Environmental Protection, 10(11), 1450–1471. DOI: 10.4236/JEP.2019.1011086

Pautan SciSpace: https://scispace.com/papers/heavy-metal-levels-and-risk-assessment-from-consumption-of-dygi8y7et3

Kata Kunci

logam berat, ikan laut, penilaian risiko, zink, selenium, Semenanjung Malaysia