Pengenalan

Nama kajian: Antioxidative and Antihypertensive Activities of Selected Malaysian ulam (salad), Vegetables and Herbs

Objektif: Mengkaji aktiviti antioksidan dan antihipertensi ulam, sayur dan herba Malaysia terpilih.

Negara kajian: Malaysia (ulam, sayur dan herba Malaysia; lokasi makmal tidak dinyatakan secara jelas dalam abstrak).

Tekanan darah tinggi merupakan antara masalah kesihatan utama di Malaysia. Dalam kajian makanan berfungsi, salah satu sasaran yang sering diuji ialah enzim penukar angiotensin (ACE), iaitu enzim yang terlibat dalam pengawalan tekanan darah. Ubat antihipertensi tertentu berfungsi dengan merencat enzim ini.

Kajian oleh Norhayati Mustafa Khalid dan rakan, yang diterbitkan pada 2018, menilai ekstrak akueus beberapa ulam, sayur dan herba Malaysia untuk aktiviti antioksidan dan keupayaan merencat ACE di makmal. Ulam yang diuji termasuk kesum (Polygonum minus), cekur manis (Sauropus androgynus) dan daun kari (Murraya koenigii).

Mengapa Kajian Ini Penting

Ulam dan herba tempatan dimakan setiap hari oleh ramai rakyat Malaysia. Jika sesetengahnya menunjukkan aktiviti biologi yang menarik di makmal, ia membuka peluang untuk kajian lanjutan, termasuk ujian klinikal, bagi menilai sama ada pengambilannya memberi manfaat sebenar.

Kajian ini juga menggunakan ekstrak akueus, iaitu kaedah yang lebih hampir dengan cara herba digunakan dalam masakan dan minuman tradisional berbanding pelarut organik.

Kaedah Kajian

Ekstrak akueus ulam, sayur dan herba terpilih dianalisis untuk jumlah kandungan fenolik (TPC), aktiviti antioksidan menggunakan tiga ujian (pemerangkapan radikal DPPH, pemerangkapan kation radikal ABTS dan kuasa penurunan ferik FRAP), serta aktiviti antihipertensi melalui ujian perencatan enzim penukar angiotensin (ACE). Analisis korelasi dijalankan antara TPC dengan aktiviti-aktiviti tersebut.

Dapatan Utama

1. Kesum paling tinggi fenolik

Polygonum minus atau kesum mengandungi sebatian fenolik tertinggi secara signifikan, iaitu 48.23 ± 0.17 mg GAE/g, berbanding tumbuhan lain yang diuji.

Dapatan ini konsisten dengan kajian lain yang mendapati kesum kaya dengan sebatian fenolik, menjadikannya antara herba tempatan yang paling menonjol dari segi antioksidan.

2. Kesum juga terbaik dalam ujian DPPH dan FRAP

Kesum mencatatkan peratus pemerangkapan radikal DPPH tertinggi secara signifikan, iaitu 79.09 ± 0.10%, serta kuasa penurunan ferik FRAP tertinggi, iaitu 63.61 ± 0.73 mmol Fe²⁺/g.

3. Cekur manis terbaik dalam ujian ABTS

Sauropus androgynus atau cekur manis mencatatkan peratus pemerangkapan kation radikal ABTS tertinggi secara signifikan, iaitu 95.10 ± 0.26%. Ini menunjukkan ujian antioksidan berbeza boleh memberi kedudukan berbeza kepada setiap tumbuhan.

4. Daun kari tertinggi dalam perencatan ACE

Murraya koenigii atau daun kari mencatatkan peratus perencatan ACE tertinggi, iaitu 91.20 ± 4.15%. Ini merupakan dapatan makmal yang menarik, tetapi tidak bermakna memakan daun kari dapat menurunkan tekanan darah. Kajian pada manusia diperlukan untuk menentukannya.

5. Fenolik berkait rapat dengan aktiviti antioksidan dan ACE

Analisis korelasi menunjukkan hubungan positif dan signifikan antara TPC dan FRAP (r = 0.956), TPC dan ABTS (r = 0.635), TPC dan DPPH (r = 0.630), serta TPC dan perencatan ACE (r = 0.645).

Penyelidik merumuskan bahawa tumbuhan tropika Malaysia, terutamanya kesum, merupakan sumber berpotensi bagi agen antioksidan dan antihipertensi semula jadi.

Implikasi Kepada Pengguna dan Industri di Malaysia

Bagi pengguna, kesum, cekur manis dan daun kari boleh terus digunakan dalam masakan harian sebagai sebahagian daripada diet yang pelbagai. Namun, individu yang mengambil ubat darah tinggi tidak sepatutnya menggantikan ubat dengan herba berdasarkan kajian makmal ini. Bagi industri, dapatan ini membuka ruang penyelidikan untuk produk makanan berfungsi, dengan syarat ujian klinikal dan keselamatan dijalankan.

Batasan Kajian

Semua ujian dijalankan di makmal menggunakan ekstrak, jadi keputusan tidak boleh diterjemahkan terus kepada kesan kesihatan manusia. Abstrak tidak menyenaraikan semua tumbuhan yang diuji. Rekod SciSpace melabelkan jurnal sebagai ‘Journal of Field Robotics’, tetapi DOI menunjukkan kajian ini diterbitkan dalam Journal of Food Research.

Langkah Praktikal

Gunakan kesum, cekur manis dan daun kari secara kerap dalam masakan seperti laksa, masak lemak, kari dan tumisan. Ketiga-tiga tumbuhan ini mudah ditanam di halaman rumah. Bagi mereka yang mempunyai tekanan darah tinggi, teruskan rawatan doktor dan amalkan diet rendah garam; herba boleh menjadi sebahagian daripada diet sihat, bukan pengganti rawatan.

Konteks Pemakanan Am

Enzim penukar angiotensin (ACE) memainkan peranan dalam sistem yang mengawal tekanan darah. Sesetengah peptida dan sebatian fenolik daripada makanan didapati merencat enzim ini dalam ujian makmal, tetapi kesannya dalam badan bergantung kepada penyerapan, metabolisme dan dos sebenar yang dimakan.

Daun kari, kesum dan cekur manis merupakan tumbuhan yang mudah didapati dan murah, menjadikannya calon menarik untuk kajian makanan berfungsi tempatan.

Dalam kajian ini, kekuatan hubungan antara fenolik dengan setiap ujian berbeza-beza. Hubungan dengan FRAP sangat kuat, manakala hubungan dengan DPPH, ABTS dan ACE berada pada tahap sederhana. Ini menunjukkan sebatian selain fenolik mungkin turut menyumbang kepada aktiviti yang diperhatikan.

Soalan Lazim

Bolehkah makan banyak daun kari menurunkan tekanan darah? Kajian ini tidak menjawab soalan itu kerana ia hanya ujian makmal. Cara terbaik mengawal tekanan darah ialah mengikut nasihat doktor, mengurangkan garam, kekal aktif dan makan pelbagai sayur dan buah.

Ringkasan Angka Penting

• TPC tertinggi: kesum, 48.23 mg GAE/g.
• DPPH tertinggi: kesum, 79.09%; FRAP tertinggi: kesum, 63.61 mmol Fe²⁺/g.
• ABTS tertinggi: cekur manis, 95.10%.
• Perencatan ACE tertinggi: daun kari, 91.20%.
• Korelasi TPC–FRAP: r = 0.956.

Kesimpulan

Dalam ujian makmal, kesum menonjol sebagai ulam paling tinggi fenolik dan antioksidan, cekur manis terbaik dalam ujian ABTS, dan daun kari paling kuat merencat enzim ACE, dengan kandungan fenolik berkait rapat dengan aktiviti-aktiviti tersebut.

Sumber Rujukan

Mustafa Khalid, N. et al. (2018). Antioxidative and Antihypertensive Activities of Selected Malaysian ulam (salad), Vegetables and Herbs. Journal of Food Research, 7(3), 27. DOI: 10.5539/JFR.V7N3P27

Pautan SciSpace: https://scispace.com/papers/antioxidative-and-antihypertensive-activities-of-selected-3k2a8hvxv3

Kata Kunci

ulam, kesum, cekur manis, daun kari, antioksidan, perencatan ACE, fenolik