Pengenalan
Nama kajian: Macronutrients and sugar content in foods and beverages from three selected zones in Peninsular Malaysia
Objektif: Menentukan kandungan makronutrien dan gula dalam 30 jenis makanan yang dipilih dari tiga zon di Semenanjung Malaysia.
Negara kajian: Malaysia (Perak, Selangor dan Johor).
Kandungan nutrien sesuatu makanan boleh berbeza mengikut tempat ia dibeli, kerana resipi, bahan mentah dan jenama berbeza antara negeri. Oleh itu, data komposisi makanan yang mewakili beberapa kawasan lebih berguna berbanding data dari satu lokasi sahaja.
Kajian oleh Rosmawati Dora dan rakan-rakan ini mengumpul sampel makanan dan minuman dari tiga zon di Semenanjung Malaysia, iaitu zon utara (Perak), zon tengah (Selangor) dan zon selatan (Johor), untuk menentukan kandungan makronutrien dan gula.
Mengapa Kajian Ini Penting
Jadual Komposisi Makanan Malaysia perlu sentiasa dikemas kini supaya mencerminkan makanan yang dijual di pasaran semasa. Produk diproses dan makanan siap makan baharu sentiasa muncul, dan data lama mungkin tidak lagi tepat.
Dengan menggabungkan sampel dari tiga zon, kajian ini memberi data yang lebih mewakili keadaan sebenar di Semenanjung Malaysia dan membantu pengguna memilih makanan berdasarkan kandungan nutrien.
Kaedah Kajian
Sampel terdiri daripada 14 jenis makanan dan minuman diproses, 8 jenis buah-buahan dan 10 jenis makanan siap makan, dibeli dari restoran, kedai dan pasar raya terpilih di Perak, Selangor dan Johor. Analisis proksimat menggunakan kaedah piawai AOAC (1997), karbohidrat total dikira melalui kaedah perbezaan, dan jumlah kalori dikira menggunakan kaedah Atwater. Gula keseluruhan dianalisis menggunakan HPLC, manakala serat diet ditentukan melalui kaedah enzim-gravimetrik (AOAC 985.29 dan AACC 32-05).
Dapatan Utama
1. Mentega kacang paling tinggi lemak dan kalori
Mentega kacang mencatatkan kandungan lemak tertinggi, iaitu 44.75 ± 7.59 g/100 g, serta jumlah kalori tertinggi, iaitu 611 ± 38 kcal/100 g. Kandungan lemak yang tinggi ini menjadikan mentega kacang sangat padat tenaga, walaupun sebahagian besar lemaknya berasal daripada kacang tanah.
2. Mentega kacang juga paling tinggi serat diet
Selain lemak dan kalori, mentega kacang turut mempunyai serat diet tertinggi, iaitu 8.07 ± 0.98 g/100 g. Ini menunjukkan bahawa makanan berlemak tinggi tidak semestinya rendah nilai pemakanan, kerana ia juga boleh membekalkan serat.
3. Susu tepung rendah lemak paling tinggi protein
Kandungan protein tertinggi, iaitu 21.98 ± 2.57 g/100 g, ditemui dalam susu tepung rendah lemak. Produk tenusu kering seperti ini merupakan sumber protein yang pekat.
4. Gula melaka paling tinggi karbohidrat dan gula
Gula melaka (gula kelapa sawit atau gula enau) mencatatkan kandungan karbohidrat tertinggi, iaitu 97.48 ± 1.47 g/100 g, dan gula keseluruhan tertinggi, iaitu 86.7 ± 2.9 g/100 g. Walaupun sering dianggap lebih semula jadi, gula melaka tetap merupakan sumber gula yang sangat pekat.
5. Data untuk mengemas kini Jadual Komposisi Makanan
Penyelidik menyatakan bahawa keputusan ini akan mengemas kini dan menambah data dalam Jadual Komposisi Makanan Malaysia, serta memberi maklumat berguna untuk memilih makanan yang sihat berdasarkan kandungan nutrien.
Perbincangan
Dapatan tentang gula melaka dan mentega kacang menunjukkan bahawa persepsi ‘semula jadi’ atau ‘sihat’ tidak semestinya sepadan dengan kandungan nutrien sebenar. Gula melaka mungkin mempunyai rasa dan nilai budaya yang tersendiri, tetapi kandungan gulanya hampir menyamai gula biasa. Mentega kacang pula padat tenaga tetapi turut membekalkan serat. Kajian berbilang lokasi seperti ini juga penting kerana pengguna di negeri berbeza membeli produk dari sumber yang berbeza, dan data yang menggabungkan beberapa zon lebih mewakili keadaan sebenar di pasaran Semenanjung Malaysia. Pendekatan pensampelan dari tiga zon ini boleh dijadikan model untuk kajian komposisi makanan pada masa hadapan, termasuk di Sabah dan Sarawak yang mempunyai makanan tempatan tersendiri.
Implikasi Kepada Pengguna dan Industri di Malaysia
Bagi pengguna, dapatan tentang gula melaka penting kerana ramai menganggapnya pilihan yang lebih sihat berbanding gula putih. Dari segi kandungan gula, ia tetap tinggi dan perlu diambil secara sederhana. Mentega kacang pula boleh dinikmati dalam kuantiti kecil kerana ia padat kalori, tetapi membekalkan serat.
Bagi industri, data komposisi yang dikemas kini membantu pelabelan dan pembangunan produk. Pengusaha IKS yang menghasilkan gula melaka, kuih atau makanan siap makan boleh menggunakan data seperti ini sebagai rujukan awal sebelum menjalankan analisis produk mereka sendiri.
Batasan Kajian
Abstrak tidak menyenaraikan semua 30 makanan atau perbandingan antara zon, jadi tidak diketahui sama ada terdapat perbezaan nutrien ketara antara Perak, Selangor dan Johor. Bilangan sampel bagi setiap makanan juga tidak dinyatakan.
Langkah Praktikal
Pengguna boleh menggunakan gula melaka dan mentega kacang secara berpada-pada, contohnya satu sudu kecil sahaja dalam satu hidangan. Membaca label nutrien pada produk diproses dan membandingkan antara jenama juga membantu memilih produk yang lebih rendah gula dan lemak.
Ringkasan Angka Penting
30 makanan dari Perak, Selangor dan Johor dianalisis.
Mentega kacang: lemak 44.75 g, kalori 611 kcal, serat 8.07 g per 100 g.
Susu tepung rendah lemak: protein 21.98 g/100 g.
Gula melaka: karbohidrat 97.48 g dan gula keseluruhan 86.7 g per 100 g.
Kesimpulan
Mentega kacang paling tinggi lemak, kalori dan serat; susu tepung rendah lemak paling tinggi protein; dan gula melaka paling tinggi karbohidrat dan gula. Data dari tiga zon ini menyumbang kepada pengemaskinian Jadual Komposisi Makanan Malaysia.
Sumber Rujukan
Dora, R. et al. (2018). Macronutrients and sugar content in foods and beverages from three selected zones in Peninsular Malaysia. Sains Malaysiana, 47(7), 1557–1562. DOI: 10.17576/JSM-2018-4707-25
Pautan SciSpace: https://scispace.com/papers/macronutrients-and-sugar-content-in-foods-and-beverages-from-43fk7wioxj
Kata Kunci
makronutrien, kandungan gula, gula melaka, Semenanjung Malaysia, Jadual Komposisi Makanan Malaysia, makanan siap makan
