Pengenalan

Nama kajian: Evaluation of Proximate Composition, Mineral Elements and Bioactive Compounds in Skin and Flesh of Beetroot Grown in Lithuania

Objektif: Menilai variasi komposisi proksimat, unsur mineral dan beberapa antioksidan dalam kulit dan isi beberapa genotip ubi bit yang ditanam di Lithuania.

Negara kajian: Lithuania.

Ubi bit merah dianggap antara sayur penting dunia kerana ciri pemakanannya. Di Malaysia, ubi bit semakin popular dalam jus, salad dan smoothie, kebanyakannya diimport atau ditanam di tanah tinggi. Namun, pemprosesan ubi bit secara industri menghasilkan banyak sisa, terutamanya kulit.

Kajian oleh Nijolė Vaitkevičienė dan rakan-rakan ini membandingkan kandungan nutrien dalam kulit dan isi beberapa genotip ubi bit, untuk menilai sama ada kulit yang biasanya dibuang sebenarnya merupakan sumber nutrien yang berharga.

Mengapa Kajian Ini Penting

Sisa makanan seperti kulit sayur merupakan masalah alam sekitar dan ekonomi. Jika kulit didapati kaya nutrien, ia boleh dimanfaatkan sebagai bahan tambahan makanan atau makanan berfungsi, sekali gus mengurangkan pembaziran.

Kajian ini juga membandingkan beberapa genotip, membolehkan pemilihan varieti yang menghasilkan kulit paling bernilai untuk tujuan pemprosesan.

Kaedah Kajian

Kulit dan isi beberapa genotip ubi bit yang ditanam di Lithuania dianalisis. Komposisi proksimat yang diukur ialah jumlah pepejal larut, bahan kering, serat, protein, abu dan jumlah gula. Mineral yang diukur ialah N, P, Ca, Mg, K, Fe, Zn, Cu, B dan Mn. Jumlah fenolik, jumlah antosianin dan betalain turut ditentukan.

Dapatan Utama

1. Komposisi bergantung kepada bahagian akar dan genotip

Keputusan menunjukkan komposisi proksimat, mineral, jumlah fenolik, antosianin dan betalain bergantung kepada bahagian akar (kulit atau isi) serta genotip ubi bit. Ini bermakna kedua-dua faktor perlu diambil kira apabila menilai nilai pemakanan ubi bit.

2. Kulit lebih kaya hampir semua nutrien

Semua sampel kulit ubi bit mempunyai kandungan protein, bahan kering, abu, serat, jumlah gula, mineral (kecuali kalium), jumlah fenolik, antosianin dan betalain yang lebih tinggi secara signifikan berbanding isi. Kalium merupakan satu-satunya mineral yang tidak lebih tinggi dalam kulit.

3. Kulit Alto F1: protein, serat dan zink tertinggi

Kulit varieti ‘Alto F1’ mempunyai kandungan protein, serat, abu, natrium, magnesium dan zink tertinggi. Ini menjadikan kulit varieti ini menarik sebagai sumber serat dan mineral untuk produk makanan.

4. Kulit Kosak: bahan kering, gula dan pigmen tertinggi

Kulit varieti ‘Kosak’ mempunyai kandungan bahan kering, jumlah gula, kalium, fosforus, kalsium, besi, mangan, serta jumlah antosianin dan betalain tertinggi. Betalain merupakan pigmen merah-ungu yang memberikan warna khas ubi bit.

5. Kulit ubi bit berpotensi sebagai bahan makanan berfungsi

Penyelidik merumuskan bahawa kulit ubi bit yang diuji, terutamanya ‘Alto F1’ dan ‘Kosak’, boleh digunakan sebagai sumber suplemen semula jadi untuk memperkaya kualiti pelbagai produk makanan atau untuk pengeluaran makanan berfungsi, disebabkan komposisi pemakanannya yang bernilai.

Konteks Pemakanan Am

Sebagai konteks am, ubi bit juga terkenal kerana kandungan nitrat semula jadinya, yang menjadi tumpuan banyak kajian sukan dan kesihatan, walaupun kajian ini tidak mengukur nitrat. Pigmen betalain dalam ubi bit agak sensitif kepada haba dan cahaya, jadi warna dan kandungannya boleh berkurang semasa pemprosesan.

Soalan Lazim

Adakah daun ubi bit boleh dimakan? Ya, daun ubi bit boleh dimasak seperti bayam atau dimasukkan ke dalam salad, dan ia merupakan cara lain untuk mengurangkan sisa. Daun perlu dibasuh dengan teliti sebelum digunakan.

Selamatkah memakan kulit ubi bit? Kulit ubi bit boleh dimakan selepas dibasuh dan digosok dengan baik. Bagi pengguna yang bimbang tentang sisa racun perosak, membeli ubi bit daripada sumber yang dipercayai dan mencucinya dengan teliti adalah langkah yang wajar.

Kenapa air kencing kadangkala berwarna merah selepas makan ubi bit? Ini disebabkan oleh pigmen betalain dan lazimnya tidak berbahaya, walaupun sesiapa yang ragu-ragu wajar mendapatkan nasihat profesional kesihatan.

Implikasi Kepada Pengguna dan Industri di Malaysia

Bagi pengusaha jus dan IKS di Malaysia yang menggunakan ubi bit, kajian ini menunjukkan bahawa kulit yang biasanya dibuang boleh dikeringkan dan dijadikan serbuk untuk pewarna semula jadi, bahan tambahan serat atau produk berfungsi. Ini sejajar dengan usaha mengurangkan sisa makanan.

Bagi pengguna, jika ubi bit dibasuh dan diberus dengan baik, ia boleh dimakan atau dijus bersama kulitnya untuk mendapatkan lebih banyak serat dan mineral.

Batasan Kajian

Abstrak tidak memberikan nilai angka bagi nutrien, bilangan genotip, atau perbandingan statistik terperinci antara genotip. Kajian dijalankan di Lithuania yang beriklim sederhana; ubi bit yang ditanam di tanah tinggi Malaysia mungkin berbeza. Keselamatan kulit dari segi sisa racun perosak dan logam berat tidak dinilai.

Langkah Praktikal

Basuh dan gosok ubi bit dengan berus di bawah air mengalir sebelum digunakan bersama kulit. Pengusaha IKS boleh mencuba mengeringkan kulit ubi bit pada suhu rendah untuk mengekalkan warna, kemudian mengisarnya menjadi serbuk untuk produk seperti mi, kuih atau minuman.

Ringkasan Angka Penting

• Mineral diukur: N, P, Ca, Mg, K, Fe, Zn, Cu, B dan Mn.
• Kulit lebih tinggi daripada isi bagi semua nutrien yang diukur kecuali kalium.
• Alto F1: protein, serat, abu, Na, Mg dan Zn tertinggi dalam kulit.
• Kosak: bahan kering, gula, K, P, Ca, Fe, Mn dan pigmen tertinggi dalam kulit.

Kesimpulan

Kulit ubi bit mengandungi protein, serat, mineral (kecuali kalium), fenolik, antosianin dan betalain yang lebih tinggi daripada isinya, dengan varieti ‘Alto F1’ dan ‘Kosak’ paling menonjol. Kulit ubi bit berpotensi dimanfaatkan sebagai bahan makanan berfungsi.

Sumber Rujukan

Vaitkevičienė, N. et al. (2022). Evaluation of Proximate Composition, Mineral Elements and Bioactive Compounds in Skin and Flesh of Beetroot Grown in Lithuania. Agriculture, 12(11), 1833. DOI: 10.3390/agriculture12111833

Pautan SciSpace: https://scispace.com/papers/evaluation-of-proximate-composition-mineral-elements-and-1gtdpqen

Kata Kunci

ubi bit, kulit sayur, mineral, betalain, serat, sisa makanan