Pengenalan

Nama kajian: Qualitative and Semi-Quantitative Testing and Analysis of Sugar Content in Several Sweetened Beverages

Objektif: Menganalisis kandungan gula pelbagai minuman manis melalui ujian makmal berperingkat, serta menggunakan pendekatan perlombongan data untuk mengelaskan sampel.

Negara kajian: Tidak dinyatakan dalam abstrak.

Populariti dan kemudahan mendapatkan minuman manis telah menyumbang kepada peningkatan risiko penyakit metabolik. Banyak minuman dijual dalam pelbagai kategori, daripada minuman tenaga hingga teh dan kopi sedia diminum, dengan label pemakanan yang berbeza-beza tahap ketepatannya.

Kajian oleh Fahrurozi dan rakan-rakan pada tahun 2026 ini menguji 53 sampel minuman manis yang mudah didapati di pasaran dan kerap diminum oleh masyarakat. Kajian ini menggabungkan ujian makmal ringkas dengan teknik perlombongan data untuk mengelaskan minuman berdasarkan kandungan gulanya.

Mengapa Kajian Ini Penting

Ujian gula menggunakan peralatan makmal canggih seperti HPLC memerlukan kos tinggi. Kaedah ringkas seperti jalur ujian glukosa dan refraktometer boleh digunakan untuk saringan awal secara lebih murah dan cepat.

Kajian ini juga menyemak ketepatan label pemakanan, termasuk produk yang langsung tidak menyatakan kandungan gula walaupun ia sebenarnya tinggi gula.

Kaedah Kajian

Sebanyak 53 sampel dipilih kerana mudah didapati di pasaran dan kerap diminum masyarakat, lalu dikelaskan kepada sembilan kategori oleh pakar. Analisis kualitatif menggunakan jalur kertas ujian glukosa untuk mengesan kehadiran glukosa, manakala analisis separa kuantitatif menggunakan refraktometer untuk menganggar jumlah kandungan gula berdasarkan lengkung piawai. Data kemudian dianalisis menggunakan algoritma pengelompokan K-Medoids.

Dapatan Utama

1. 33 daripada 53 sampel mengandungi glukosa

Keputusan kualitatif menunjukkan 33 sampel mengandungi glukosa, manakala 20 sampel tidak. Ketiadaan glukosa tidak semestinya bermaksud minuman tidak manis, kerana minuman boleh dimaniskan dengan gula lain atau pemanis bukan berkhasiat.

2. Gula sebenar sering melebihi nilai label

Analisis separa kuantitatif mendapati anggaran jumlah kandungan gula sering melebihi nilai yang dinyatakan pada label pembungkusan, terutamanya bagi minuman suplemen kesihatan, kopi sedia diminum dan teh sedia diminum.

Dapatan ini menarik kerana minuman suplemen kesihatan biasanya dipasarkan dengan imej sihat, namun kandungan gulanya mungkin lebih tinggi daripada yang disangka pengguna.

3. Ada produk tidak menyatakan kandungan gula langsung

Beberapa sampel tidak mempunyai maklumat kandungan gula pada pembungkusan walaupun menunjukkan tahap gula yang tinggi. Ini menyukarkan pengguna membuat pilihan berdasarkan maklumat.

4. Minuman tenaga paling tinggi gula

Anggaran jumlah gula tertinggi diperhatikan dalam kategori minuman tenaga, diikuti teh sedia diminum dan jus buah. Kedudukan jus buah dalam senarai tiga teratas juga mengingatkan bahawa minuman berasaskan buah tidak semestinya rendah gula.

5. Tiga kelompok minuman dikenal pasti

Penilaian Silhouette Score menentukan tiga kelompok adalah optimum. Kelompok pertama terdiri daripada semua sampel tanpa glukosa, manakala dua kelompok lain memisahkan sampel yang mengandungi glukosa kepada kumpulan gula tinggi dan gula rendah. Penyelidik merumuskan bahawa perlombongan data berpotensi meningkatkan analisis kandungan gula.

Implikasi Kepada Pengguna dan Industri di Malaysia

Pasaran Malaysia juga dipenuhi dengan minuman tenaga, kopi dan teh sedia diminum, jus berbotol serta minuman kesihatan. Kajian ini mengingatkan pengguna supaya tidak menilai minuman berdasarkan imej ‘sihat’ sahaja, sebaliknya menyemak label dan memilih saiz kecil.

Bagi agensi penguatkuasaan dan makmal tempatan, kaedah saringan murah seperti refraktometer boleh digunakan untuk pemantauan awal sebelum ujian makmal yang lebih tepat dijalankan pada produk yang mencurigakan.

Batasan Kajian

Refraktometer mengukur jumlah pepejal terlarut, bukan gula semata-mata, jadi anggaran boleh terjejas oleh bahan lain seperti asid atau protein. Jalur glukosa pula hanya mengesan glukosa, bukan sukrosa atau fruktosa. Abstrak juga tidak memberikan nilai gula dalam bentuk angka atau menyatakan negara kajian. Nama jurnal tidak dipaparkan dalam rekod, walaupun DOI menunjukkan ia diterbitkan dalam BIO Web of Conferences.

Langkah Praktikal

Pengguna boleh mengutamakan air kosong, mengehadkan minuman tenaga, dan membandingkan label antara jenama sebelum membeli. Jika sesuatu minuman manis tidak menyatakan kandungan gula, anggaplah ia mungkin tinggi gula dan ambil secara sederhana.

Konteks Pemakanan Am

Pertubuhan Kesihatan Sedunia mengesyorkan pengambilan gula bebas kurang daripada 10% daripada jumlah tenaga harian, dan sebaik-baiknya kurang daripada 5%, iaitu kira-kira 25 g atau enam sudu teh sehari bagi orang dewasa. Gula bebas termasuk gula yang ditambah ke dalam makanan dan minuman serta gula dalam madu, sirap dan jus buah. Sebagai panduan kasar, satu sudu teh gula bersamaan kira-kira 4 g.

Soalan Lazim

Adakah minuman suplemen kesihatan sentiasa rendah gula? Tidak semestinya. Kajian ini mendapati kandungan gula sebenar minuman suplemen kesihatan sering melebihi label. Adakah jus buah lebih baik daripada minuman bergas? Jus buah membekalkan sebahagian vitamin, tetapi gula dalam jus tetap dikira sebagai gula bebas, jadi pengambilannya juga wajar dihadkan.

Perbincangan

Kajian ini menarik kerana menggabungkan kaedah makmal yang mudah dengan analisis data moden. Pendekatan ini sesuai untuk institusi yang mempunyai bajet terhad, seperti makmal universiti atau agensi tempatan, kerana ia membolehkan saringan banyak sampel dalam masa singkat. Produk yang menunjukkan bacaan mencurigakan kemudian boleh dihantar untuk analisis HPLC yang lebih tepat. Dapatan bahawa produk kesihatan dan minuman sedia diminum sering melebihi label juga memberi petunjuk kategori yang wajar diberi keutamaan dalam pemantauan.

Ringkasan Angka Penting

• 53 sampel dalam 9 kategori minuman.
• 33 sampel positif glukosa; 20 sampel negatif.
• Gula tertinggi: minuman tenaga, diikuti teh sedia diminum dan jus buah.
• Gula melebihi label: minuman suplemen kesihatan, kopi dan teh sedia diminum.
• 3 kelompok optimum melalui K-Medoids.

Kesimpulan

Ujian 53 minuman manis mendapati kandungan gula sering melebihi label, terutamanya bagi minuman suplemen kesihatan dan kopi serta teh sedia diminum, dengan minuman tenaga mencatatkan anggaran gula tertinggi.

Sumber Rujukan

Fahrurozi, A. et al. (2026). Qualitative and Semi-Quantitative Testing and Analysis of Sugar Content in Several Sweetened Beverages. DOI: 10.1051/bioconf/202621901004

Pautan SciSpace: https://scispace.com/papers/qualitative-and-semi-quantitative-testing-and-analysis-of-3310rmprr4jh

Kata Kunci

minuman manis, refraktometer, minuman tenaga, ketepatan label, kopi sedia diminum, perlombongan data