Pengenalan

Nama kajian: High traditional Asian vegetables (ulam) intake relates to better nutritional status, cognition and mood among aging adults from low-income residential areas

Objektif: Menentukan hubungan antara tabiat pengambilan ulam dengan status pemakanan, keadaan emosi dan fungsi kognitif dalam kalangan orang dewasa berusia dari kawasan perumahan berpendapatan rendah.

Negara kajian: Malaysia (Lembah Klang).

Tinjauan Kesihatan dan Morbiditi Kebangsaan Malaysia (NHMS) 2015 mendapati orang dewasa berusia dari kawasan berpendapatan rendah mempunyai status pemakanan dan kesihatan mental yang kurang baik. Pengambilan nutrien yang baik dianggap dapat membantu mengelakkan masalah ini.

Ulam dikatakan kaya dengan polifenol, antioksidan dan serat. Kajian oleh Yee Xing You dan rakan-rakan, yang diterbitkan dalam British Food Journal pada 2020, merupakan antara sedikit kajian yang menilai pengambilan ulam secara langsung dalam populasi manusia di Malaysia, bukan sekadar menganalisis kandungan ulam di makmal.

Mengapa Kajian Ini Penting

Kebanyakan kajian tentang ulam tertumpu kepada analisis makmal. Kajian pada manusia, walaupun bersifat pemerhatian, memberi gambaran tentang bagaimana tabiat makan ulam berkaitan dengan petunjuk kesihatan dalam kehidupan sebenar.

Golongan warga emas berpendapatan rendah merupakan kumpulan yang berisiko tinggi untuk masalah pemakanan. Ulam merupakan makanan murah, mudah didapati dan diterima secara budaya, menjadikannya pilihan yang realistik untuk memperbaiki diet golongan ini.

Kaedah Kajian

Kajian keratan rentas ini melibatkan 252 orang dewasa Malaysia berumur 45 hingga 80 tahun dari kawasan perumahan berpendapatan rendah di Lembah Klang. Peserta direkrut secara pensampelan mudah melalui tiga pusat komuniti. Ukuran antropometri dijalankan mengikut protokol standard. Pengambilan ulam dinilai menggunakan soal selidik kekerapan makanan yang disahkan, keadaan emosi dengan Profile of Mood State, dan status kognitif dengan Mini-Mental State Examination (MMSE).

Dapatan Utama

1. Purata pengambilan ulam hanya separuh hidangan sehari

Purata pengambilan ulam dalam kalangan peserta ialah 20.5 ± 2.5 g sehari, iaitu kira-kira separuh hidangan sehari. Ini menunjukkan pengambilan ulam dalam kumpulan ini masih rendah walaupun ulam merupakan makanan tradisional.

2. Ulam dikaitkan dengan lilitan pinggang lebih kecil

Tabiat pengambilan ulam dikaitkan dengan lilitan pinggang yang lebih rendah (R² = 0.166, β = −0.216, p < 0.01). Lilitan pinggang merupakan penunjuk lemak perut, yang dikaitkan dengan risiko penyakit kardiometabolik.

Hubungan ini kekal selepas pelarasan untuk jantina, umur, pengambilan tenaga, serta jumlah pengambilan buah dan sayur selain ulam.

3. Ulam dikaitkan dengan skor kognitif lebih baik

Pengambilan ulam dikaitkan dengan skor MMSE yang lebih baik (R² = 0.337, β = 0.128, p < 0.05). MMSE ialah ujian saringan yang biasa digunakan untuk menilai fungsi kognitif seperti ingatan, perhatian dan orientasi.

4. Ulam dikaitkan dengan emosi yang lebih stabil

Pengambilan ulam juga dikaitkan dengan tahap kemarahan yang lebih rendah (R² = 0.081, β = −0.116, p < 0.05), tahap ketegangan yang lebih rendah (R² = 0.139, β = −0.204, p < 0.01), dan skor jumlah gangguan emosi (R² = 0.095, β = 0.164, p < 0.05) selepas pelarasan faktor lain.

5. Pengambilan sekitar 30 g sehari lebih baik berbanding kurang 7.9 g

Peserta dalam kumpulan pengambilan ulam tertinggi (sekitar 30 g sehari) mempunyai status pemakanan, emosi dan kognitif yang lebih baik berbanding kumpulan persentil ke-25 (kurang daripada 7.9 g sehari).

Penyelidik mencadangkan pengambilan tidak kurang daripada satu hidangan ulam setiap hari, sambil menekankan bahawa kajian masa depan perlu mengenal pasti mekanisme sebab-akibat bagi hubungan ini.

Implikasi Kepada Pengguna dan Industri di Malaysia

Bagi pengguna, terutamanya warga emas, kajian ini memberi galakan untuk menjadikan ulam sebagai sebahagian daripada hidangan harian. Bagi agensi kesihatan awam dan pertubuhan komuniti, ulam boleh diketengahkan dalam program pendidikan pemakanan kerana murah dan mudah diterima. Bagi petani, permintaan ulam yang lebih tinggi boleh membuka peluang pasaran, termasuk melalui kebun komuniti di kawasan bandar.

Batasan Kajian

Kajian ini bersifat keratan rentas, jadi ia menunjukkan perkaitan sahaja, bukan sebab-akibat. Peserta dipilih secara pensampelan mudah dari tiga pusat komuniti, jadi keputusan mungkin tidak mewakili semua warga emas di Malaysia. Nilai R² yang agak rendah bagi sesetengah hubungan menunjukkan faktor lain turut mempengaruhi keputusan. Simbol nilai 30 g dalam rekod SciSpace kurang jelas, jadi ia ditafsir sebagai sekitar 30 g sehari.

Langkah Praktikal

Mulakan dengan menambah satu jenis ulam pada satu hidangan setiap hari, contohnya timun, ulam raja atau pegaga bersama nasi. Tanam ulam yang mudah seperti pegaga, kesum dan ulam raja di dalam pasu di rumah supaya sentiasa tersedia. Bagi warga emas yang sukar mengunyah, ulam boleh dicincang halus atau dijadikan kerabu.

Konteks Pemakanan Am

Satu hidangan sayur biasanya dianggarkan sekitar setengah cawan sayur dimasak atau satu cawan sayur daun mentah. Garis panduan pemakanan Malaysia menggalakkan pengambilan sekurang-kurangnya tiga hidangan sayur sehari. Ulam boleh menyumbang kepada sasaran ini dengan mudah kerana ia sering dimakan bersama nasi tanpa perlu dimasak.

Kajian keratan rentas mengukur pendedahan dan keputusan pada satu masa yang sama. Ia berguna untuk mengenal pasti hubungan, tetapi tidak dapat membuktikan bahawa satu faktor menyebabkan faktor yang lain.

Ringkasan Angka Penting

• 252 peserta berumur 45–80 tahun di Lembah Klang.
• Purata pengambilan ulam: 20.5 ± 2.5 g sehari (separuh hidangan).
• Lilitan pinggang: β = −0.216, p < 0.01.
• Skor MMSE: β = 0.128, p < 0.05.
• Kumpulan tertinggi (sekitar 30 g sehari) berbanding persentil ke-25 (kurang 7.9 g sehari).

Kesimpulan

Dalam kalangan 252 orang dewasa berusia di kawasan berpendapatan rendah Lembah Klang, pengambilan ulam yang lebih tinggi dikaitkan dengan lilitan pinggang yang lebih kecil, fungsi kognitif yang lebih baik dan emosi yang lebih stabil, walaupun hubungan sebab-akibat belum dibuktikan.

Sumber Rujukan

You, Y.X. et al. (2020). High traditional Asian vegetables (ulam) intake relates to better nutritional status, cognition and mood among aging adults from low-income residential areas. British Food Journal, 122(10), 3179–3191. DOI: 10.1108/BFJ-01-2020-0009

Pautan SciSpace: https://scispace.com/papers/high-traditional-asian-vegetables-ulam-intake-relates-to-2v46xdxzrr

Kata Kunci

pengambilan ulam, warga emas, status pemakanan, fungsi kognitif, Lembah Klang, kajian keratan rentas