Pengenalan

Nama kajian: A Comparative Study on Physicochemical Characteristics of Raw Goat Milk Collected from Different Farms in Malaysia

Objektif: Menentukan komposisi fizikal dan kimia susu kambing yang dihasilkan oleh lapan ladang tempatan di kawasan tengah Malaysia, serta mengaitkannya dengan baka kambing dan jenis makanan ternakan.

Negara kajian: Malaysia (lapan ladang di kawasan tengah Semenanjung).

Susu kambing semakin popular di Malaysia. Ia dijual segar, dipasteur atau dijadikan produk seperti yogurt dan sabun. Namun, pengguna dan pengusaha jarang mendapat maklumat tentang sejauh mana kandungan nutrien susu kambing tempatan berbeza dari satu ladang ke ladang lain. Perbezaan baka, makanan ternakan dan pengurusan ladang boleh mengubah kandungan lemak, protein dan pepejal susu.

Kajian oleh Syarifah Hazirah Syd Jaafar dan rakan-rakan dari Universiti Sains Islam Malaysia ini membandingkan susu mentah daripada lapan ladang kambing di kawasan tengah Malaysia. Empat ladang menternak kambing jenis Saanen dan empat lagi menternak kambing jenis Jamnapari atau kacukannya. Kajian ini memberi gambaran sebenar tentang variasi kualiti susu kambing yang sampai kepada pengguna tempatan.

Mengapa Kajian Ini Penting

Industri susu kambing di Malaysia kebanyakannya diusahakan oleh penternak kecil dan sederhana. Tanpa data komposisi yang jelas, sukar untuk menetapkan harga berasaskan kualiti, membangunkan produk hiliran yang konsisten, atau memberi nasihat makanan ternakan yang tepat kepada penternak.

Kajian ini juga penting kerana ia mengaitkan komposisi susu dengan bahan makanan yang diberi. Jika makanan tertentu boleh meningkatkan lemak dan protein susu, penternak berpeluang menaikkan nilai produk mereka melalui perubahan pengurusan yang agak mudah.

Kaedah Kajian

Susu mentah dikumpul daripada lapan ladang. Ladang F1 hingga F4 menternak kambing jenis Saanen, manakala F5 hingga F8 menternak kambing jenis Jamnapari atau kacukannya. Makanan asas di semua ladang ialah rumput Napier segar atau silaj, pelet makanan dan dedak. Dua ladang, iaitu F5-JK dan F6-JPEC, turut memberi tambahan produk berasaskan soya.

Kandungan pepejal keseluruhan, bahan kering dan komposisi proksimat susu serta makanan ternakan di setiap ladang dianalisis. Keputusan dinilai menggunakan analisis komponen utama untuk melihat corak hubungan antara ladang, baka dan makanan.

Dapatan Utama

1. Susu Jamnapari mempunyai pepejal keseluruhan paling tinggi

Susu daripada kambing kacukan Jamnapari mencatatkan kandungan pepejal keseluruhan tertinggi, iaitu antara 11.81% hingga 17.54%. Sebagai perbandingan, susu daripada ladang Saanen dan kacukan Saanen mempunyai pepejal keseluruhan antara 10.95% hingga 14.63%.

Pepejal keseluruhan merangkumi lemak, protein, laktosa dan mineral. Nilai yang lebih tinggi bermakna susu lebih ‘pekat’ dari segi nutrien, dan biasanya memberi hasil yang lebih baik apabila diproses menjadi yogurt atau keju.

2. Tiga ladang Jamnapari unggul dalam lemak dan protein

Kambing jenis Jamnapari dari ladang F5-JK, F6-JPEC dan F8-JC menghasilkan susu dengan kandungan lemak dan protein yang jauh lebih tinggi berbanding ladang lain. Kandungan lemak masing-masing ialah 7.36%, 7.14% dan 6.59%, manakala kandungan protein ialah 5.08%, 6.19% dan 4.23%.

Angka lemak sekitar 7% ini jauh melebihi julat lazim susu lembu. Bagi pengusaha produk tenusu, susu sebegini sesuai untuk produk yang memerlukan kandungan lemak tinggi.

3. Saanen dari satu ladang setanding dari segi protein

Walaupun secara umum Jamnapari lebih tinggi, susu kambing jenis Saanen dari ladang F4-SBC mempunyai kandungan protein 4.34%, iaitu setanding dengan ladang Jamnapari F8-JC (4.23%). Ini menunjukkan baka bukan satu-satunya faktor; pengurusan dan makanan di ladang tertentu juga memainkan peranan.

4. Abu dan karbohidrat hampir sama tanpa mengira baka

Kandungan abu (mineral keseluruhan) dalam susu berada antara 0.67% hingga 0.86%, manakala karbohidrat (terutamanya laktosa) antara 3.26% hingga 4.71%, tanpa mengira baka kambing. Ini bermakna perbezaan utama antara ladang lebih tertumpu pada lemak dan protein, bukan pada mineral atau gula susu.

5. Tambahan produk soya dikaitkan dengan lemak dan protein lebih tinggi

Dua ladang yang memberi tambahan produk berasaskan soya, iaitu F5-JK dan F6-JPEC, termasuk dalam kumpulan dengan lemak dan protein susu tertinggi. Penyelidik merumuskan bahawa pemberian produk soya kelihatan memberi pengaruh positif terhadap lemak dan protein susu kambing jenis Jamnapari.

Perlu diingat bahawa ini ialah pemerhatian antara ladang, bukan ujian terkawal, jadi faktor lain di ladang tersebut mungkin turut menyumbang.

Konteks Pemakanan Am

Secara umum, susu kambing mengandungi protein, lemak dan kalsium yang setanding dengan susu lembu, tetapi saiz globul lemaknya lebih kecil. Ramai pengguna memilih susu kambing atas sebab rasa atau kepercayaan tradisional. Walau bagaimanapun, susu kambing tetap mengandungi laktosa, jadi ia bukan pengganti yang sesuai bagi individu yang tidak toleran laktosa tanpa nasihat profesional kesihatan.

Implikasi Kepada Pengguna dan Industri di Malaysia

Bagi pengguna, dapatan ini menunjukkan bahawa susu kambing tempatan boleh berbeza dengan ketara mengikut ladang. Label yang menyatakan kandungan lemak dan protein akan membantu pengguna membuat pilihan yang lebih tepat.

Bagi penternak, kajian ini memberi petunjuk bahawa pemilihan baka dan penambahbaikan makanan ternakan, contohnya penggunaan sumber protein seperti produk soya, berpotensi meningkatkan nilai susu. Agensi seperti Jabatan Perkhidmatan Veterinar dan MARDI boleh menggunakan data seperti ini untuk menetapkan piawaian kualiti dan sistem bayaran berdasarkan komposisi.

Batasan Kajian

Kajian ini melibatkan lapan ladang di kawasan tengah Malaysia sahaja dan tidak menyatakan bilangan sampel atau tempoh kajian dalam abstrak. Kesan makanan soya juga tidak diuji secara terkawal. Peringkat laktasi kambing, yang diketahui mempengaruhi komposisi susu, tidak dinyatakan sebagai faktor dalam abstrak.

Langkah Praktikal

Penternak boleh menghantar sampel susu secara berkala untuk analisis lemak dan protein, merekod jenis makanan yang diberi, dan membandingkan keputusan dari bulan ke bulan. Perubahan makanan sebaiknya dibuat secara berperingkat dengan nasihat pegawai veterinar atau pakar pemakanan ternakan.

Ringkasan Angka Penting

• Pepejal keseluruhan susu Jamnapari: 11.81–17.54%; Saanen: 10.95–14.63%.
• Lemak susu ladang Jamnapari terbaik: 7.36%, 7.14% dan 6.59%.
• Protein susu ladang Jamnapari terbaik: 5.08%, 6.19% dan 4.23%; Saanen F4-SBC: 4.34%.
• Abu: 0.67–0.86%; karbohidrat: 3.26–4.71%.

Kesimpulan

Susu kambing tempatan berbeza dengan ketara antara ladang. Kambing jenis Jamnapari, terutamanya di ladang yang memberi tambahan produk soya, menghasilkan susu dengan pepejal, lemak dan protein yang lebih tinggi, manakala kandungan abu dan karbohidrat hampir sama bagi semua baka.

Sumber Rujukan

Syd Jaafar, S.H., Hashim, R., Hassan, Z. & Arifin, N. (2018). A Comparative Study on Physicochemical Characteristics of Raw Goat Milk Collected from Different Farms in Malaysia. Tropical Life Sciences Research, 29(1), 195–212. DOI: 10.21315/TLSR2018.29.1.13

Pautan SciSpace: https://scispace.com/papers/a-comparative-study-on-physicochemical-characteristics-of-lq1zobly8w

Kata Kunci

susu kambing, Jamnapari, Saanen, lemak susu, protein susu, makanan ternakan, Malaysia