Pengenalan

Nama kajian: Ascorbic Acid, Lycopene and Antioxidant Activities of Red-fleshed and Yellow-fleshed Watermelons

Objektif: Menganalisis kandungan asid askorbik, likopena dan aktiviti antioksidan dua varieti tembikai berbiji, iaitu tembikai isi merah dan isi kuning.

Negara kajian: Malaysia (Monash University Sunway Campus, Selangor).

Tembikai merupakan buah yang mudah didapati di Malaysia sepanjang tahun dan sangat digemari kerana sifatnya yang menyegarkan. Selain tembikai isi merah yang biasa, tembikai isi kuning juga semakin popular di pasaran tempatan. Persoalannya, adakah warna isi memberi perbezaan dari segi nilai pemakanan?

Kajian oleh Wee Sim Choo dan Wai Yen Sin dari Monash University Sunway Campus ini membandingkan kandungan asid askorbik (vitamin C), likopena dan aktiviti antioksidan antara tembikai berbiji isi merah dan isi kuning, termasuk perbandingan antara isi sahaja dan buah keseluruhan.

Mengapa Kajian Ini Penting

Likopena ialah pigmen karotenoid yang memberi warna merah kepada tembikai dan tomato. Ia dikenali sebagai antioksidan. Pengguna sering memilih buah berdasarkan warna, tetapi tidak semua menyedari bahawa warna berkait dengan kandungan sebatian tertentu.

Kajian ini juga menarik kerana turut menganalisis buah keseluruhan, termasuk kulit, yang biasanya dibuang. Ini memberi gambaran tentang taburan nutrien dalam buah.

Kaedah Kajian

Dua varieti tembikai berbiji, iaitu isi merah dan isi kuning, dianalisis. Kandungan asid askorbik dan likopena diukur pada isi dan pada buah keseluruhan. Aktiviti antioksidan dinilai menggunakan kuasa anti-radikal dan aktiviti pengkelatan ion ferus.

Dapatan Utama

1. Isi merah lebih tinggi vitamin C

Isi tembikai merah mempunyai kandungan asid askorbik yang lebih tinggi, iaitu 86.32 mg/kg, berbanding 52.05 mg/kg dalam isi tembikai kuning. Ini bermakna isi merah mengandungi kira-kira 66% lebih banyak vitamin C berbanding isi kuning.

2. Likopena hampir tiada dalam isi kuning

Perbezaan paling ketara adalah pada likopena. Isi tembikai merah mengandungi 9.50 mg/kg likopena, manakala isi tembikai kuning hanya 0.04 mg/kg. Ini mengesahkan bahawa warna merah tembikai berpunca daripada likopena, dan tembikai isi kuning hampir tidak mengandungi pigmen ini.

3. Buah keseluruhan: likopena lebih rendah, vitamin C setara

Apabila buah keseluruhan dianalisis, tembikai merah mempunyai likopena 2.60 mg/kg, masih lebih tinggi daripada tembikai kuning (0.37 mg/kg). Namun, kedua-duanya mempunyai kandungan asid askorbik yang hampir sama apabila buah keseluruhan diambil kira.

Nilai likopena buah keseluruhan yang lebih rendah berbanding isi sahaja menunjukkan likopena tertumpu pada bahagian isi merah, bukan pada kulit.

4. Julat aktiviti antioksidan

Nilai kuasa anti-radikal berjulat antara 0.0062 hingga 0.0090, manakala aktiviti pengkelatan ion ferus berjulat antara 2.94 hingga 27.90%. Abstrak tidak menyatakan sampel mana yang mencatatkan nilai tertinggi atau terendah.

Konteks Pemakanan Am

Tembikai mengandungi kira-kira 90% air, menjadikannya buah yang sesuai untuk membantu penghidratan ketika cuaca panas. Ia juga rendah kalori berbanding banyak buah lain. Maklumat ini merupakan konteks umum dan bukan dapatan kajian ini.

Soalan Lazim

Mengapa tembikai kuning hampir tiada likopena? Warna kuning tembikai berpunca daripada pigmen lain dan bukan likopena. Likopena memberi warna merah, jadi tembikai isi kuning secara semula jadi mengandungi likopena yang sangat sedikit, seperti ditunjukkan oleh nilai 0.04 mg/kg dalam kajian ini.

Adakah tembikai kuning kurang berkhasiat? Dari segi likopena dan vitamin C dalam isi, ya, berdasarkan kajian ini. Namun, tembikai kuning masih membekalkan air, gula semula jadi dan nutrien lain, dan boleh dinikmati sebagai sebahagian daripada diet yang pelbagai.

Adakah kulit tembikai boleh dimakan? Kajian ini menganalisis buah keseluruhan untuk perbandingan, tetapi tidak menilai kulit sebagai makanan. Dalam sesetengah masakan tradisional, bahagian putih kulit tembikai dimasak sebagai sayur, tetapi ini bukan dapatan kajian ini.

Kaitan Dengan Konteks Malaysia

Tembikai ditanam secara meluas di Malaysia, termasuk di Kelantan, Terengganu, Pahang dan Johor, dan merupakan antara buah yang paling murah dan mudah didapati. Tembikai kuning pula sering dijual pada harga yang sedikit lebih tinggi kerana dianggap istimewa. Kajian ini, yang dijalankan oleh penyelidik di Selangor, memberi maklumat berguna kepada pengguna tempatan bahawa dari segi likopena dan vitamin C dalam isi, tembikai merah memberi nilai yang lebih baik.

Bagi pengusaha jus dan minuman segar, tembikai merah juga boleh dipromosikan sebagai sumber likopena semula jadi tanpa perlu menambah pewarna.

Implikasi Kepada Pengguna dan Industri di Malaysia

Bagi pengguna yang ingin mendapatkan likopena dan vitamin C, tembikai isi merah merupakan pilihan yang lebih baik berbanding isi kuning, berdasarkan kajian ini. Tembikai kuning masih boleh dinikmati kerana rasa dan teksturnya, tetapi kandungan likopenanya sangat rendah. Bagi peniaga dan pengeluar, maklumat ini boleh digunakan dalam pemasaran tembikai merah sebagai sumber likopena.

Batasan Kajian

Kajian hanya melibatkan satu varieti bagi setiap warna, dan nama varieti serta asal buah tidak dinyatakan dalam abstrak. Rekod SciSpace juga tidak menyenaraikan DOI. Aktiviti antioksidan diukur di makmal dan tidak menggambarkan kesan dalam badan manusia.

Langkah Praktikal

Pilih tembikai merah yang isinya berwarna merah pekat jika mahukan kandungan likopena yang lebih tinggi. Simpan tembikai yang sudah dipotong dalam peti sejuk dan makan dalam masa beberapa hari untuk mengekalkan kesegaran. Potongan tembikai juga sesuai dijadikan snek sihat untuk kanak-kanak.

Ringkasan Angka Penting

• Vitamin C isi: 86.32 mg/kg (merah) berbanding 52.05 mg/kg (kuning).
• Likopena isi: 9.50 mg/kg (merah) berbanding 0.04 mg/kg (kuning).
• Likopena buah keseluruhan: 2.60 mg/kg (merah) berbanding 0.37 mg/kg (kuning).
• Pengkelatan ion ferus: 2.94–27.90%.

Kesimpulan

Isi tembikai merah mengandungi lebih banyak vitamin C dan jauh lebih banyak likopena berbanding isi tembikai kuning, yang hampir tidak mengandungi likopena.

Sumber Rujukan

Choo, W.S. & Sin, W.Y. (2012). Ascorbic Acid, Lycopene and Antioxidant Activities of Red-fleshed and Yellow-fleshed Watermelons. Advances in Applied Science Research, 3(5), 2779–2784.

Pautan SciSpace: https://scispace.com/papers/ascorbic-acid-lycopene-and-antioxidant-activities-of-red-gwwbdcqjnj

Kata Kunci

tembikai, likopena, vitamin C, tembikai kuning, antioksidan, Malaysia