Pengenalan

Nama kajian: Effect of cold storage temperature and duration on quality retention of fresh-cut papaya

Objektif: Menjejaki kemerosotan kualiti betik potong segar yang disimpan pada tiga suhu sejuk selama 15 hari.

Negara kajian: India (makmal pemprosesan MPUAT, Udaipur).

Betik merupakan antara buah yang paling banyak dijual dalam bentuk potong segar di pasar raya dan gerai buah di Malaysia. Kandungan vitamin C dan karotenoidnya yang tinggi menjadikannya pilihan sihat. Namun, betik potong segar cepat lembik, berubah warna dan rosak.

Kajian oleh Yashpal Chavan yang diterbitkan pada tahun 2025 ini menyatakan bahawa betik potong segar kehilangan kualiti pasaran dalam masa 48 jam pada suhu bilik. Kajian ini menguji tiga suhu sejuk untuk menentukan berapa lama betik potong segar dapat dikekalkan dalam keadaan boleh dipasarkan.

Mengapa Kajian Ini Penting

Permintaan terhadap buah tropika sedia dimakan sedang meningkat, termasuk di bandar-bandar besar. Bagi pengusaha, setiap hari tambahan jangka hayat bermakna kurang pembaziran dan lebih banyak peluang jualan.

Kajian ini juga menilai pelbagai aspek kualiti serentak, termasuk asid askorbik (vitamin C), beban mikrob dan skor deria, memberikan gambaran menyeluruh tentang keselamatan dan khasiat produk.

Kaedah Kajian

Betik potong segar (Carica papaya L. cv. Red Lady) disimpan pada 4, 8 dan 12 °C selama 15 hari di makmal pemprosesan MPUAT, Udaipur, pada 2022–2023. Parameter kualiti termasuk kekerasan, warna (L*, a*, b*), TSS, keasidan tertitrat, asid askorbik, beban mikrob dan skor deria.

Dapatan Utama

1. Suhu 4 °C kekalkan kekerasan dan keselamatan mikrob

Penyimpanan pada 4 °C mengekalkan kekerasan pada 78% daripada nilai asal dan mengekalkan jumlah kiraan plat di bawah 4 log CFU/g sehingga hari ke-12.

2. Suhu 12 °C mempercepatkan kerosakan

Pada 12 °C, kekerasan menurun kepada 34% menjelang hari ke-9, dan kiraan mikrob melebihi had selamat menjelang hari ke-6. Ini menunjukkan betapa cepatnya kualiti merosot apabila suhu tidak cukup rendah.

3. Skor deria menentukan had pasaran

Skor deria jatuh di bawah ambang boleh dipasarkan (5.0/9) pada hari ke-12 bagi 4 °C, hari ke-9 bagi 8 °C dan hari ke-6 bagi 12 °C.

4. Jangka hayat tiga kali ganda pada 4 °C

Penyelidik merumuskan bahawa penyimpanan pada 4 °C memanjangkan tempoh boleh dipasarkan betik potong segar kepada kira-kira 12 hari, iaitu tiga kali ganda jangka hayat yang boleh dicapai pada 12 °C. Asid askorbik turut diukur, tetapi abstrak tidak melaporkan nilainya.

Implikasi Kepada Pengguna dan Industri di Malaysia

Bagi pengguna di Malaysia, betik potong segar perlu disimpan dalam peti sejuk dan tidak dibiarkan lama pada suhu bilik. Bagi peruncit, rak sejuk yang stabil pada sekitar 4 °C boleh memanjangkan tempoh jualan. Bagi pengusaha, kawalan suhu sepanjang rantaian sejuk bukan sahaja menjaga rasa dan tekstur tetapi juga keselamatan mikrob, yang penting untuk produk sedia dimakan.

Batasan Kajian

Abstrak tidak melaporkan nilai asid askorbik, TSS atau warna, jadi kesan suhu terhadap vitamin C tidak dapat dinyatakan secara kuantitatif. Kajian dibuat dengan satu kultivar (Red Lady) di India. Kultivar tempatan seperti Eksotika atau Sekaki mungkin memberikan tindak balas yang berbeza.

Langkah Praktikal

Potong betik sejurus sebelum dibungkus, gunakan alatan bersih, sejukkan segera, dan simpan pada sekitar 4 °C. Labelkan tarikh pemotongan dan jual dalam tempoh yang selamat. Pengguna pula disarankan memakan betik potong segar dalam beberapa hari selepas dibeli.

Perbincangan

Kajian ini menggabungkan penunjuk kualiti fizikal, mikrob dan deria untuk menentukan tempoh boleh dipasarkan. Pendekatan ini penting kerana produk potong segar boleh kelihatan baik tetapi sudah tidak selamat dari segi mikrob, atau sebaliknya. Dapatan bahawa 12 °C mencapai had mikrob tidak selamat pada hari ke-6 sementara skor deria masih boleh diterima menunjukkan bahawa penilaian visual sahaja tidak mencukupi untuk menjamin keselamatan produk.

Konteks Pemakanan Am

Betik terkenal sebagai sumber vitamin C dan karotenoid. Apabila dipotong, tisunya terdedah kepada oksigen dan mikrob, dan kadar kehilangan kualiti meningkat dengan ketara. Suhu rendah memperlahankan pernafasan buah, aktiviti enzim dan pertumbuhan mikrob, jadi rantaian sejuk yang baik sangat penting bagi produk potong segar. Walaupun kajian ini mengukur asid askorbik, abstrak tidak melaporkan nilainya; secara umum, vitamin C lebih terpelihara pada suhu yang lebih rendah kerana tindak balas pengoksidaan berlaku lebih perlahan.

Soalan Lazim

Adakah betik potong segar yang disimpan 12 hari pada 4 °C masih berkhasiat? Kajian menunjukkan ia masih boleh dipasarkan dari segi deria dan mikrob sehingga hari ke-12, tetapi abstrak tidak menyatakan berapa banyak vitamin C yang tinggal.

Mengapa suhu 12 °C cepat rosak? Pada suhu ini, mikrob membiak lebih cepat dan tisu buah lebih cepat lembik, menyebabkan kiraan mikrob melebihi had selamat menjelang hari ke-6.

Nota Untuk Pembaca

Kajian ini dijalankan di India menggunakan kultivar Red Lady. Kultivar ini turut ditanam di Malaysia, tetapi keadaan rantaian bekalan tempatan mungkin berbeza.

Ringkasan Angka Penting

• Suhu diuji: 4, 8 dan 12 °C selama 15 hari.
• 4 °C: kekerasan 78% nilai asal; kiraan plat <4 log CFU/g hingga hari ke-12.
• 12 °C: kekerasan 34% pada hari ke-9; mikrob melebihi had pada hari ke-6.
• Had pasaran (skor deria <5.0/9): hari 12 (4 °C), hari 9 (8 °C), hari 6 (12 °C).

Kesimpulan

Penyimpanan betik potong segar pada 4 °C mengekalkan kekerasan dan keselamatan mikrob serta memanjangkan tempoh boleh dipasarkan kepada kira-kira 12 hari, tiga kali ganda berbanding 12 °C.

Sumber Rujukan

Chavan, Y. (2025). Effect of cold storage temperature and duration on quality retention of fresh-cut papaya. International journal of agriculture and… (nama penuh jurnal terpotong dalam rekod SciSpace), 7(6), 96–98. DOI: 10.33545/26646064.2025.v7.i6b.439

Pautan SciSpace: https://scispace.com/papers/effect-of-cold-storage-temperature-and-duration-on-quality-dxf7prfh2vjd

Kata Kunci

betik, buah potong segar, penyimpanan sejuk, jangka hayat, keselamatan mikrob, Red Lady