Pengenalan

Nama kajian: Effect of Harvesting Stage on Physicochemical and Nutritional Properties of Coconut Water from the MATAG Variety (Cocos nucifera L.)

Objektif: Menilai kesan peringkat tuaian terhadap sifat fizikokimia dan nilai pemakanan air kelapa daripada varieti hibrid MATAG.

Negara kajian: Malaysia (Pusat Penyelidikan Tanaman Industri, MARDI Serdang dan MARDI Bagan Datuk).

Air kelapa merupakan minuman semula jadi yang sangat popular di Malaysia, sama ada dijual di gerai tepi jalan, pasar tani atau dalam bentuk minuman berbotol. Ia digemari kerana rasa yang menyegarkan serta kandungan elektrolit, vitamin dan fitohormon semula jadinya. Namun, ramai pengguna tidak menyedari bahawa kualiti dan nilai pemakanan air kelapa sangat dipengaruhi oleh umur buah semasa ia dipetik.

Kajian oleh Norfadhillah Anuar dan rakan-rakan dari MARDI ini memberi tumpuan kepada kelapa MATAG, iaitu varieti hibrid yang ditanam secara meluas di Malaysia kerana hasilnya tinggi dan kualitinya baik. Walaupun kajian terdahulu telah melihat variasi komposisi air kelapa dalam pelbagai varieti tempatan, maklumat tentang varieti hibrid seperti MATAG masih terhad. Kajian ini mengisi jurang tersebut dengan membandingkan air kelapa yang dituai pada empat peringkat umur berbeza.

Mengapa Kajian Ini Penting

Industri air kelapa muda di Malaysia semakin berkembang, termasuk untuk pasaran eksport. Pengeluar dan peniaga memerlukan panduan saintifik tentang bila buah patut dipetik supaya air kelapa yang dihasilkan mempunyai rasa, kemanisan dan kandungan mineral yang konsisten. Tanpa panduan ini, buah sering dipetik berdasarkan pengalaman atau anggaran, yang boleh menyebabkan kualiti tidak seragam.

Bagi pengguna pula, memahami bagaimana komposisi air kelapa berubah mengikut umur buah membantu mereka membuat pilihan yang lebih bijak. Contohnya, mereka yang mengutamakan rasa manis atau mereka yang mencari minuman kaya elektrolit mungkin memerlukan buah pada peringkat kematangan yang berbeza.

Kaedah Kajian

Eksperimen dijalankan menggunakan Reka Bentuk Blok Rawak Lengkap (RCBD) dengan empat replikasi. Empat peringkat tuaian dijadikan rawatan, iaitu T1 (3 bulan), T2 (6 bulan), T3 (9 bulan) dan T4 (12 bulan). Parameter yang dinilai ialah jumlah pepejal larut (TSS), pH, komposisi gula (fruktosa dan glukosa), serta unsur mineral iaitu kalium (K), natrium (Na), magnesium (Mg) dan kalsium (Ca).

Dapatan Utama

1. Peringkat tuaian mempengaruhi kebanyakan ciri air kelapa

Dapatan utama kajian ini ialah peringkat tuaian memberi kesan signifikan terhadap kebanyakan sifat fizikokimia dan pemakanan air kelapa MATAG. Ini termasuk TSS, pH, kandungan gula dan sebahagian besar mineral yang diukur. Dalam erti kata lain, air kelapa daripada buah berumur 3 bulan, 6 bulan, 9 bulan dan 12 bulan bukanlah minuman yang sama dari segi komposisinya.

Dapatan ini mengesahkan pemerhatian umum dalam kalangan pengusaha bahawa rasa air kelapa berubah mengikut umur buah, tetapi kini disokong dengan data saintifik khusus untuk varieti MATAG.

2. Kandungan kalium kekal stabil

Satu pengecualian penting ialah kandungan kalium. Kajian mendapati kalium merupakan satu-satunya parameter yang tidak dipengaruhi secara signifikan oleh peringkat tuaian. Ini bermakna, tidak kira bila buah MATAG dipetik dalam julat umur yang dikaji, air kelapanya masih membekalkan kalium pada tahap yang hampir sama.

Kalium merupakan elektrolit utama dalam air kelapa dan sering menjadi sebab utama air kelapa dipromosikan sebagai minuman penghidratan semula jadi. Kestabilan kalium memberi kelebihan kepada pengeluar kerana ciri ini tidak banyak bergantung kepada ketepatan masa tuaian.

3. Gula dan kemanisan berubah mengikut kematangan

Komposisi gula, iaitu fruktosa dan glukosa, serta TSS yang menggambarkan kemanisan, berubah secara signifikan mengikut peringkat tuaian. Abstrak kajian tidak menyatakan arah perubahan bagi setiap parameter secara terperinci, tetapi keputusan ini menunjukkan bahawa kemanisan air kelapa boleh diatur melalui pemilihan umur buah.

Bagi industri minuman, keupayaan meramal kemanisan berdasarkan umur buah adalah penting untuk menghasilkan produk yang konsisten tanpa perlu menambah gula.

4. Umur 9 bulan dikenal pasti sebagai optimum

Berdasarkan keseluruhan parameter yang dinilai, penyelidik mengenal pasti peringkat tuaian 9 bulan (T3) sebagai yang paling optimum untuk menghasilkan air kelapa muda yang mempunyai ciri kualiti yang diingini bagi varieti MATAG.

Cadangan ini memberi panduan yang jelas dan praktikal kepada pekebun dan pengusaha air kelapa. Ia juga boleh dijadikan asas untuk piawaian kualiti air kelapa MATAG di peringkat industri.

Implikasi Kepada Pengguna dan Industri di Malaysia

Bagi pekebun kelapa MATAG yang membekalkan buah untuk pasaran air kelapa muda, kajian ini mencadangkan agar buah dipetik pada umur sekitar sembilan bulan. Rekod tarikh pembungaan atau pembentukan tandan boleh membantu menentukan umur buah dengan lebih tepat. Bagi pengusaha minuman, menggunakan buah daripada peringkat kematangan yang seragam akan menghasilkan produk yang lebih konsisten dari segi rasa dan kandungan nutrien.

Bagi pengguna, air kelapa daripada buah yang terlalu muda atau terlalu tua mungkin mempunyai rasa yang berbeza, tetapi kandungan kaliumnya dijangka tidak banyak berbeza bagi varieti MATAG.

Batasan Kajian

Abstrak kajian tidak menyenaraikan nilai angka bagi setiap parameter, jadi magnitud perubahan antara peringkat tuaian tidak dapat dilaporkan di sini. Kajian juga hanya melibatkan satu varieti di bawah keadaan tertentu, dan faktor seperti musim, jenis tanah serta amalan pembajaan mungkin turut mempengaruhi komposisi air kelapa.

Langkah Praktikal

Pekebun boleh menanda tandan kelapa dengan tarikh semasa bunga mula terbuka untuk memudahkan penuaian pada umur yang disasarkan. Pengusaha air kelapa pula boleh melakukan ujian ringkas TSS menggunakan refraktometer tangan untuk memantau kemanisan setiap kumpulan buah. Air kelapa sebaiknya disejukkan dan diminum segera selepas dibuka untuk mengekalkan kesegaran.

Ringkasan Angka Penting

• Empat peringkat tuaian diuji: 3, 6, 9 dan 12 bulan.
• Reka bentuk RCBD dengan empat replikasi.
• Mineral yang diukur: kalium, natrium, magnesium dan kalsium.
• Kalium satu-satunya parameter yang tidak berubah signifikan.
• Umur optimum untuk air kelapa muda MATAG: 9 bulan.

Kesimpulan

Peringkat tuaian mempengaruhi kebanyakan ciri fizikokimia dan pemakanan air kelapa MATAG kecuali kalium, dan buah berumur sembilan bulan dikenal pasti paling sesuai untuk menghasilkan air kelapa muda berkualiti.

Sumber Rujukan

Anuar, N. et al. (2026). Effect of Harvesting Stage on Physicochemical and Nutritional Properties of Coconut Water from the MATAG Variety (Cocos nucifera L.). Mediterranean Journal of Basic and Applied Sciences, 10(3), 42–49. DOI: 10.46382/mjbas.2026.10303

Pautan SciSpace: https://scispace.com/papers/effect-of-harvesting-stage-on-physicochemical-and-6biugnluow62

Kata Kunci

air kelapa, kelapa MATAG, peringkat tuaian, kalium, elektrolit, MARDI, gula semula jadi