Pengenalan

Nama kajian: Nutritional characteristics evaluation of Malaysian commercial pineapple cultivars

Objektif: Menjana maklumat pemakanan serta menilai sifat fizikokimia, biokimia dan organoleptik lima kultivar nanas komersial Malaysia, iaitu Josapine, Morris, Sarawak, MD2 dan Crystal.

Negara kajian: Malaysia.

Nanas merupakan antara buah tropika paling penting di Malaysia. Menurut abstrak kajian ini, industri nanas merupakan salah satu sektor pertanian utama negara dengan 76 kultivar ditanam di seluruh Malaysia. Namun, pengguna dan pengusaha jarang mempunyai maklumat yang lengkap tentang perbezaan nilai pemakanan antara kultivar yang biasa dijual di pasaran, seperti Josapine, Moris (Morris), Sarawak, MD2 dan Crystal.

Kajian disertasi oleh Hang Chiet Chong (2013) ini dijalankan untuk mengisi jurang tersebut. Ia membandingkan lima kultivar nanas komersial dari segi sifat fizikokimia seperti kemanisan dan keasidan, sifat biokimia seperti sebatian bioaktif, kapasiti antioksidan dan aktiviti bromelain, serta penerimaan rasa oleh panel penilai.

Mengapa Kajian Ini Penting

Pengguna di Malaysia biasanya memilih nanas berdasarkan rasa, saiz atau harga, tanpa mengetahui bahawa setiap kultivar mungkin mempunyai profil pemakanan yang berbeza. Bagi pengusaha dan pengeksport pula, maklumat pemakanan yang tepat boleh dijadikan nilai jualan tambahan, terutamanya di pasaran yang semakin mementingkan kesihatan.

Selain itu, perbandingan antara kultivar membantu agensi pertanian dan pembiak baka membuat keputusan tentang kultivar yang wajar diperluaskan penanamannya. Kajian yang menggabungkan aspek pemakanan, biokimia dan rasa memberi gambaran yang lebih menyeluruh berbanding kajian yang hanya melihat satu aspek.

Kaedah Kajian

Buah daripada lima kultivar, iaitu Josapine, Morris, Sarawak, MD2 dan Crystal, dikumpul pada peringkat kematangan komersial, iaitu apabila 20% hingga 40% kulit buah berwarna kekuningan. Hanya bahagian isi yang boleh dimakan digunakan sebagai sampel. Penilaian merangkumi sifat fizikokimia (termasuk indeks kemanisan dan kelat), sifat biokimia (sebatian bioaktif, kapasiti antioksidan dan aktiviti bromelain) serta penilaian deria (organoleptik). Perbezaan antara kultivar dianalisis secara statistik.

Dapatan Utama

1. MD2 paling manis dan paling kurang kelat

Dari segi sifat fizikokimia, MD2 menunjukkan kemanisan tertinggi dan indeks kelat (astringency) terendah berbanding empat kultivar lain. Ini bermakna MD2 bukan sahaja terasa lebih manis, tetapi juga kurang meninggalkan rasa kesat di lidah, satu ciri yang sangat mempengaruhi penerimaan pengguna.

Dapatan ini selari dengan populariti MD2 di pasaran antarabangsa sebagai nanas segar premium. Namun, perlu diingat bahawa abstrak tidak menyatakan nilai angka sebenar bagi kemanisan atau keasidan setiap kultivar.

2. Kandungan sebatian bioaktif dan antioksidan tertinggi dalam MD2

MD2 juga mencatatkan kandungan sebatian bioaktif dan kapasiti antioksidan tertinggi berbanding kultivar lain. Sebatian bioaktif dalam buah seperti fenolik dan vitamin C menyumbang kepada aktiviti antioksidan, iaitu keupayaan untuk meneutralkan radikal bebas dalam ujian makmal.

Bagi pengguna, ini bermakna memilih MD2 berpotensi memberi lebih banyak sebatian antioksidan dalam satu hidangan yang sama, walaupun kesan sebenar terhadap kesihatan manusia tidak dinilai dalam kajian ini.

3. Aktiviti bromelain paling tinggi

Bromelain ialah kumpulan enzim pemecah protein yang terdapat secara semula jadi dalam nanas. Ia digunakan dalam industri makanan, contohnya sebagai pelembut daging. Kajian ini mendapati MD2 mempunyai aktiviti bromelain tertinggi berbanding kultivar lain.

Dapatan ini membuka peluang nilai tambah kepada MD2 bukan sahaja sebagai buah segar, tetapi juga sebagai sumber enzim untuk industri pemprosesan.

4. Sebatian bioaktif berkait rapat dengan antioksidan dan bromelain

Sebatian bioaktif didapati berkorelasi tinggi dan signifikan dengan kapasiti antioksidan dan aktiviti bromelain. Ini mencadangkan bahawa sebatian bioaktif tersebut menyumbang kepada aktiviti antioksidan dan enzim dalam nanas. Semua perbezaan purata antara kultivar didapati signifikan dari segi statistik.

5. Panel penilai paling suka MD2

Skor keseluruhan tertinggi dalam penilaian deria turut diberikan kepada MD2, mengesahkan keutamaan pengguna terhadap kultivar ini berbanding yang lain. Penyelidik merumuskan bahawa MD2 setanding, malah lebih baik, berbanding kultivar nanas lain dan mempunyai potensi besar di pasaran komersial.

Implikasi Kepada Pengguna dan Industri di Malaysia

Bagi pengguna, kajian ini memberi panduan bahawa nanas MD2 bukan sahaja sedap, tetapi juga lebih kaya dengan sebatian bioaktif berbanding kultivar tempatan lain yang diuji. Walau bagaimanapun, kultivar seperti Josapine, Moris dan Sarawak masih mempunyai nilai tersendiri, contohnya dari segi harga, ketersediaan dan kesesuaian untuk masakan tradisional.

Bagi pengusaha dan agensi seperti Lembaga Perindustrian Nanas Malaysia, dapatan ini menyokong usaha memperluaskan penanaman MD2 untuk pasaran segar premium dan eksport. Maklumat pemakanan seperti ini juga boleh digunakan dalam pelabelan dan promosi produk.

Batasan Kajian

Abstrak tidak menyatakan nilai angka bagi parameter yang diukur, jadi saiz perbezaan antara kultivar tidak dapat dinilai. Buah dikumpul pada satu peringkat kematangan sahaja, dan lokasi ladang serta musim tuaian tidak dinyatakan. Kajian ini juga merupakan disertasi, bukan artikel jurnal yang telah melalui semakan rakan sebaya.

Langkah Praktikal

Pengguna yang ingin mendapatkan rasa manis dan kandungan antioksidan yang tinggi boleh memilih MD2 yang dituai pada tahap kematangan yang sesuai. Simpan nanas pada suhu sejuk selepas dipotong dan makan dalam masa singkat untuk mengekalkan vitamin C. Pengusaha pula boleh menyimpan rekod kematangan tuaian supaya kualiti buah lebih konsisten.

Ringkasan Angka Penting

• Lima kultivar dibandingkan: Josapine, Morris, Sarawak, MD2 dan Crystal.
• Peringkat kematangan sampel: 20–40% kulit berwarna kekuningan.
• Malaysia mempunyai 76 kultivar nanas yang ditanam (menurut abstrak).
• MD2 tertinggi dalam kemanisan, sebatian bioaktif, antioksidan, bromelain dan skor deria.

Kesimpulan

Antara lima kultivar nanas komersial Malaysia, MD2 paling manis, paling kurang kelat, paling kaya sebatian bioaktif dan antioksidan, mempunyai aktiviti bromelain tertinggi, serta paling disukai panel penilai, menjadikannya kultivar berpotensi besar di pasaran komersial.

Sumber Rujukan

Chong, H.C. (2013). Nutritional characteristics evaluation of Malaysian commercial pineapple cultivars. Disertasi. DOI: tiada.

Pautan SciSpace: https://scispace.com/papers/nutritional-characteristics-evaluation-of-malaysian-5gt8hdac9s

Kata Kunci

nanas MD2, Josapine, Moris, bromelain, antioksidan, kultivar nanas Malaysia