Pengenalan
Nama kajian: Evaluation of improved cassava (Manihot esculenta Crantz) varieties and associated products for proximate, cyanogenic potential and glycemic indices
Objektif: Menyiasat komposisi proksimat, sianida dan indeks glisemik ubi kayu serta eba (doh gari) yang dihasilkan daripada kultivar ubi kayu yang dipertingkat.
Negara kajian: Tidak dinyatakan secara jelas dalam abstrak (kultivar diperoleh dari ladang penyelidikan IITA).
Ubi kayu merupakan makanan ruji bagi ratusan juta manusia di kawasan tropika. Program pembiakbakaan telah menghasilkan banyak varieti ubi kayu yang dipertingkat dari segi hasil dan ketahanan penyakit. Namun, kesan varieti baharu ini terhadap nilai pemakanan dan tindak balas gula darah selepas dimakan kurang diketahui.
Kajian oleh Nwaliowe dan rakan-rakan ini menilai 20 kultivar ubi kayu dipertingkat dari ladang penyelidikan Institut Antarabangsa Pertanian Tropika (IITA), kemudian menguji indeks glisemik produk tradisional eba, iaitu doh yang dibuat daripada gari (tepung ubi kayu yang ditapai dan dipanggang).
Mengapa Kajian Ini Penting
Indeks glisemik (GI) mengukur seberapa cepat sesuatu makanan berkarbohidrat menaikkan paras gula dalam darah. Makanan dengan GI tinggi menyebabkan kenaikan gula darah yang lebih cepat. Bagi masyarakat yang bergantung kepada ubi kayu sebagai makanan ruji, maklumat GI penting untuk perancangan diet.
Kajian ini juga menggabungkan analisis komposisi di makmal dengan ujian GI pada sukarelawan manusia, memberikan maklumat yang lebih praktikal tentang kesan sebenar makanan tersebut.
Kaedah Kajian
Sebanyak 20 kultivar ubi kayu diperoleh dari ladang penyelidikan IITA dan dianalisis untuk komposisi proksimat, karbohidrat dan potensi sianogenik menggunakan prosedur piawai. Empat varieti kemudian dipilih menggunakan analisis kelompok hierarki aglomeratif. Varieti terpilih diproses menjadi gari, kemudian dicampur dengan air panas menjadi eba. Indeks glisemik keempat-empat sampel eba ditentukan pada 23 sukarelawan yang sihat.
Dapatan Utama
1. Empat varieti dipilih melalui analisis kelompok
Daripada 20 kultivar, empat varieti dipilih berdasarkan analisis kelompok hierarki, iaitu IITATMEB7419, TMSIBA980505, TMSIBA981089A dan TMSIBA980002. Pendekatan statistik ini membolehkan pemilihan varieti yang mewakili kumpulan berbeza dari segi komposisi.
2. Kandungan kanji antara 69.1% hingga 74.5%
Kandungan kanji varieti terpilih ialah 69.1% bagi IITATMEB7419, 71.6% bagi TMSIBA980505, 72.7% bagi TMSIBA981089A, dan 74.5% bagi TMSIBA980002. Kandungan kanji yang tinggi ini menunjukkan ubi kayu merupakan sumber tenaga yang padat.
3. Nisbah kanji kepada gula setanding
Nisbah kanji kepada gula didapati setanding antara semua sampel. Ini bermakna walaupun jumlah kanji sedikit berbeza, komposisi karbohidrat keseluruhan bagi keempat-empat varieti adalah hampir serupa.
4. Semua eba mempunyai indeks glisemik tinggi
Indeks glisemik keempat-empat sampel eba adalah tinggi: 88.1% bagi TMSIBA980002, 87.2% bagi TMS980505, 84.4% bagi TMEB7419, dan 89.1% bagi TMS IBA961089A. Kesemua nilai ini berada dalam julat GI tinggi, yang lazimnya ditakrifkan sebagai 70 ke atas.
Perbezaan GI antara varieti agak kecil, iaitu dalam julat kira-kira 5 unit, menunjukkan pemprosesan menjadi gari dan eba mungkin lebih mempengaruhi GI berbanding perbezaan varieti.
5. Potensi sianogenik turut dinilai
Potensi sianogenik setiap kultivar turut dianalisis sebagai sebahagian daripada penilaian, walaupun abstrak tidak melaporkan nilainya secara terperinci. Penilaian ini penting kerana varieti yang dipilih untuk makanan perlu selamat selepas diproses.
Soalan Lazim
Bagaimana mengurangkan kesan gula darah daripada makanan berkanji? Antara cara yang sering disyorkan ialah mengawal saiz hidangan, menggabungkannya dengan protein, sayur dan serat, serta tidak mengambil makanan berkanji bersama minuman bergula. Individu dengan masalah kesihatan perlu mendapatkan nasihat profesional.
Apakah maksud indeks glisemik tinggi? Makanan dengan indeks glisemik tinggi meningkatkan paras gula darah dengan cepat selepas dimakan. Nilai 70 ke atas lazimnya dianggap tinggi, 56 hingga 69 sederhana dan 55 ke bawah rendah, menggunakan glukosa sebagai rujukan.
Adakah semua produk ubi kayu mempunyai GI tinggi? Kajian ini hanya menguji eba. Cara pemprosesan, saiz hidangan dan makanan lain yang dimakan bersama boleh mempengaruhi tindak balas gula darah, jadi nilai GI bagi kuih atau ubi kayu rebus mungkin berbeza.
Implikasi Kepada Pengguna dan Industri di Malaysia
Walaupun eba bukan makanan biasa di Malaysia, kajian ini relevan kerana ubi kayu juga banyak dimakan di sini dalam bentuk rebus, kuih, tapai dan kerepek. Dapatan bahawa produk ubi kayu mempunyai GI tinggi mengingatkan pengguna untuk mengambilnya dalam kuantiti sederhana dan menggabungkannya dengan sumber protein, sayur atau lemak sihat yang boleh membantu memperlahankan penyerapan gula.
Bagi industri, data kanji yang tinggi menyokong penggunaan ubi kayu sebagai bahan mentah tepung dan kanji, manakala usaha mengurangkan GI produk ubi kayu boleh menjadi bidang pembangunan produk baharu.
Batasan Kajian
Abstrak tidak menyatakan negara secara jelas, nilai protein, serat atau sianida bagi setiap varieti. Indeks glisemik diukur pada eba sahaja, bukan pada ubi kayu segar atau bentuk masakan lain. Terdapat juga sedikit ketidakseragaman kod varieti dalam abstrak (contohnya TMSIBA981089A dan TMS IBA961089A). Bilangan sukarelawan (23 orang) agak kecil.
Langkah Praktikal
Pengguna yang mengambil ubi kayu boleh mengawal saiz hidangan dan memadankannya dengan lauk berprotein seperti ikan atau kekacang serta sayur-sayuran. Pastikan ubi kayu sentiasa dikupas, direndam dan dimasak dengan sempurna. Pengusaha produk ubi kayu boleh mempertimbangkan penambahan serat atau protein dalam formulasi produk.
Ringkasan Angka Penting
- 20 kultivar dianalisis; 4 dipilih untuk ujian GI.
- Kanji: 69.1% hingga 74.5%.
- GI eba: 84.4% hingga 89.1%.
- Ujian GI melibatkan 23 sukarelawan sihat.
Kesimpulan
Varieti ubi kayu dipertingkat mempunyai kandungan kanji tinggi (69.1–74.5%) dan nisbah kanji kepada gula yang setanding, manakala eba yang dihasilkan daripadanya mempunyai indeks glisemik tinggi (84.4–89.1%) bagi kesemua varieti yang diuji.
Sumber Rujukan
Nwaliowe, G.N. et al. (2023). Evaluation of improved cassava (Manihot esculenta Crantz) varieties and associated products for proximate, cyanogenic potential and glycemic indices. CyTA – Journal of Food, 21(1), 20–30. DOI: 10.1080/19476337.2022.2152873
Pautan SciSpace: https://scispace.com/papers/evaluation-of-improved-cassava-manihot-esculenta-crantz-3ul9jojc
Kata Kunci
ubi kayu, indeks glisemik, kanji, varieti dipertingkat, gari, sianida
