Pengenalan

Nama kajian: Perbandingan kadar vitamin c pada jeruk lemon, jeruk nipis, jeruk purut, dan jeruk manis menggunakan metode titrasi iodimetri

Objektif: Menentukan dan membandingkan kadar vitamin C dalam beberapa jenis buah sitrus.

Negara kajian: Tidak dinyatakan dalam abstrak (diterbitkan dalam Jurnal Kesehatan Kartika, Universitas Jenderal Achmad Yani, Cimahi).

Buah sitrus merupakan sumber semula jadi vitamin C, yang berperanan sebagai antioksidan, membantu sistem imun, menyokong sintesis kolagen, membantu penyerapan zat besi dan menyumbang kepada penyembuhan luka. Kekurangan vitamin C boleh menyebabkan skurvi, dengan simptom seperti keletihan, anemia, gusi berdarah dan luka lambat sembuh.

Kajian oleh Digna Renny Panduwati yang diterbitkan pada tahun 2026 membandingkan kadar vitamin C dalam empat jenis sitrus yang biasa ditemui di rantau ini: lemon, limau nipis, limau purut dan oren manis. Kesemua sitrus ini juga lazim digunakan dalam masakan dan minuman di Malaysia.

Mengapa Kajian Ini Penting

Analisis kadar vitamin C dalam makanan, terutamanya buah-buahan, penting untuk menentukan sumbangannya kepada keperluan nutrien harian. Limau purut khususnya jarang dikaji dari segi vitamin C kerana ia lebih banyak digunakan untuk aroma daun dan kulitnya.

Kaedah titratan iodimetri yang digunakan juga mudah, tepat dan meluas digunakan, menjadikannya sesuai untuk makmal sekolah, kolej atau industri kecil yang ingin menganalisis vitamin C secara sendiri.

Kaedah Kajian

Kajian menggunakan pendekatan kuantitatif dengan kaedah titratan iodimetri. Sampel terdiri daripada empat jenis buah sitrus: lemon, limau nipis, limau purut dan oren manis. Abstrak tidak menyatakan bilangan sampel, asal buah atau tahap kematangan.

Dapatan Utama

1. Limau nipis mencatatkan vitamin C tertinggi

Hasil analisis menunjukkan kadar vitamin C berbeza antara jenis sitrus, dengan nilai tertinggi ditemui dalam limau nipis, iaitu 0.08 mg setiap 25 g sampel. Dapatan ini menarik kerana limau nipis lazimnya digunakan dalam kuantiti kecil, tetapi ia mungkin menyumbang vitamin C yang setanding atau lebih tinggi berbanding sitrus lain dalam kajian ini.

2. Lemon dan oren manis berada di tempat kedua

Lemon dan oren manis masing-masing mencatatkan 0.06 mg setiap 25 g. Ini menunjukkan bahawa dalam kajian ini, kedua-dua buah ini mempunyai kadar vitamin C yang setara.

3. Limau purut paling rendah

Limau purut mencatatkan kadar vitamin C paling rendah, iaitu 0.05 mg setiap 25 g. Walaupun paling rendah, perbezaannya dengan sitrus lain tidak terlalu besar.

4. Perbezaan dipengaruhi varieti, kematangan dan persekitaran

Penyelidik merumuskan bahawa variasi kandungan vitamin C dipengaruhi oleh perbezaan varieti sitrus, tahap kematangan, serta ciri tanah dan persekitaran tanaman, yang kesemuanya mempengaruhi komposisi kimia setiap buah.

Perlu diingat bahawa nilai yang dilaporkan (0.05–0.08 mg setiap 25 g) jauh lebih rendah daripada nilai lazim vitamin C dalam buah sitrus yang dilaporkan dalam kebanyakan jadual komposisi makanan. Perbezaan ini mungkin berpunca daripada kaedah penyediaan sampel, jadi angka ini lebih sesuai untuk perbandingan relatif dalam kajian ini sahaja.

Konteks Pemakanan Am

Kandungan vitamin C dalam buah sitrus segar biasanya dilaporkan dalam puluhan miligram setiap 100 g dalam jadual komposisi makanan. Nilai sebenar boleh berbeza mengikut kaedah analisis, tahap kematangan, tempoh penyimpanan dan cara sampel disediakan. Kaedah titratan iodimetri adalah mudah dan murah, tetapi boleh dipengaruhi oleh sebatian lain dalam sampel yang turut bertindak balas dengan iodin. Oleh sebab itu, perbandingan angka antara kajian yang menggunakan kaedah berbeza perlu dibuat dengan berhati-hati.

Limau purut pula lebih dikenali kerana daun dan kulitnya yang beraroma, yang digunakan dalam masakan seperti tomyam, rendang dan sambal. Isinya kurang berjus dan sangat masam, jadi ia jarang dimakan atau dijadikan minuman.

Implikasi Kepada Pengguna dan Industri di Malaysia

Bagi pengguna di Malaysia, kajian ini menunjukkan bahawa limau nipis tempatan yang murah dan mudah didapati boleh menjadi sumber vitamin C yang baik, setanding dengan lemon import. Ini relevan kerana lemon biasanya lebih mahal.

Bagi pengusaha minuman, limau nipis boleh dijadikan bahan utama untuk minuman berasaskan sitrus tempatan. Industri kecil juga boleh menggunakan kaedah titratan iodimetri yang mudah untuk kawalan kualiti produk mereka.

Batasan Kajian

Abstrak tidak menyatakan negara, bilangan sampel, bahagian buah yang dianalisis atau sama ada jus atau isi digunakan. Nilai vitamin C yang dilaporkan sangat rendah berbanding nilai rujukan biasa, jadi angka mutlak perlu ditafsirkan dengan berhati-hati. Kajian ini juga tidak menggunakan kaedah HPLC yang lebih spesifik.

Langkah Praktikal

Gunakan limau nipis segar dalam minuman dan masakan sebagai cara mudah menambah vitamin C. Perah limau sejurus sebelum digunakan dan elakkan menyimpan jus terlalu lama. Bagi guru dan pelajar, eksperimen titratan iodimetri seperti dalam kajian ini boleh dijadikan aktiviti makmal untuk membandingkan vitamin C dalam buah-buahan tempatan.

Ringkasan Angka Penting

• Kaedah: titratan iodimetri.
• Limau nipis: 0.08 mg/25 g (tertinggi).
• Lemon dan oren manis: 0.06 mg/25 g.
• Limau purut: 0.05 mg/25 g (terendah).

Nota Untuk Pembaca

Angka vitamin C dalam artikel ini diambil terus daripada abstrak kajian. Pembaca disarankan merujuk teks penuh untuk memahami kaedah penyediaan sampel sebelum membandingkannya dengan sumber lain. Perbezaan kaedah analisis juga boleh menghasilkan angka yang berbeza.

Kesimpulan

Dalam kajian ini, limau nipis mencatatkan kadar vitamin C tertinggi, diikuti lemon dan oren manis, manakala limau purut paling rendah. Perbezaan dipengaruhi oleh varieti, kematangan dan persekitaran, walaupun nilai mutlak yang dilaporkan memerlukan pengesahan.

Sumber Rujukan

Panduwati, D.R. (2026). Perbandingan kadar vitamin c pada jeruk lemon, jeruk nipis, jeruk purut, dan jeruk manis menggunakan metode titrasi iodimetri. Jurnal Kesehatan Kartika, 21(1). DOI: 10.26874/jkkes.v21i1.519

Pautan SciSpace: https://scispace.com/papers/perbandingan-kadar-vitamin-c-pada-jeruk-lemon-jeruk-nipis-mrdcd4fbnfwk

Kata Kunci

vitamin C, limau nipis, limau purut, lemon, oren manis, titratan iodimetri