Pengenalan

Nama kajian: Pengaruh Suhu dan Lama Penyimpanan Terhadap Kadar Vitamin C pada Jus Jambu Biji (Psidium Guajava L.)

Objektif: Mengenal pasti kesan suhu dan tempoh penyimpanan terhadap kandungan vitamin C dalam jus jambu batu (Psidium guajava L.).

Negara kajian: Tidak dinyatakan dalam abstrak.

Jambu batu terkenal sebagai buah yang sangat kaya dengan vitamin C, dan jusnya merupakan minuman popular di Malaysia, dijual di gerai jus, kafe dan pasar malam. Namun, dalam amalan sebenar, jus sering tidak diminum sejurus selepas dibuat. Ia mungkin dibiarkan di atas meja sementara menunggu pelanggan, atau dibawa pulang dan diminum kemudian.

Vitamin C ialah vitamin yang tidak stabil dan mudah musnah apabila terdedah kepada udara, cahaya dan suhu. Kajian oleh Hapsari dan rakan-rakan ini menyiasat bagaimana suhu dan tempoh menunggu yang singkat, iaitu 30 hingga 90 minit, mempengaruhi kandungan vitamin C dalam jus jambu batu.

Mengapa Kajian Ini Penting

Kebanyakan kajian penyimpanan vitamin C melibatkan tempoh berhari-hari atau berminggu-minggu. Kajian ini unik kerana ia menumpukan kepada tempoh yang sangat singkat, iaitu beberapa minit hingga sejam setengah, yang mencerminkan tabiat sebenar pengguna menunggu sebelum minum jus.

Dapatan kajian ini memberi panduan praktikal yang mudah diamalkan oleh pengguna dan peniaga jus, tanpa memerlukan peralatan khas atau kos tambahan.

Kaedah Kajian

Kajian menggunakan reka bentuk blok rawak faktorial 2 × 3 dengan dua faktor. Faktor pertama ialah suhu penyimpanan, iaitu suhu sejuk (6.6–10°C) dan suhu bilik (28–32°C). Faktor kedua ialah tempoh penyimpanan, iaitu 30, 60 dan 90 minit. Kandungan vitamin C dianalisis menggunakan spektrofotometri UV-VIS, dengan setiap rawatan diukur tiga kali. Data dianalisis menggunakan ujian Friedman diikuti ujian Mann-Whitney.

Dapatan Utama

1. Suhu dan tempoh berinteraksi menurunkan vitamin C

Keputusan menunjukkan terdapat interaksi antara gabungan suhu dan tempoh penyimpanan yang mempengaruhi penurunan kandungan vitamin C dalam jus jambu batu dengan ketara. Ini bermakna kesan masa menunggu bergantung kepada suhu tempat jus disimpan.

2. Kandungan vitamin C terendah pada suhu bilik selepas 60 minit

Kandungan vitamin C paling rendah dalam jus jambu batu dicatatkan dalam rawatan L2S2, iaitu penyimpanan pada suhu bilik selama 60 minit. Ini menunjukkan bahawa membiarkan jus pada suhu bilik walaupun untuk tempoh sejam sahaja sudah cukup untuk menyebabkan penurunan vitamin C yang ketara.

Suhu bilik di Malaysia lazimnya berada dalam julat yang sama dengan kajian ini, iaitu sekitar 28–32°C, menjadikan dapatan ini sangat relevan kepada keadaan tempatan.

3. Suhu sejuk melambatkan kehilangan vitamin C

Berdasarkan keputusan, penyelidik mengesyorkan agar jus buah disimpan di dalam peti sejuk sementara menunggu untuk diminum, supaya vitamin yang diperoleh lebih optimum. Suhu rendah memperlahankan tindak balas pengoksidaan yang memusnahkan vitamin C.

4. Tempoh menunggu yang singkat pun memberi kesan

Kajian ini menunjukkan bahawa tempoh penyimpanan seawal 30 hingga 90 minit sudah boleh mempengaruhi kandungan vitamin C. Ramai pengguna mungkin menganggap jus masih ‘segar’ dalam tempoh ini, tetapi dari segi nilai pemakanan, perubahan sudah berlaku.

Implikasi Kepada Pengguna dan Industri di Malaysia

Dalam iklim panas Malaysia, jus buah yang dibiarkan pada suhu bilik akan kehilangan vitamin C dengan lebih cepat. Pengguna digalakkan meminum jus segera selepas dibuat atau menyimpannya di dalam peti sejuk jika tidak diminum serta-merta. Peniaga jus pula boleh menyediakan jus mengikut pesanan atau menyimpan jus yang sudah dibuat dalam bekas tertutup dan sejuk.

Bagi pengusaha minuman jus komersial, kajian ini menekankan kepentingan rantaian sejuk dari pengeluaran hingga ke pengguna. Pembungkusan yang menghalang cahaya dan udara juga membantu mengekalkan vitamin C.

Batasan Kajian

Abstrak tidak menyatakan nilai sebenar kandungan vitamin C bagi setiap rawatan atau peratus penurunan, dan juga tidak menyatakan negara kajian. Kajian hanya meliputi tempoh sehingga 90 minit dan satu jenis jus, jadi kesan bagi tempoh lebih panjang atau jus lain mungkin berbeza. Kesan bekas tertutup atau terbuka juga tidak dinilai.

Langkah Praktikal

Minum jus buah sejurus selepas dibuat. Jika perlu disimpan, tutup bekas dengan rapat dan simpan di dalam peti sejuk. Elakkan membiarkan jus di bawah cahaya matahari atau di tempat panas. Bagi peniaga, buat jus dalam kelompok kecil mengikut permintaan dan simpan jus siap dalam bekas sejuk yang tertutup. Pilih buah jambu batu yang segar dan masak dengan baik, kerana buah yang sudah lama disimpan mungkin telah kehilangan sebahagian vitamin C sebelum dijadikan jus. Basuh dan potong buah sejurus sebelum dikisar, bukan beberapa jam lebih awal, kerana permukaan buah yang dipotong terdedah kepada udara dan mempercepat pengoksidaan. Kurangkan penambahan air dan gula supaya jus kekal pekat dengan nutrien. Bagi ibu bapa yang menyediakan jus untuk anak ke sekolah, simpan jus dalam botol bertebat yang sejuk dan pastikan ia diminum pada waktu rehat pertama.

Ringkasan Angka Penting

• Suhu sejuk: 6.6–10°C; suhu bilik: 28–32°C.

• Tempoh penyimpanan: 30, 60 dan 90 minit.

• Kandungan vitamin C terendah: suhu bilik selama 60 minit (rawatan L2S2).

• Reka bentuk: faktorial 2 × 3, enam rawatan, tiga ulangan pengukuran.

Kesimpulan

Suhu dan tempoh penyimpanan berinteraksi mempengaruhi kandungan vitamin C jus jambu batu, dengan nilai terendah pada suhu bilik selepas 60 minit. Jus sebaiknya diminum segera atau disimpan di dalam peti sejuk untuk mengekalkan vitamin C.

Sumber Rujukan

Hapsari, Y.I. et al. (2023). Pengaruh Suhu dan Lama Penyimpanan Terhadap Kadar Vitamin C pada Jus Jambu Biji (Psidium Guajava L.). Jurnal Gizi, 12(1), 37–45. DOI: 10.26714/jg.12.1.2023.37-45

Pautan SciSpace: https://scispace.com/papers/pengaruh-suhu-dan-lama-penyimpanan-terhadap-kadar-vitamin-c-62y81euqfs9s

Kata Kunci

vitamin C, jus jambu batu, suhu penyimpanan, tempoh penyimpanan, kehilangan nutrien, minuman buah