Pengenalan

Nama kajian: Phytochemical Screening, Nutritional Profiling and Enzymatic Activity of the Liposu (Baccaurea lanceolata) Pulp as Potential Anti-Obesity Agent

Objektif: Mencirikan komposisi pemakanan, kandungan fitokimia dan aktiviti enzim isi buah liposu untuk menilai potensinya sebagai agen anti-obesiti.

Negara kajian: Tidak dinyatakan secara jelas dalam abstrak (diterbitkan dalam Journal of Sustainability Science and Management, Malaysia).

Liposu (Baccaurea lanceolata) ialah buah hutan tropika yang kurang dimanfaatkan. Buah ini sekeluarga dengan rambai dan tampoi, dan dikenali di beberapa kawasan Borneo. Rasanya sangat masam, dan ia jarang dijual secara meluas di pasaran.

Kajian oleh Abdul Rahman dan rakan-rakan ini bertujuan mencirikan komposisi pemakanan, kandungan fitokimia dan aktiviti enzim isi buah liposu, untuk menilai potensinya sebagai bahan berfungsi rendah kalori dalam konteks peningkatan kadar obesiti dan keperluan alternatif semula jadi.

Mengapa Kajian Ini Penting

Komposisi pemakanan dan sifat fungsian liposu masih kurang difahami. Data asas seperti kandungan lembapan, serat, lemak dan karbohidrat diperlukan sebelum buah ini boleh dibangunkan sebagai produk makanan.

Dengan kadar obesiti yang meningkat di Malaysia, pencarian bahan makanan rendah kalori dan tinggi serat daripada sumber tempatan menjadi semakin relevan.

Kaedah Kajian

Isi buah liposu dianalisis untuk komposisi proksimat dan pH. Kandungan fitokimia, termasuk fenolik dan flavonoid, ditentukan, dan aktiviti antioksidan diukur melalui ujian perencatan DPPH. Aktiviti perencatan enzim lipase pankreas turut diuji di makmal sebagai penunjuk potensi anti-obesiti.

Dapatan Utama

1. Kandungan air sangat tinggi

Analisis proksimat menunjukkan isi liposu mengandungi lembapan yang sangat tinggi, iaitu 93.67 ± 0.20%. Buah yang sangat berair biasanya rendah tenaga per hidangan.

2. Serat diet 61.69%, lemak dan karbohidrat minimum

Kandungan serat diet dilaporkan sebanyak 61.69%, manakala lemak ialah 0.00% dan karbohidrat hanya 0.82 ± 0.18%. Penyelidik menyifatkan buah ini mempunyai ketumpatan kalori yang rendah.

Perlu diambil perhatian bahawa nilai serat 61.69% berkemungkinan dikira berdasarkan berat kering, memandangkan kandungan lembapan buah sangat tinggi. Abstrak tidak menjelaskan asas pengiraan ini.

3. Sangat berasid dengan pH 2.51

Isi liposu mempunyai pH 2.51, iaitu sangat berasid. Keasidan tinggi ini menyumbang kepada rasa masamnya yang kuat, dan mungkin mempengaruhi cara buah ini boleh digunakan dalam produk makanan.

4. Antioksidan kuat, perencatan lipase sederhana

Liposu menunjukkan aktiviti antioksidan yang kuat, iaitu 90.71 ± 0.25% perencatan DPPH, serta kandungan fenolik dan flavonoid yang tinggi. Walau bagaimanapun, perencatan enzim lipase pankreas hanya sederhana, iaitu 22.20 ± 0.42%. Ujian ini dijalankan di makmal dan tidak membuktikan kesan penurunan berat badan pada manusia.

Perbincangan

Kajian ini menonjolkan bagaimana buah hutan yang jarang dimakan boleh mempunyai profil pemakanan yang menarik. Namun, data proksimat perlu ditafsir dengan berhati-hati. Apabila kandungan lembapan melebihi 93%, nilai serat sebanyak 61.69% hampir pasti dikira berdasarkan berat kering, kerana jumlah semua komponen dalam berat basah tidak boleh melebihi 100%. Membezakan asas basah dan kering sangat penting apabila membandingkan buah ini dengan buah lain.

Kajian lanjut juga diperlukan untuk menilai penerimaan rasa, kerana keasidan tinggi mungkin mengehadkan penggunaan langsung buah ini.

Konteks Pemakanan Am

Serat diet membantu pencernaan, memberi rasa kenyang dan menyokong kesihatan usus. Makanan yang tinggi air dan serat tetapi rendah lemak biasanya mempunyai ketumpatan tenaga yang rendah, iaitu memberi sedikit kalori bagi setiap gram makanan. Konsep ini sering digunakan dalam perancangan diet untuk pengurusan berat badan. Namun, keberkesanan sesuatu makanan dalam mengawal berat badan perlu dibuktikan melalui kajian klinikal, bukan hanya ujian makmal.

Soalan Lazim

Adakah liposu membantu menurunkan berat badan? Kajian ini hanya menunjukkan perencatan enzim yang sederhana di makmal; kesan pada manusia belum dikaji. Di mana liposu boleh didapati? Abstrak tidak menyatakan lokasi; buah ini dikenali sebagai buah tempatan di Asia Tenggara termasuk Malaysia.

Implikasi Kepada Pengguna dan Industri di Malaysia

Bagi pengguna, liposu boleh dilihat sebagai buah rendah kalori dan kaya serat, tetapi keasidannya yang tinggi menjadikannya kurang sesuai dimakan banyak secara terus. Dapatan berkaitan obesiti hanya berdasarkan ujian makmal dan bukan cadangan rawatan.

Bagi industri, liposu berpotensi digunakan sebagai bahan tinggi serat dalam produk makanan berfungsi rendah kalori, contohnya dicampur dengan sumber makanan lain bagi mengimbangi rasa masam.

Batasan Kajian

Asas pengiraan serat (berat basah atau kering) tidak dinyatakan dengan jelas dalam abstrak. Lokasi pengambilan sampel juga tidak dinyatakan. Ujian anti-obesiti terhad kepada perencatan enzim di makmal, tanpa kajian haiwan atau manusia.

Langkah Praktikal

Pengusaha yang ingin mencuba liposu dalam produk boleh menggunakannya dalam jumlah kecil sebagai pemasam semula jadi dalam jus campuran, sos atau jeruk. Pengguna boleh menikmati buah ini dengan sedikit gula atau garam sebagai snek tradisional, sambil mengambil kira keasidannya yang tinggi terhadap gigi dan perut.

Nota Untuk Pembaca

Tajuk kajian menyebut potensi anti-obesiti, tetapi dapatan sebenar hanya merangkumi komposisi pemakanan dan ujian enzim di makmal. Pembaca tidak wajar menganggap liposu sebagai makanan penurun berat badan. Nilai sebenar buah ini lebih tepat dilihat sebagai buah tinggi air dan serat yang boleh menjadi sebahagian daripada diet seimbang.

Ringkasan Angka Penting

• Lembapan: 93.67 ± 0.20%.
• Serat diet: 61.69%; lemak: 0.00%; karbohidrat: 0.82 ± 0.18%.
• pH: 2.51.
• Perencatan DPPH: 90.71%; perencatan lipase pankreas: 22.20%.

Kesimpulan

Isi liposu sangat berair, tinggi serat, rendah lemak dan karbohidrat, sangat berasid, serta mempunyai aktiviti antioksidan kuat, menjadikannya calon bahan berfungsi rendah kalori.

Sumber Rujukan

Abdul Rahman, M.N. et al. (2026). Phytochemical Screening, Nutritional Profiling and Enzymatic Activity of the Liposu (Baccaurea lanceolata) Pulp as Potential Anti-Obesity Agent. Journal of Sustainability Science and Management, 21(2), 355–371. DOI: 10.46754/jssm.2026.02.007

Pautan SciSpace: https://scispace.com/papers/phytochemical-screening-nutritional-profiling-and-enzymatic-64x874jdtxck

Kata Kunci

liposu, Baccaurea lanceolata, serat diet, rendah kalori, antioksidan, buah Borneo