Pengenalan

Nama kajian: Nutritional and Antioxidant Quality of Jackfruit (Artocarpus Heterophyllus)

Objektif: Menilai sebatian nutrien dan antioksidan isi nangka, termasuk jumlah fenol, flavonoid, vitamin C dan karotenoid.

Negara kajian: Mexico (abstrak menyatakan nangka ditanam di negeri Nayarit dan Michoacán).

Genus Artocarpus mengandungi sekitar 50 hingga 60 spesies yang tersebar di rantau Indo-Malaya dan selatan China. Nangka (Artocarpus heterophyllus) dimakan secara meluas di Asia, termasuk Malaysia. Di Mexico pula, nangka kini ditanam di negeri Nayarit dan Michoacán, tetapi kurang dimakan, mungkin kerana kurangnya pengetahuan tentang nilai pemakanan dan nutraseutikalnya.

Kajian oleh García-Mateos ini bertujuan mengisi jurang pengetahuan tersebut dengan menganalisis kandungan nutrien dan sebatian antioksidan dalam isi nangka. Walaupun konteksnya di Mexico, dapatan ini relevan kepada semua negara pengeluar nangka.

Mengapa Kajian Ini Penting

Nangka sering dilihat sekadar buah pencuci mulut yang manis. Namun, data tentang kandungan vitamin, mineral dan antioksidannya membantu meletakkan nangka sebagai makanan berkhasiat, bukan sekadar sumber gula.

Maklumat ini juga berguna untuk pemasaran nangka di pasaran baharu, termasuk pasaran eksport, di mana pengguna mungkin belum biasa dengan buah ini.

Konteks Pemakanan Am

Vitamin C ialah vitamin larut air yang berfungsi sebagai antioksidan dan diperlukan untuk pembentukan kolagen serta penyerapan zat besi daripada makanan tumbuhan. Tubuh manusia tidak dapat menghasilkan vitamin C sendiri, jadi ia mesti diperoleh daripada makanan, terutamanya buah-buahan dan sayur-sayuran.

β-karoten pula ialah pigmen karotenoid yang memberi warna kuning dan oren kepada buah. Tubuh boleh menukarkan β-karoten kepada vitamin A, yang penting untuk penglihatan dan sistem imun. Sebatian fenolik dan flavonoid ialah kumpulan besar sebatian tumbuhan yang mempunyai aktiviti antioksidan dalam ujian makmal.

Perlu diingat bahawa aktiviti antioksidan yang diukur di makmal tidak semestinya sama dengan kesan dalam tubuh manusia. Nota: bahagian ini ialah konteks am, bukan dapatan kajian.

Kaedah Kajian

Isi nangka dianalisis untuk karbohidrat, serat, lipid dan protein, serta mineral kalsium, kalium, magnesium dan besi. Sebatian antioksidan yang diukur termasuk jumlah fenolik, flavonoid, vitamin C dan β-karoten. Kapasiti antioksidan buah turut dinilai dan dikaitkan dengan kandungan sebatian tersebut.

Dapatan Utama

1. Isi nangka mengandungi karbohidrat, serat dan mineral

Analisis kimia menunjukkan isi nangka mengandungi karbohidrat, serat, lipid dan protein, serta mineral kalsium, kalium, magnesium dan besi. Abstrak tidak memberikan angka bagi komponen ini, tetapi penyelidik merumuskan bahawa kandungan karbohidrat dan mineral menjadikan nangka produk yang mempunyai kualiti pemakanan.

2. Vitamin C 6.8 mg setiap 100 g

Kandungan vitamin C isi nangka ialah 6.8 mg setiap 100 g berat segar. Walaupun bukan sumber vitamin C yang sangat tinggi berbanding buah seperti jambu batu atau betik, ia tetap menyumbang kepada pengambilan vitamin C harian.

3. β-karoten 244.84 IU

Kandungan β-karoten, iaitu pigmen yang memberi warna kuning-oren pada isi nangka dan merupakan prekursor vitamin A, dilaporkan sebanyak 244.84 IU. Kapasiti antioksidan buah didapati berkait dengan kandungan vitamin C dan β-karoten.

4. Fenolik dan flavonoid menyumbang kepada antioksidan

Kandungan flavonoid ialah 9.86 mg setara kuersetin setiap 100 g berat segar, manakala jumlah sebatian fenolik ialah 58.44 mg setara asid galik setiap 100 g. Nilai fenolik ini didapati serupa dengan yang dilaporkan oleh penyelidik lain.

Penyelidik merumuskan bahawa nangka mempunyai kualiti nutraseutikal hasil daripada tahap sebatian antioksidannya.

Implikasi Kepada Pengguna dan Industri di Malaysia

Di Malaysia, nangka sudah lama menjadi buah kegemaran dan digunakan dalam pelbagai hidangan, dari buah segar hingga gulai nangka muda dan kerepek. Kajian ini mengukuhkan kedudukan nangka sebagai buah yang menyumbang mineral, β-karoten dan antioksidan selain tenaga. Bagi industri, data ini boleh digunakan dalam pemasaran nangka segar dan produk nangka, termasuk untuk pasaran eksport.

Batasan Kajian

Abstrak tidak menyatakan nilai kuantitatif bagi karbohidrat, serat, protein dan mineral, tahun kajian, atau kultivar yang digunakan. Kajian ini juga hanya menilai isi, bukan biji atau kulit.

Langkah Praktikal

Pengguna boleh menjadikan nangka sebahagian daripada pengambilan buah harian, sambil mengambil kira kandungan gulanya. Memilih nangka yang masak dengan warna isi kuning terang mungkin memberi lebih banyak karotenoid. Pengusaha boleh menggunakan data antioksidan sebagai nilai tambah dalam promosi produk.

Bagi pengusaha ladang nangka, data seperti ini boleh dimasukkan dalam bahan promosi atau label produk, dengan syarat sumber kajian dinyatakan dan nilai sebenar produk diuji di makmal bertauliah. Kerjasama dengan universiti tempatan untuk menganalisis kultivar nangka Malaysia seperti J33 dan Mastura juga digalakkan supaya data yang digunakan lebih tepat dengan keadaan tempatan dan boleh dibandingkan dengan dapatan kajian dari luar negara.

Ringkasan Angka Penting

• Vitamin C: 6.8 mg/100 g berat segar.
• β-karoten: 244.84 IU.
• Flavonoid: 9.86 mg QE/100 g.
• Jumlah fenolik: 58.44 mg GAE/100 g.

Soalan Lazim

S: Adakah nangka sumber vitamin C yang baik? J: Dengan 6.8 mg/100 g, nangka menyumbang sedikit vitamin C, tetapi buah lain seperti jambu batu dan betik lazimnya mengandungi lebih banyak.

S: Bagaimana pula dengan biji dan kulit nangka? J: Kajian ini hanya menilai isi nangka, jadi tiada data tentang bahagian lain.

S: Adakah aktiviti antioksidan bermakna nangka melindungi daripada penyakit? J: Tidak semestinya. Aktiviti antioksidan diukur di makmal, dan kesan pada kesihatan manusia memerlukan kajian klinikal.

Kesimpulan

Isi nangka mengandungi karbohidrat, mineral dan sebatian antioksidan termasuk vitamin C (6.8 mg/100 g), β-karoten (244.84 IU) dan fenolik (58.44 mg GAE/100 g), menjadikannya buah yang berkhasiat dan bernilai nutraseutikal.

Sumber Rujukan

García-Mateos, M.R. Nutritional and Antioxidant Quality of Jackfruit (Artocarpus Heterophyllus). DOI: 10.5154/r.ctasci.2021.06.17a (tahun dan jurnal tidak dipaparkan dalam rekod SciSpace)

Pautan SciSpace: https://scispace.com/papers/nutritional-and-antioxidant-quality-of-jackfruit-artocarpus-1csd4k1qm17r

Kata Kunci

nangka, vitamin C, beta-karoten, antioksidan, fenolik, Mexico