Pengenalan

Nama kajian: Characterisation of Carotenoid Content in Diverse Local Sweet Potato (Ipomoea batatas) Flesh Tubers

Objektif: Mengesahkan nilai pemakanan varieti ubi keledek Malaysia dengan mengenal pasti dan membandingkan kandungan karotenoid dalam isi ubi keledek berwarna oren, kuning, ungu dan putih.

Negara kajian: Malaysia (abstrak merujuk kepada ubi keledek tempatan Malaysia).

Ubi keledek merupakan salah satu tanaman makanan terpenting di dunia dan mudah ditanam di kawasan tanah rendah Malaysia. Selain sebagai sumber tenaga daripada kanji, ubi keledek dikenali kerana kandungan karotenoid dan pro-vitamin A. Karotenoid ialah pigmen semula jadi yang memberikan warna kuning, oren dan merah kepada buah-buahan dan sayur-sayuran.

Kajian oleh Suhair Kammona dan rakan-rakan ini bertujuan mengesahkan nilai pemakanan varieti ubi keledek tempatan dengan membandingkan kandungan karotenoid dalam isi ubi daripada empat warna berbeza, iaitu oren, kuning, ungu dan putih. Pengguna di Malaysia biasa melihat pelbagai warna ubi keledek di pasar, tetapi jarang mengetahui perbezaan sebenar kandungan nutriennya.

Mengapa Kajian Ini Penting

Alfa-karotena dan beta-karotena bertindak sebagai pro-vitamin A, iaitu ia ditukarkan kepada vitamin A dalam badan. Lutein dan zeaksantin pula merupakan dua komponen utama pigmen makula di retina mata. Oleh itu, mengetahui jenis dan jumlah karotenoid dalam setiap varieti membantu pengguna dan pengusaha memilih ubi yang paling sesuai mengikut keperluan pemakanan.

Data komposisi khusus untuk varieti tempatan juga penting kerana kandungan karotenoid boleh berbeza mengikut varieti, tanah dan iklim. Angka daripada negara lain tidak semestinya menggambarkan ubi keledek yang ditanam di Malaysia.

Kaedah Kajian

Isi ubi keledek tempatan daripada empat warna, iaitu oren, kuning, ungu dan putih, dianalisis. Penyelidik menggunakan spektrofotometri untuk mengukur jumlah karotenoid, dan kromatografi cecair berprestasi tinggi (HPLC) untuk mengenal pasti dan mengukur karotenoid individu secara kualitatif dan kuantitatif. Keputusan dilaporkan dalam mikrogram per gram berat kering (µg/g DW).

Dapatan Utama

1. Ubi keledek oren paling tinggi jumlah karotenoid

Jumlah karotenoid paling tinggi direkodkan dalam ubi keledek oren, diikuti oleh ubi kuning, ungu dan putih. Susunan ini selari dengan warna isi ubi, kerana warna oren yang terang biasanya menandakan kandungan karotenoid yang tinggi.

Bagi pengguna, ini bermakna warna isi ubi boleh dijadikan panduan mudah untuk memilih ubi keledek yang lebih kaya karotenoid.

2. Beta-karotena ditemui dalam semua jenis ubi keledek

Beta-karotena hadir dalam kesemua jenis ubi keledek yang dikaji, dengan julat daripada 91.95 µg/g berat kering dalam ubi putih hingga 376.03 µg/g berat kering dalam ubi oren. Ini bermakna ubi oren mengandungi kira-kira empat kali ganda beta-karotena berbanding ubi putih.

Dapatan bahawa ubi keledek putih juga mengandungi beta-karotena agak menarik, kerana ramai menyangka ubi berwarna pucat tidak mempunyai karotenoid langsung.

3. Zeaksantin dikesan dalam ubi kuning dan putih

Zeaksantin dikesan pada tahap 5.44 µg/g berat kering dalam ubi kuning dan 20.47 µg/g berat kering dalam ubi putih. Nilai zeaksantin dalam ubi putih yang lebih tinggi daripada ubi kuning merupakan dapatan yang tidak dijangka, dan mungkin berkait dengan perbezaan genetik antara varieti.

4. Lutein hanya dalam ubi oren, dan dalam jumlah surih

Lutein hanya ditemui dalam ubi keledek oren, dan itupun dalam jumlah surih, iaitu 0.91 µg/g berat kering. Ini menunjukkan ubi keledek bukan sumber utama lutein jika dibandingkan dengan sayur berdaun hijau gelap.

5. Ubi ungu hanya mengandungi beta-karotena

Ubi keledek ungu hanya mengandungi beta-karotena (113.86 µg/g berat kering) tanpa karotenoid lain. Warna ungu ubi ini sebenarnya datang daripada pigmen lain, iaitu antosianin, dan bukan karotenoid. Penyelidik merumuskan bahawa jumlah dan jenis karotenoid berbeza antara isi varieti ubi keledek tempatan.

Soalan Lazim

Adakah ubi keledek ungu tidak berkhasiat kerana rendah karotenoid? Tidak. Ubi keledek ungu tetap mengandungi beta-karotena seperti dilaporkan dalam kajian ini, dan warna ungunya datang daripada antosianin, sejenis sebatian lain yang turut dikaji sebagai antioksidan.

Adakah lebih banyak beta-karotena sentiasa lebih baik? Beta-karotena daripada makanan ditukar kepada vitamin A mengikut keperluan badan, jadi pengambilan daripada sayur dan ubi lazimnya dianggap selamat sebagai sebahagian daripada diet seimbang. Ini berbeza dengan suplemen dos tinggi yang perlu diambil mengikut nasihat profesional kesihatan.

Implikasi Kepada Pengguna dan Industri di Malaysia

Bagi pengguna yang ingin menambah sumber pro-vitamin A dalam diet, ubi keledek oren merupakan pilihan terbaik antara varieti tempatan. Bagi industri makanan, ubi keledek oren berpotensi dijadikan bahan untuk produk seperti tepung, puri, kek dan makanan bayi yang kaya karotenoid. Ubi keledek ungu pula boleh dimanfaatkan untuk warna semula jadi dan sebatian antosianinnya.

Bagi pengusaha tanaman, data ini menyokong usaha mempelbagaikan varieti ubi keledek di ladang mengikut permintaan pasaran, sama ada untuk pasaran segar, pemprosesan atau produk kesihatan.

Batasan Kajian

Abstrak tidak menyatakan nama varieti, lokasi penanaman, bilangan sampel atau nama jurnal, dan rekod SciSpace tidak mempunyai DOI. Nilai dilaporkan berdasarkan berat kering, jadi kandungan dalam ubi segar yang dimakan akan lebih rendah kerana ubi segar mengandungi banyak air. Kesan memasak terhadap karotenoid juga tidak dikaji.

Langkah Praktikal

Pengguna boleh memilih ubi keledek berisi oren yang terang untuk kandungan karotenoid tertinggi. Memasak ubi dengan sedikit minyak, contohnya ditumis atau dibakar dengan sedikit lemak, boleh membantu penyerapan karotenoid kerana sebatian ini larut dalam lemak. Menyimpan ubi di tempat sejuk dan gelap juga membantu mengekalkan kualitinya.

Ringkasan Angka Penting

• Beta-karotena: 91.95 µg/g DW (putih) hingga 376.03 µg/g DW (oren).
• Beta-karotena ubi ungu: 113.86 µg/g DW, tanpa karotenoid lain.
• Zeaksantin: 5.44 µg/g DW (kuning) dan 20.47 µg/g DW (putih).
• Lutein: hanya dalam ubi oren, 0.91 µg/g DW.

Kesimpulan

Ubi keledek oren tempatan mempunyai jumlah karotenoid dan beta-karotena tertinggi, manakala semua warna ubi keledek mengandungi beta-karotena. Jenis karotenoid juga berbeza mengikut warna isi, menjadikan pemilihan varieti penting untuk tujuan pemakanan dan pemprosesan.

Sumber Rujukan

Kammona, S. et al. (2015). Characterisation of Carotenoid Content in Diverse Local Sweet Potato (Ipomoea batatas) Flesh Tubers. (Nama jurnal dan DOI tidak dinyatakan dalam rekod SciSpace)

Pautan SciSpace: https://scispace.com/papers/characterisation-of-carotenoid-content-in-diverse-local-2812rc8k3s

Kata Kunci

ubi keledek, karotenoid, beta-karotena, pro-vitamin A, zeaksantin, varieti tempatan, Malaysia