Pengenalan

Nama kajian: Analysis Of Calcium Levels in Wet and Dried Anchovies at Traditional Markets in Bekasi City

Objektif: Menentukan kandungan kalsium dalam ikan bilis basah dan ikan bilis kering yang dijual di pasar tradisional di Bandar Bekasi.

Negara kajian: Indonesia (Bandar Bekasi).

Ikan bilis merupakan makanan yang sangat popular di Asia Tenggara kerana harganya berpatutan dan mudah digunakan dalam pelbagai masakan. Oleh kerana ikan bilis dimakan bersama tulangnya, ia sering disebut sebagai sumber kalsium yang baik untuk kesihatan tulang dan gigi, fungsi otot dan sistem saraf.

Kajian bertajuk “Analysis Of Calcium Levels in Wet and Dried Anchovies at Traditional Markets in Bekasi City” oleh Safitri dan rakan-rakan (2023) bertujuan menentukan kandungan kalsium dalam ikan bilis basah dan kering yang dijual di pasar tradisional. Kajian ini dijalankan di Indonesia, di Bandar Bekasi.

Mengapa Kajian Ini Penting

Banyak maklumat popular menyatakan ikan bilis kaya kalsium, tetapi kandungan sebenar boleh berbeza mengikut bentuk produk, sama ada basah atau kering, serta cara pemprosesan dan penjualan. Data dari pasar tradisional mencerminkan produk yang sebenarnya dibeli oleh pengguna biasa.

Memahami perbezaan antara ikan bilis basah dan kering membantu pengguna dan pengusaha membuat pilihan yang lebih tepat, terutamanya bagi mereka yang bergantung kepada ikan bilis sebagai sumber kalsium utama.

Kaedah Kajian

Sampel ikan bilis basah dan ikan bilis kering diperoleh dari pasar tradisional di Bandar Bekasi. Kandungan kalsium ditentukan menggunakan kaedah spektrofotometri serapan atom (AAS), dan data dianalisis secara deskriptif.

Dapatan Utama

1. Ikan bilis basah: kalsium 517.56 hingga 653.05 mg/100 g

Kandungan kalsium tertinggi dalam ikan bilis basah ialah 653.05 mg/100 g, manakala yang terendah ialah 517.56 mg/100 g. Julat ini agak sempit, menunjukkan kandungan kalsium dalam ikan bilis basah agak konsisten antara sampel.

2. Ikan bilis kering: julat jauh lebih luas

Bagi ikan bilis kering, kandungan kalsium tertinggi ialah 611.02 mg/100 g dan yang terendah hanya 148.33 mg/100 g. Julat yang sangat luas ini menunjukkan kualiti dan komposisi ikan bilis kering di pasaran sangat berbeza antara satu sampel dengan yang lain.

3. Terdapat perbezaan antara ikan bilis basah dan kering

Keputusan menunjukkan terdapat perbezaan kandungan kalsium antara ikan bilis basah dan kering, dengan ikan bilis basah secara umumnya mencatatkan nilai yang lebih tinggi dalam kajian ini.

4. Kandungan air dan garam mempengaruhi keputusan

Penyelidik menjelaskan bahawa perbezaan ini berlaku kerana kandungan air dan kandungan garam dalam ikan bilis mempengaruhi tinggi rendahnya keputusan analisis kalsium. Ikan bilis kering yang mengandungi banyak garam boleh ‘mencairkan’ kandungan kalsium bagi setiap 100 g produk.

Dapatan ini agak berbeza daripada jangkaan umum bahawa produk kering sepatutnya lebih pekat nutriennya. Ia menunjukkan bahawa cara pengeringan dan penggaraman memainkan peranan penting.

Konteks Pemakanan Am

Kalsium diperlukan untuk tulang dan gigi yang kuat, pengecutan otot dan penghantaran isyarat saraf. Sumber kalsium utama termasuk susu dan produk tenusu, tauhu, sayur hijau gelap dan ikan yang dimakan bersama tulang seperti ikan bilis dan sardin dalam tin. Penyerapan kalsium dibantu oleh vitamin D. Bagi masyarakat yang kurang mengambil susu, ikan kecil yang dimakan bersama tulang boleh menjadi sumber kalsium yang penting. Pada masa yang sama, ikan bilis kering biasanya mengandungi garam yang tinggi, jadi pengambilan natrium perlu dikawal. Bahagian ini ialah konteks am, bukan dapatan kajian.

Soalan Lazim

Adakah ikan bilis kering lebih tinggi kalsium daripada ikan bilis basah? Menurut kajian ini, tidak semestinya; sesetengah sampel ikan bilis kering mencatatkan nilai yang lebih rendah, mungkin kerana kandungan garam. Perlukah membuang kepala dan isi perut ikan bilis? Ini bergantung kepada citarasa, tetapi tulang kekal sebagai sumber kalsium. Adakah membilas ikan bilis mengurangkan kalsium? Kajian ini tidak menguji perkara tersebut.

Implikasi Kepada Pengguna dan Industri di Malaysia

Ikan bilis kering merupakan bahan asas dalam masakan Malaysia, daripada nasi lemak hingga sambal dan sup. Kajian ini mengingatkan bahawa kandungan kalsium ikan bilis kering boleh berbeza dengan ketara antara produk, mungkin bergantung kepada kandungan garam dan cara pemprosesan.

Bagi industri ikan bilis tempatan, terdapat peluang untuk menghasilkan produk yang lebih rendah garam dan lebih konsisten kualitinya. Pengguna pula boleh memilih ikan bilis yang kurang masin untuk mendapat manfaat kalsium tanpa pengambilan natrium yang berlebihan.

Batasan Kajian

Abstrak tidak menyatakan bilangan sampel, spesies ikan bilis, atau sama ada keputusan dilaporkan berdasarkan berat basah atau berat kering. Kandungan garam dan air yang dikatakan mempengaruhi keputusan juga tidak dilaporkan dalam angka. Analisis deskriptif tanpa ujian statistik formal turut mengehadkan kesimpulan tentang perbezaan antara kedua-dua kumpulan.

Langkah Praktikal

Pengguna boleh memakan ikan bilis bersama tulangnya untuk mendapat manfaat kalsium. Pilih ikan bilis kering yang tidak terlalu masin, dan bilas sebelum dimasak untuk mengurangkan garam. Gabungkan ikan bilis dengan sumber kalsium lain seperti tauhu, sayur hijau dan susu untuk diet yang lebih seimbang.

Ringkasan Angka Penting

• Ikan bilis basah: kalsium 517.56–653.05 mg/100 g.
• Ikan bilis kering: kalsium 148.33–611.02 mg/100 g.
• Kaedah analisis: spektrofotometri serapan atom (AAS).
• Kandungan air dan garam dikenal pasti sebagai faktor yang mempengaruhi keputusan.

Kesimpulan

Ikan bilis basah dan kering di pasar tradisional Bekasi merupakan sumber kalsium yang bermakna, tetapi kandungan kalsium ikan bilis kering sangat berbeza antara sampel, daripada 148.33 hingga 611.02 mg/100 g, kemungkinan dipengaruhi oleh kandungan air dan garam.

Sumber Rujukan

Safitri, F.R. et al. (2023). Analysis Of Calcium Levels in Wet and Dried Anchovies at Traditional Markets in Bekasi City. Chempublish Journal, 7(2): 88–98. DOI: 10.22437/chp.v7i2.28526

Pautan SciSpace: https://scispace.com/papers/analysis-of-calcium-levels-in-wet-and-dried-anchovies-at-43u0xrdyyjho

Kata Kunci

ikan bilis, kalsium, ikan bilis kering, AAS, garam, pasar tradisional