Pengenalan

Nama kajian: Nutritional composition of immature pods in selected cowpea [Vigna unguiculata (L.) Walp.] genotypes in South Africa

Objektif: Menentukan variasi komposisi pemakanan dalam lenggai muda genotip kacang tunggak terpilih untuk kegunaan pembiakbakaan bagi kualiti pemakanan.

Negara kajian: Afrika Selatan (genotip dikumpul dari Nigeria dan Afrika Selatan).

Kacang tunggak (Vigna unguiculata) ialah ‘saudara terdekat’ kacang panjang. Kedua-duanya spesies yang sama, tetapi kacang panjang mempunyai lenggai yang jauh lebih panjang. Di banyak negara Afrika, lenggai muda kacang tunggak dimakan sebagai sayur, sama seperti kacang panjang di Malaysia.

Kajian oleh Gerrano dan rakan-rakan ini, yang diterbitkan dalam Australian Journal of Crop Science pada tahun 2017, menganalisis lenggai hijau muda daripada 22 genotip kacang tunggak yang dikumpul dari Nigeria dan Afrika Selatan. Objektifnya ialah menentukan variasi komposisi pemakanan untuk digunakan dalam pembiakbakaan varieti yang lebih berkhasiat bagi menangani kekurangan zat makanan di Afrika Selatan.

Mengapa Kajian Ini Penting

Maklumat tentang kepelbagaian genetik antara genotip adalah asas kepada program penambahbaikan tanaman. Jika sesetengah genotip mempunyai kandungan mineral atau protein yang jauh lebih tinggi, ia boleh dijadikan induk untuk menghasilkan varieti baharu yang lebih berkhasiat.

Pendekatan ini dikenali sebagai biofortifikasi melalui pembiakbakaan, iaitu meningkatkan nilai pemakanan tanaman secara semula jadi tanpa perlu menambah nutrien semasa pemprosesan. Ia amat relevan bagi masyarakat yang bergantung kepada sayur tempatan sebagai sumber mineral.

Kaedah Kajian

Lenggai hijau muda daripada 22 genotip kacang tunggak dianalisis untuk 11 elemen mineral, iaitu K, Ca, P, Mg, Na, Fe, Mn, B, Al, Zn dan Cu, serta jumlah protein. Analisis univariat dan multivariat digunakan untuk menilai perbezaan antara genotip, dan anggaran keterwarisan (heritability) dikira.

Dapatan Utama

1. Perbezaan signifikan antara genotip

Analisis univariat menunjukkan perbezaan yang signifikan antara genotip bagi semua ciri yang dinilai. Ini mengesahkan bahawa terdapat kepelbagaian genetik yang besar dalam kandungan mineral dan protein lenggai kacang tunggak.

2. ITOOK-1060 juara bagi tujuh mineral

Genotip ITOOK-1060 mencatatkan nilai tertinggi bagi magnesium (4,262.00 mg/kg), natrium (329.33 mg/kg), mangan (47.72 mg/kg), boron (14.31 mg/kg), aluminium (78.61 mg/kg), zink (56.25 mg/kg) dan kuprum (9.00 mg/kg).

Kandungan zink yang tinggi amat menarik kerana zink sering menjadi mineral yang kurang dalam diet berasaskan tumbuhan. Namun, abstrak tidak menyatakan sama ada nilai ini berdasarkan berat kering atau berat segar.

3. 98K-5301 tertinggi kalium, kalsium, fosforus dan protein

Genotip 98K-5301 mencatatkan nilai tertinggi bagi kalium (24,078.00 mg/kg), kalsium (8,677.70 mg/kg), fosforus (5,375.30 mg/kg) dan protein (28.54%). Kandungan protein 28.54% ini kemungkinan besar dikira berdasarkan berat kering, kerana lenggai segar mengandungi banyak air.

Genotip TVU-14196 pula mencatatkan kandungan besi tertinggi, iaitu 97.78 mg/kg.

4. Kepelbagaian genetik luas dan keterwarisan tinggi

Analisis multivariat menunjukkan kepelbagaian genetik yang luas antara genotip, yang boleh dimanfaatkan dalam memilih induk yang sesuai untuk pembiakbakaan kualiti pemakanan. Keterwarisan yang tinggi juga diperhatikan bagi kebanyakan ciri, bermakna ciri-ciri ini banyak dikawal oleh genetik dan berpotensi diperbaiki melalui pemilihan.

Konteks Pemakanan Am

Sebagai konteks umum, kandungan mineral dalam tumbuhan dipengaruhi oleh genetik dan juga keadaan tanah, baja serta iklim. Nilai yang tinggi dalam satu lokasi mungkin berbeza apabila tanaman yang sama ditanam di tempat lain. Selain itu, nilai mineral yang dilaporkan dalam mg/kg berat kering akan menjadi jauh lebih rendah apabila ditukar kepada berat segar, kerana lenggai segar mengandungi sebahagian besar air.

Di Malaysia, kacang panjang biasanya dituai ketika lenggai masih muda dan lembut. Lenggai yang lebih tua cenderung lebih berserat dan bijinya lebih besar, jadi komposisi nutriennya juga mungkin berubah. Penjelasan ini ialah konteks am, bukan dapatan kajian.

Bagi pengguna Malaysia, kacang panjang dan kacang tunggak boleh dianggap sebagai pelengkap kepada sumber mineral lain seperti ikan bilis, sayur hijau gelap dan produk tenusu, bukan pengganti sepenuhnya.

Implikasi Kepada Pengguna dan Industri di Malaysia

Walaupun kajian ini dari Afrika Selatan, prinsipnya relevan untuk kacang panjang di Malaysia kerana kedua-duanya spesies yang sama. Program pembiakbakaan tempatan boleh menilai kandungan mineral dan protein lenggai kacang panjang untuk menghasilkan varieti yang lebih berkhasiat. Bagi pengguna, dapatan ini mengingatkan bahawa lenggai kekacang muda bukan sahaja sumber serat, tetapi juga penyumbang mineral seperti kalium, kalsium dan magnesium.

Batasan Kajian

Abstrak tidak menyatakan asas pengiraan (berat kering atau segar), lokasi penanaman, atau kesan persekitaran. Kandungan vitamin tidak dianalisis. Selain itu, kandungan mineral yang tinggi tidak semestinya bermakna mineral itu mudah diserap badan, kerana faktor seperti asid fitik boleh mempengaruhi ketersediaan bio.

Langkah Praktikal

Pengguna boleh menjadikan sayur kekacang seperti kacang panjang dan kacang tunggak muda sebahagian daripada hidangan harian. Gabungkan dengan makanan kaya vitamin C, seperti sambal tomato atau perahan limau, kerana vitamin C secara umum membantu penyerapan besi daripada sumber tumbuhan. Pembiak baka tempatan boleh merujuk pendekatan kajian ini untuk menilai koleksi germplasma kacang panjang di Malaysia.

Ringkasan Angka Penting

• 22 genotip kacang tunggak (dari Nigeria dan Afrika Selatan); 11 mineral dan protein dianalisis.
• ITOOK-1060: Mg 4,262.00 mg/kg; Zn 56.25 mg/kg; Mn 47.72 mg/kg; Cu 9.00 mg/kg.
• 98K-5301: K 24,078.00 mg/kg; Ca 8,677.70 mg/kg; P 5,375.30 mg/kg; protein 28.54%.
• TVU-14196: Fe 97.78 mg/kg.

Kesimpulan

Lenggai muda kacang tunggak menunjukkan kepelbagaian genetik yang besar dalam kandungan mineral dan protein, dengan keterwarisan tinggi. Genotip seperti 98K-5301, ITOOK-1060 dan TVU-14196 berpotensi menjadi induk untuk membangunkan varieti sayur kekacang yang lebih berkhasiat.

Sumber Rujukan

Gerrano, A.S. et al. (2017). Nutritional composition of immature pods in selected cowpea [Vigna unguiculata (L.) Walp.] genotypes in South Africa. Australian Journal of Crop Science, 11(02), 134–141. DOI: 10.21475/AJCS.17.11.02.P72

Pautan SciSpace: https://scispace.com/papers/nutritional-composition-of-immature-pods-in-selected-cowpea-1nmehzc083

Kata Kunci

kacang tunggak, lenggai muda, mineral, protein, genotip, pembiakbakaan, Afrika Selatan