Pengenalan

Nama kajian: Proximate composition, phenolic, and antioxidant properties of soursop fruit parts

Objektif: Menilai sifat proksimat, fenolik dan antioksidan pelbagai bahagian buah durian belanda (isi, biji dan kulit), serta kesan pengeringan ketuhar dan solar.

Negara kajian: Tidak dinyatakan dalam abstrak.

Apabila memakan durian belanda, kebanyakan orang hanya memakan isinya dan membuang kulit serta biji. Namun, bahagian yang dibuang ini mungkin mengandungi nutrien yang berbeza dan berpotensi dimanfaatkan. Menurut abstrak kajian ini, Annona muricata ialah tumbuhan bermusim yang tersebar di kawasan tropika dan subtropika.

Kajian oleh F.M. Kpodo dan rakan-rakan yang diterbitkan dalam CyTA – Journal of Food (2023) ini membandingkan komposisi proksimat, kandungan fenolik dan aktiviti antioksidan isi, biji dan kulit durian belanda, serta menilai kesan dua kaedah pengeringan.

Mengapa Kajian Ini Penting

Industri pemprosesan buah menghasilkan banyak sisa seperti kulit dan biji. Jika bahagian ini kaya nutrien, ia boleh ditukar kepada bahan makanan atau produk bernilai tambah, sekali gus mengurangkan pembaziran.

Kajian ini juga membandingkan pengeringan solar, kaedah murah yang sesuai untuk pengusaha kecil, dengan pengeringan ketuhar. Maklumat ini praktikal bagi negara tropika yang mempunyai cahaya matahari berlimpah seperti Malaysia.

Kaedah Kajian

Buah durian belanda dibahagikan kepada tiga bahagian, iaitu isi, biji dan kulit. Analisis proksimat dijalankan untuk setiap bahagian. Ekstrak daripada bahagian yang dikeringkan menggunakan ketuhar dan pengering solar dinilai dari segi jumlah kandungan fenolik dan aktiviti antioksidan.

Dapatan Utama

1. Isi buah tinggi karbohidrat

Analisis proksimat menunjukkan isi buah mengandungi karbohidrat yang tinggi, iaitu 32.9% ± 0.3, dengan kandungan lembapan 19.1% ± 1.0. Kandungan lembapan yang agak rendah ini mencadangkan bahawa analisis dibuat pada sampel yang telah dikeringkan, walaupun perkara ini tidak dinyatakan secara jelas dalam abstrak.

2. Biji kaya lemak dan protein

Biji durian belanda mengandungi kandungan lemak kasar yang tinggi, iaitu 37.5% ± 1.2, dan protein 25.0% ± 0.1. Angka ini jauh lebih tinggi berbanding isi buah, menjadikan biji sebagai sumber minyak dan protein yang berpotensi.

Walau bagaimanapun, biji durian belanda diketahui mengandungi sebatian yang boleh menjadi toksik jika dimakan dalam jumlah besar. Oleh itu, sebarang penggunaan biji dalam makanan perlu melalui penilaian keselamatan. Ini ialah konteks am, bukan dapatan kajian ini.

3. Fenolik hampir sama dalam biji dan kulit

Jumlah kandungan fenolik biji (8.7 mg GAE/g ± 0.1) lebih tinggi daripada isi, dan hampir sama dengan kulit (8.6 mg GAE/g ± 0.1). Ini menunjukkan bahawa bahagian yang biasanya dibuang sebenarnya kaya sebatian fenolik.

4. Pengeringan solar lebih baik daripada ketuhar

Bahagian buah yang dikeringkan dengan cahaya matahari (solar) menunjukkan aktiviti antioksidan yang lebih tinggi berbanding bahagian yang dikeringkan dalam ketuhar. Dapatan ini mungkin disebabkan oleh suhu pengeringan yang lebih rendah dalam pengering solar, yang kurang merosakkan sebatian antioksidan, walaupun mekanismenya tidak dinyatakan dalam abstrak.

5. Potensi sebagai bahan tambahan diet

Penyelidik merumuskan bahawa ekstrak daripada sampel yang dikeringkan secara solar, terutamanya biji, boleh menjadi bahan berguna untuk suplemen diet, dan biji juga boleh dieksploitasi kerana kandungan minyak dan proteinnya yang tinggi. Aktiviti antioksidan ini diukur di makmal dan tidak diuji pada manusia.

Kaitan Dengan Konteks Malaysia

Di Malaysia, kulit dan biji durian belanda biasanya dibuang selepas isi dimakan atau dijadikan jus. Dengan cuaca panas dan cahaya matahari yang banyak sepanjang tahun, pengeringan solar ialah teknologi yang sesuai dan murah untuk pengusaha luar bandar. Kajian ini memberi idea awal bahawa bahan buangan ini mungkin mempunyai nilai, tetapi penyelidikan tempatan diperlukan untuk menilai keselamatan dan kesesuaiannya sebagai bahan makanan atau produk lain.

Implikasi Kepada Pengguna dan Industri di Malaysia

Bagi pengguna, isi durian belanda kekal sebagai bahagian utama untuk dimakan. Pengguna tidak digalakkan memakan biji tanpa pemprosesan dan penilaian keselamatan.

Bagi pengusaha pemprosesan di Malaysia, kajian ini membuka peluang menilai penggunaan kulit dan biji sebagai sumber bahan antioksidan atau minyak, dengan syarat keselamatan bahan tersebut disahkan. Pengering solar juga merupakan teknologi murah yang sesuai untuk pengusaha kecil.

Soalan Lazim

Bolehkah biji durian belanda dimakan? Pengguna tidak digalakkan memakannya, kerana biji Annona umumnya diketahui mengandungi sebatian yang boleh menjadi toksik. Apakah kelebihan pengeringan solar? Ia murah, menggunakan tenaga matahari, dan dalam kajian ini menghasilkan bahan dengan aktiviti antioksidan yang lebih tinggi berbanding pengeringan ketuhar.

Batasan Kajian

Abstrak tidak menyatakan negara, lokasi atau kultivar. Asas pengiraan proksimat (sampel segar atau kering) tidak jelas. Kajian tidak menilai keselamatan memakan biji atau kulit. Aktiviti antioksidan hanya diukur dalam ujian makmal.

Langkah Praktikal

Pengusaha yang ingin meneroka penggunaan kulit durian belanda boleh mula dengan pengeringan solar dan menghantar sampel untuk analisis makmal. Pastikan biji tidak dicampur ke dalam produk makanan tanpa penilaian keselamatan. Pengguna boleh menikmati isi buah segar atau sebagai jus. Peniaga juga boleh mengasingkan buah mengikut tahap kelembutan supaya pengguna dapat memilih buah yang sesuai dengan masa ia akan dimakan, contohnya buah yang masih keras untuk dimakan dua atau tiga hari kemudian.

Ringkasan Angka Penting

• Isi: karbohidrat 32.9%, lembapan 19.1%.
• Biji: lemak kasar 37.5%, protein 25.0%.
• Fenolik: biji 8.7 mg GAE/g; kulit 8.6 mg GAE/g.
• Pengeringan solar memberi aktiviti antioksidan lebih tinggi daripada ketuhar.

Kesimpulan

Isi durian belanda tinggi karbohidrat, manakala biji kaya lemak (37.5%) dan protein (25.0%), dan kedua-dua biji dan kulit kaya fenolik. Pengeringan solar mengekalkan aktiviti antioksidan lebih baik berbanding pengeringan ketuhar.

Sumber Rujukan

Kpodo, F.M. et al. (2023). Proximate composition, phenolic, and antioxidant properties of soursop fruit parts. CyTA – Journal of Food, 21(1), 475–480. DOI: 10.1080/19476337.2023.2227250

Pautan SciSpace: https://scispace.com/papers/proximate-composition-phenolic-and-antioxidant-properties-of-88r4e2pn

Kata Kunci

durian belanda, biji buah, kulit buah, fenolik, pengeringan solar, proksimat