Pengenalan

Nama kajian: Determination of elemental, phenolic, antioxidant and flavonoid properties of Lemon grass (Cymbopogon citratus Stapf)

Objektif: Menganalisis kandungan unsur, fenolik, antioksidan dan flavonoid serai yang lazim digunakan untuk membuat teh, serta kesan suhu rendaman.

Negara kajian: Ghana.

Serai bukan sahaja bahan wajib dalam masakan Melayu, malah turut dijadikan minuman. Air serai atau teh serai, sama ada diminum panas atau sejuk, sering dikaitkan dengan rasa segar dan aroma yang menenangkan. Namun, apakah sebenarnya kandungan mineral dan sebatian bioaktif dalam teh serai, dan adakah cara menyediakannya memberi perbezaan?

Kajian oleh Godwin dan rakan-rakan dari Ghana Atomic Energy Commission ini menganalisis serai yang lazim digunakan untuk membuat teh di Ghana, dari lima lokasi berbeza, dan membandingkan rendaman sejuk dengan rendaman panas.

Mengapa Kajian Ini Penting

Teh herba sering dianggap sihat, tetapi kandungan sebenar dalam cawan bergantung kepada cara ia disediakan. Membandingkan rendaman sejuk dan panas memberi panduan praktikal kepada pengguna yang ingin mendapatkan manfaat maksimum.

Kajian ini juga menunjukkan bagaimana lokasi tanaman mempengaruhi kandungan mineral, yang penting bagi pengeluar yang mendapatkan bahan mentah dari pelbagai kawasan.

Kaedah Kajian

Serai dari lima lokasi dianalisis untuk kandungan kalium (K), klorin (Cl), kalsium (Ca), magnesium (Mg), mangan (Mn), aluminium (Al), kuprum (Cu) dan natrium (Na) menggunakan analisis pengaktifan neutron instrumental. Jumlah fenolik, aktiviti antioksidan dan flavonoid diukur menggunakan kaedah piawai bagi rendaman sejuk dan rendaman panas.

Dapatan Utama

1. Kalium mineral paling banyak, kuprum paling sedikit

Daripada lapan unsur yang dianalisis, kalium merupakan unsur paling banyak manakala kuprum paling sedikit. Kepekatan kesemua lapan unsur ini berbeza dari satu lokasi ke lokasi lain.

Perbezaan mengikut lokasi menunjukkan bahawa tanah dan persekitaran tempat serai ditanam mempengaruhi kandungan mineralnya.

2. Rendaman panas menghasilkan lebih banyak fenolik

Jumlah fenolik dalam rendaman sejuk ialah antara 1.3 hingga 4.7 mg setara asid galik (GAE)/g berat kering, manakala dalam rendaman panas ialah 2.6 hingga 7.3 mg GAE/g. Ini menunjukkan rendaman panas mengekstrak lebih banyak sebatian fenolik daripada serai.

3. Flavonoid juga lebih tinggi dalam rendaman panas

Kepekatan jumlah flavonoid ialah 6.9 hingga 11.3 µg/g setara kuersetin bagi rendaman sejuk, dan 6.9 hingga 12.9 µg/g bagi rendaman panas. Nilai maksimum dalam rendaman panas lebih tinggi.

4. Aktiviti antioksidan dan kepentingan merebus

Aktiviti antioksidan jumlah dilaporkan antara 65.4% hingga 81.3% bagi kedua-dua rendaman sejuk dan panas. Penyelidik merumuskan bahawa suhu rendaman memberi kesan ketara terhadap fenol, antioksidan dan flavonoid, dan menekankan kepentingan merebus teh serai supaya sebatian fenol mudah dan kompleks terlarut lebih cepat.

Perlu dicatat bahawa julat aktiviti antioksidan dalam abstrak adalah sama bagi kedua-dua kaedah, jadi perbezaan antioksidan perlu disemak dengan teks penuh.

Konteks Pemakanan Am

Kalium ialah mineral penting untuk keseimbangan cecair dan fungsi otot. Walaupun teh serai mengandungi kalium, jumlah yang diperoleh daripada secawan teh bergantung kepada kuantiti serai dan cara penyediaan.

Perbincangan

Dapatan bahawa rendaman panas mengekstrak lebih banyak fenolik dan flavonoid adalah konsisten dengan prinsip bahawa suhu tinggi meningkatkan keterlarutan dan kadar pengekstrakan sebatian. Dalam kes ini, julat fenolik dalam rendaman panas hampir dua kali ganda berbanding rendaman sejuk pada had bawahnya.

Variasi mineral mengikut lokasi pula mengingatkan bahawa teh herba bukan produk yang seragam. Kandungannya bergantung kepada tanah, iklim dan amalan penanaman. Bagi pengeluar, mendapatkan bahan mentah dari sumber yang konsisten membantu mengekalkan kualiti produk.

Soalan Lazim

Adakah air serai sejuk tidak berkhasiat? Air serai sejuk masih mengandungi fenolik dan flavonoid, tetapi kajian ini menunjukkan kandungannya lebih rendah berbanding rendaman panas. Air serai yang direbus kemudian disejukkan boleh memberikan yang terbaik daripada kedua-duanya.

Bahagian serai mana yang digunakan? Abstrak menyebut serai yang lazim digunakan untuk membuat teh di Ghana, tetapi tidak memperincikan bahagian tumbuhan. Di Malaysia, batang dan daun serai kedua-duanya digunakan untuk minuman.

Nota Untuk Pembaca

Artikel ini berdasarkan abstrak kajian dari Ghana. Nilai angka bagi setiap mineral tidak dinyatakan dalam abstrak, dan julat aktiviti antioksidan yang sama bagi kedua-dua kaedah rendaman mungkin salah cetak. Kandungan serai yang ditanam di Malaysia mungkin berbeza disebabkan oleh tanah, iklim dan varieti. Dapatan tentang manfaat merebus berkaitan dengan pengekstrakan sebatian, bukan kesan kesihatan pada manusia.

Implikasi Kepada Pengguna dan Industri di Malaysia

Bagi pengguna di Malaysia, kajian ini menyokong amalan tradisional merebus serai untuk membuat minuman, kerana rendaman panas mengekstrak lebih banyak fenolik dan flavonoid. Air serai yang direbus kemudian disejukkan masih mengekalkan sebatian yang telah diekstrak.

Bagi pengusaha minuman serai botol, kaedah ekstraksi panas mungkin lebih sesuai untuk menghasilkan produk yang lebih kaya sebatian bioaktif.

Batasan Kajian

Kajian ini menggunakan serai dari Ghana, dan nilai angka bagi setiap mineral tidak dinyatakan dalam abstrak. Abstrak juga melaporkan julat aktiviti antioksidan yang sama bagi kedua-dua rendaman, yang mungkin salah cetak.

Langkah Praktikal

Untuk menyediakan air serai di rumah, ketuk batang serai supaya pecah, rebus dalam air selama beberapa minit, kemudian tapis. Minum tanpa gula atau dengan sedikit madu, dan boleh disejukkan untuk diminum sebagai minuman segar.

Ringkasan Angka Penting

• Lapan unsur dianalisis; kalium paling banyak, kuprum paling sedikit.
• Fenolik: 1.3–4.7 mg GAE/g (sejuk) berbanding 2.6–7.3 mg GAE/g (panas).
• Flavonoid: 6.9–11.3 µg/g (sejuk) berbanding 6.9–12.9 µg/g (panas).
• Aktiviti antioksidan: 65.4–81.3%.

Kesimpulan

Serai kaya kalium dan kandungan mineralnya berbeza mengikut lokasi. Rendaman panas menghasilkan teh serai dengan lebih banyak fenolik dan flavonoid, menyokong amalan merebus serai untuk dijadikan minuman.

Sumber Rujukan

Godwin, A. et al. (2014). Determination of elemental, phenolic, antioxidant and flavonoid properties of Lemon grass (Cymbopogon citratus Stapf). International Food Research Journal, 21(5), 1971–1979.

Pautan SciSpace: https://scispace.com/papers/determination-of-elemental-phenolic-antioxidant-and-4kpugr8u7e

Kata Kunci

teh serai, Cymbopogon citratus, kalium, fenolik, flavonoid, rendaman panas, Ghana